89 mln tonna munaı óndiriledi

M.Dosmuhambetov atap ót­ken­deı, munaı-gaz salasyn damytý oń serpin kórsetip otyr. Bıyl munaı óndirý jospary 89 mln tonna bolyp belgilendi.

9 aıda 66,8 mln tonna munaı óndirildi. Sonyń ishinde úsh iri jobada 40,6 mln tonna, aıtalyq, Qashaǵanda – 10,1 mln tonna, Teńizde – 22 mln tonna, Qara­shyǵanaqta 8,5 mln tonna munaı óndirildi.

Qashaǵan men Teńiz ken oryn­darynda josparlanǵan kúr­deli jóndeý jumystary sátti aıaq­taldy. Bıyl 15 qyrkúıekten bas­tap Qarashyǵanaqtyń negizgi óndi­ristik obektilerinde kúr­deli jóndeý jumystary bas­taldy. О́ndiris tolyǵymen toq­ta­tyldy, jóndeý jumystary 13 qazanǵa deıin jalǵasady. О́ńdeý kesheni, gazdy keri aıdaý kompressorlary, gazdy daıyndaý qondyrǵylary jóndelýde.

«Munaı óndirýdiń osy qar­qyny bıyl 89 mln tonnadan asa qara altyn óndirýge bolaty­nyn kórsetip otyr», dedi M.Dos­mu­ham­betov.

Munaı ónimderin óndirý sa­la­­synda 2018 jyly munaı óń­­deý zaýyttarynda jańǵyrtý jumysy aıaqtalǵan soń, óńdeý qýa­ty men tereńdigi artty.

Úsh zaýytta munaı óńdeý kó­lemi 12,7 mln tonnany qurady, bul ótken jyldyń uqsas kezeńine qaraǵanda 5%-ǵa artyq. О́tken jylmen salystyrǵanda munaı ónimderin óndirý birshama ósti. Atap aıtsaq, benzın boıynsha 14%-ǵa, dızel otyny boıynsha 11%-ǵa, áýe otyny boıynsha 2 eseden astam.

Gaz óndirý kólemi 41,9 mlrd tekshe metrdi qurady. Taýar­lyq gaz óndirisi 24,7 mlrd tekshe metrge jetti. Energetıka mınıs­trliginiń aqparatyna sáıkes kóterme naryqta baǵanyń ne­giz­siz ósýine jol berilmedi, bul halyq úshin gaz baǵasynyń turaq­tylyǵyn saqtaýǵa múmkindik beredi.

Munaı-hımııa sektorynda bıtým óndirý 702 myń tonnany qurady. О́ndirý kólemi elimizdiń jol salasynyń qajettiligin tolyǵymen qanaǵattandyrady. 2019 jylǵa arnalǵan jospar – 767 myń tonna. Atyraý munaı óńdeý zaýytynda osy jyldyń 9 aıy ishinde 107 myń tonna hosh ıisti kómirsýtek (benzol, paraksılol) óndirildi. Atalǵan ónim eksportqa baǵdarlanǵan. 2019 jylǵa arnalǵan jospar – 180 myń tonna. Aǵymdaǵy jyldyń tamyz aıynda Almaty oblysynda jaǵarmaı óndiretin zaýyt paıdalanýǵa berildi. Onyń qýaty jylyna – 100 myń tonna. Osy óndiris ishki naryqtyń jaǵarmaıǵa degen qajettiligin qamtamasyz etýge jáne jaqyn shetelge eksportty júzege asyrýǵa múmkindik beredi.

Brıfıngte birinshi vıse-mı­nıstr jýrnalıster qoıǵan bir­qatar suraqqa jaýap berdi. Onyń aıtýynsha, qazir jón­deý jumystary júrgizilip jat­qan Qarashyǵanaq jobasyna 25 mlrd dollar ınvestısııa salynsa, munyń 7 mlrd dollary jer­gi­likti satyp alýlarǵa baǵyt­tal­ǵan.

Sondaı-aq Saryarqa gaz qu­byryn tartý jumystary júr­gizilýde. Joba boıynsha qubyr tartýdan bólek bes jerden 5 stansa salynýy tıis. Onyń qural-jabdyqtary men qondyrǵylary tolyq satyp alynǵan. Mine, osy jumystardyń barlyǵy bıyl jeltoqsan aıynda aıaqtalýy tıis. Munan ári jetkizilgen gaz­dy tutynýshylarǵa deıin tara­tý úshin ishki jeliler iske qosy­lýy kerek. Bul – jergilikti ákim­dik­ter mindetindegi jumys.

Qashaǵan jobasyn júrgizý úshin jol kartasy ázirlenýde. Joba boıynsha gaz óńdeıtin zaýyt salynbaq. Qashaǵan jobasy aldaǵy ýaqytta keńeıtiledi. Jobanyń qýaty, aldyn ala esepteýler boıynsha, birte-bir­te kúnine 500 myń barrel mu­naı óndirýge deıin jetkizilýi tıis. Al gaz óńdeıtin zaýyt jy­lyna 1 mlrd tekshe metr tazar­tylǵan gaz shyǵaratyn bola­dy. Bul ishki naryqqa gaz berý kólemin edáýir arttyra tús­pek. Investorlar qazir osy ba­ǵyt­taǵy jumystardy aqyldasýda.

Mahambet Dosmuhambetov qoıylǵan suraqqa oraı elimiz­degi eń iri úsh joba (Teńiz, Qa­sha­ǵan, Qarashyǵanaq) boıyn­sha jumys isteıtinderdiń 90 paıyzyn qazaqstandyqtar quraı­tyndyǵyn aıtyp ótti. Sonyń ishinde Qashaǵan jobasy boıynsha 3200 shtattyq qyzmetker bar. Munyń syrtynda osy jobaǵa qyzmet kórsetetin merdigerlik uıymdarda 7 myńǵa tarta adam eńbek etedi. Olardyń 90 paıyzy qazaqstandyqtar.