125 jyl tártip kúzetinde júrgen áýlet

«Uıada ne kórseń, ushqanda sony ilesiń» deıdi qazaq maqa­ly. Sanaly ǵumyryn beımaza tirlik­ke, qıyn da jaýapty iske arnaǵan áýlettiń ótken ómir jolynda ónege kóp.

Ata

Hasan Hamıtuly 1927 jyly dúnıege kelgen. Kámeletke tolar-tolmas 17 jasynda ishki ister qataryna qabyldanǵan ol 1980 jyly zeınet demalysyna shyqqanǵa deıin kishi serjanttan mılısııa podpolkovnıgine deıin ósipti. Tártip kúzetinde ótken 36 jyl ǵumyrynda nebir qıyn da qaýipti sátter basynan ótti.

Soǵystan keıingi qıyn jyl­dar­ǵa qaramastan Hasan Rahmetov kásibı biliktiligin jetildirýge kúsh salǵan. 1952 jyly otbasy jaǵ­daıy qıyn bola tura Harkov qalasyndaǵy Ishki ister halyq komıssarıaty jedel quramyn daıarlaıtyn arnaýly mektepti ishteı oqyp bitirdi. Keıin Máskeý Joǵary mılısııa mektebin zań­ger mamandyǵy boıynsha tá­mam­dady. Taıpaq mılısııa bóli­min­de jedel ýákil laýazymynan bastalǵan qyzmeti Zelenov, Te­rek­ti aýdandyq ishki ister bó­li­mi bastyǵynyń orynbasary, Tasqala, Jánibek aýdandyq ishki ister bólimi bastyǵy sekildi asa jaýapty mindettermen jalǵasty.

Árıne Hasan Hamıtulynyń uzaq jylǵy jemisti eńbegi memleket nazarynan tys qalǵan joq. Ol «Sovet mılısııasynyń úzdigi» tósbelgisimen, Qazaq SSR Joǵarǵy Soveti Pre­zı­dıý­mynyń, Qazaq SSR Ishki ister mınıstrliginiń Qurmet gramotalarymen, jalpy 18 márte mem­le­kettik jáne vedomstvolyq nag­radamen marapattalǵan. 1969 jyly Oral oblystyq atqa­rý komıteti tóraǵasynyń qoly­nan óz esimi jazylǵan «Polet» qolsaǵatyn aldy. Bir qyzyǵy, osynaý syılyqtar, atadan qal­ǵan asyl jádigerler – ofıser plansheti, qubylnama, ysqy­ryq t.s.s. búginde Hasan Hamıt­uly­nyń urpaqtarynyń qolynda, otba­sylyq mýzeıde muqııat saq­taý­ly tur.

Uly Otan soǵysynyń tyl maıdangeri, ishki ister organ­da­rynyń ardageri, mılısııa pod­polkovnıgi Rahmetov Hasan Hamıtuly 2003 jyly ómirden ótti. Búginde aqsaqaldyń uzaq jyl qyzmet etken Terekti aýdandyq ishki ister bólimi ǵımaratynyń qabyrǵasyna eskertkish taqta ornatylǵan. Jubaıy Mádına Habıqyzy ekeýi ósirip-óndirgen qos uly – Bolat pen Talǵat áke jolyn jalǵastyryp, tártip pen tynyshtyq kúzetinde eńbek etti...

 Uldar

«Ata kórgen oq jonar» degendeı, Hasan Hamıtulynyń izin úlken uly Bolat Rahmetov basty. 1981 jyly ásker qatarynan oralǵan soń-aq ishki ister qataryna kirgen Bolat Hasan­uly eńbek jolyn jol-patrýl­dik qyzmetiniń ınspektory bolyp bastapty. 1989 jyly Qaraǵandydaǵy KSRO IIM Joǵary mektebin bitirip, qylmystyq izdestirý salasynda qyzmet etti. Qatardaǵy jedel ýákil, mılısııa serjanty bolyp bastalǵan qyzmet baspal­daǵy Terekti aýdandyq ishki ister bólimi bastyǵynyń orynbasary, RÝ-170/2 eńbekpen túzeý mekemesi bastyǵynyń oryn­basary laýazymyna, ádilet pod­pol­kovnıgi shenine jetti. Eńbek etken jyldary talaı-talaı qıyn da kúrdeli qylmystardy ásh­ke­relep, kásibı biliktiligin kórsetipti. Búginde ishki ister salasynda júrgen talaı maman Bolat Hasanulyn ózine ustaz tutady. «Sovet mılısııasynyń úzdigi» tósbelgisimen nag­rad­tal­ǵan B.Rahmetov 1986 jyly Máskeýde ótken «Izgi nıet oıyn­dary» kezinde qoǵamdyq tártipti saqtaýǵa atsalysty. Ázer­baı­jan-armıan elderi arasynda bolǵan Taýly Qarabaq qaqty­ǵy­syn­­da beıbit halyqty qorǵaý­ǵa qatysty. Asyl azamat, kásibı maman 2018 jyly 56 jasynda kenetten qaıtys boldy.

Hasan Hamıtulynyń taǵy bir uly Talǵat Rahmetov te 1985 jyly Qaraǵandydaǵy KSRO IIM Joǵary mektebin úzdik bitirip, eńbek jolyn Terekti aýdandyq ishki ister bóliminde bastaǵan eken. Keıin taǵdyr joly Talǵat Hasanulyn ákesiniń izimen Jánibek aýdanyna apardy. Osy jerde aýdandyq ishki ister bólimi bastyǵynyń orynbasary, bólim bastyǵy boldy. Keıin Bórli, Zelenov aýdandyq, Oral qalalyq ishki ister bólimderin basqardy. Oblystyq basqarmada shtab bastyǵynyń orynbasary, krımınaldyq polısııa basqar­ma­sy basshysynyń orynbasary, uıymdasqan qylmyspen kúres basqarmasynyń bastyǵy boldy. Sońǵy on jyl qatarynan BQO ishki ister departamenti bas­tyǵynyń orynbasary bolyp aby­roıly qyzmet etti.

Talǵat Rahmetov jas kezinen-aq ǵylymǵa yntyq bolǵan eken. 1984 jyly joǵary mektep kýrsanty kezinde «Stýdent jáne ǵylymı-tehnıkalyq progress» búkilodaqtyq olımpıadasyna qatysyp, qazaq komandasynyń namysyn qorǵady. Sverdlov qalasynda ótken sol saıysta Talǵat Hasanulynyń komandasy krımınalıstıka boıynsha júldeli orynǵa ıe bolǵan edi. Teorııa men praktıkany, ǵylym men qyzmetti qatar alyp júrgen Talǵat Rahmetov 2004 jyly Almaty qalasynda Qazaqstan Res­pýblıkasy Ishki ister mı­nıstr­­ligi akademııasynyń magıstratýrasyn úzdik támamdap, 2010 jyly zań ǵylymdarynyń kandıdaty atandy.

Talǵat Hasanuly ishki ister salasynda 36 jyl qyzmet etip, 2017 jyly qurmetti eńbek demalysyna shyqty. Eńbek jolynda 16 memlekettik medal­men marapattalǵan azamat «Qa­zaq­stan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń eńbek sińir­­gen qyzmetkeri» atandy. Búginde Talǵat Hasanuly ómir­lik tájirıbesin, bilimi men bili­gin keıingi tolqynǵa, jas býyn mamandarǵa taratyp júr. Oral qalasyndaǵy QazIITÝ joǵa­ry oqý ornynyń magıstratýra bólimin basqaratyn ǵalym bola­shaq zańgerlerdiń ulaǵatty ustazy.

Bir qyzyǵy, Hasan Hamıt­uly­nyń eki uly Bolat pen Talǵat qyzmet babynda óz ákesi atqar­ǵan laýazymda bolyp, «At tuıaǵyn taı basar» degen máteldi aqıqatqa aınaldyrdy. Máselen, Hasan Hamıtuly 1967-1980 jyldary Terekti aýdandyq ishki ister bólimi bastyǵynyń orynbasary bolsa, Bolat Hasanuly dál osy qyzmetti 1995-1997 jyldary atqardy. Hasan Hamıtuly 1963-1967 jyldary Jánibek aýdandyq ishki ister bólimine basshylyq etse, 1993-1995 jyldary dál osy orynda Talǵat Hasanuly eńbek etti. Árıne, bul úlken mártebe!

 Nemereler

Álqıssa, búginde Rahmetovter áýletiniń úshinshi býyny – Hasan Hamıtulynyń úsh nemeresi Qazaqstan polısııasy qatarynda eńbek etip júr. Polısııa maıo­ry Qaırat Talǵatuly, polısııa aǵa leıtenanttary Erjan Talǵatuly men Qanat Bolatuly – úsheýi de Qaraǵandy qalasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrligi akademııasyn bitirip, BQO Polısııa de­par­­ta­menti krımınaldyq polısııa basqarmasynyń túrli bólim­de­rin­de qyzmet etedi.

– Jas Rahmetovterdiń polısııa qataryndaǵy jalpy eńbek ótili 30 jylǵa jaqyn. Al jalpy Rahmetovter áýletiniń úsh býynyndaǵy eńbek stajyn qos­saq, 125 jyldan asady, – deıdi Batys Qazaqstan oblysy IID bas­pasóz qyzmetkeri Asylaı Ǵuba­sheva.

Árıne, úshinshi býyn Rah­me­tovterdiń úlgili isteri týra­ly aıtatyn áńgime alda dep oılaı­myz. Ata ósıetin, áke óne­ge­sin kókiregine túıip ósken, «polısııa qyzmetkeri» degen qıyn da jaýapty qyzmetti sana­ly túrde tańdap alǵan nemere­ler Qazaqstandaǵy tártip pen tynyshtyqtyń, quqyq pen bostandyqtyń kúzetinde kún-tún demeı eńbek etip júr.

Batys Qazaqstan oblysy