Sýbsıdııa tóleý isi sozylmasa eken

Atap aıtqanda, olardyń teh­nı­ka men mal azyǵyn satyp alýǵa jáne aldaǵy mal qy­sta­tý naýqanyna ázirlik ja­saýy­na múmkindikteri joq. So­ny­men birge buǵan deıin alǵan nesıesin jabýǵa da sýbsı­dııa­nyń jetkiliksizdigi salqynyn tıgizýde. Lajsyzdyq pen máj­búr­likten kóptegen sharýa qo­jalyqtarynyń jetekshileri qoldaryndaǵy asyl tuqymdy maldaryn etke ótkizýde. Munyń zardaby ýaqyt óte kele tipten aýyr tıetini daý týǵyzbaıdy. Osynyń bári qarjynyń tap­shylyǵynan oryn alǵany aıtpasa da belgili. «Jyǵylǵanǵa – ju­dyryq» degendeı, onyń ústi­ne bıylǵy jaz aılarynda qur­ǵaq­shylyq bolýy, jaýyn-shashyn­nyń az túsýi de jem-shóp jetkiliksizdigi jaǵdaıyn kúrde­lendire túsken-di.

Aqtóbe oblystyq aýyl sharýa­­­shylyǵy basqarmasynyń basshysy Qusaıyn Sársem­­baı­dyń aıtýynsha, sońǵy ýa­qyt­ta mal ósirýshiler tarapy­nan sýbsıdııaǵa suranys deńgeıi ósip keledi. Ony óteý úshin bıyl res­pýblıkalyq bıýdjetten qosymsha 5,9 mıllıard teń­ge sural­ǵan. Áıtse de bul qo­maq­ty soma áli kúnge deıin sharýal­ar­dyń qolyna tıgen joq.

Atalǵan ýaqyt aralyǵyn­da jergilikti bıýdjet esebinen 5,6 mıl­lıard teńge kólemindegi qarajat tolyqtaı óteldi. Soǵan qaramastan qazirgi kezde oblysta sýbsıdııa boıynsha fermerlerge beriletin qaryz 3,2 mıl­lıard teńgeni quraǵan. Mu­nyń syrtynda sýbsıdııa alýǵa mal ósirýshiler tarapynan áli de ótinimder túsip jatqanyn es­kersek, bul mólsherdiń óse túsetinine shek keltirý qıyn.

Mal sharýashylyǵyna qatys­ty alǵanda osy kezge deıin «Sybaǵa» baǵdarlamasy sala­lyq agroqurylymdarǵa ájep­táýir kómegi men shapaǵatyn tıgi­zip kelgen bolatyn. Atalǵan baǵ­dar­lama aıasynda asyl tu­qym­dy mal ósirýdi júıeli jol­­ǵa qoıýdyń jańa bir joly ashyl­ǵandaı edi. Sonyń ishinde osy arqyly mármár et eksporty úlesin kóterý múmkindigi týǵany da kúni keshe edi deýge bolady. Solaı bola tursa da keıingi kezde aımaqta oryn ala bastaǵan sýbsıdııa men syrtqy ınves­tısııa sekildi ózge de qarajat kóz­deriniń tapshylyǵy bul ba­ǵyt boıynsha alǵa qaraı odan ári jyljýǵa tejeý saldy desek, shyn­­dyqtan aýytqı qoımaspyz.

Bul aradaǵy basty máse­le jo­ǵaryda kórsetilgen respýb­lı­k­alyq bıýdjetten bóline­tin qomaqty qarajattyń bólin­beýinde ekeni belgili. О́ńirdegi sýbsıdııa tapshylyǵy oryn alýynyń basty sebebin de osy tustan izdegenimiz jón. So­nymen sońǵy derekterge súıensek, belgilengen sýbsıdııa mólsheriniń Aqtóbe oblysyna aldaǵy 2020 jyldyń basynda ǵana berile bastaıtynyn baǵamdaı alamyz. Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqar­masy maman­darynyń esebinshe, sharýa baq­qan aǵaıyndardyń sýbsı­dııaǵa degen suranysy tek aldaǵy jyl­dyń birinshi toqsanynyń sońynda tolyqtaı ótelmek.

Árıne mal ósirip, onyń ónim­deri­men el-jurtty qamtý­dy maqsat etken sharýa ıeleri­niń zańdy tólemderin alǵysy keletini túsinikti jaıt. О́kinishke qaraı, bul máselede Aqtóbe oblysynda qazir kúrdeli jaǵdaı qalyptasqan. Osyǵan oraı Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Mal sharýashylyǵy ónimderi óndirisi jáne óńdeý departamenti óz tarapynan el Parlamentine ótinish túsirgen eken. Bul jó­ninde oblysqa kelgen saparynda atalǵan departament dırektorynyń orynbasary Qaırat Mutaev jetkizdi. Bul másele respýblıkalyq bıýdjetti naqtylaý kezindegi májilisterde eskerilip, qoldaý taýyp jatsa, buǵan deıingi sheshilmeı júrgen túıinderdiń tarqatylary anyq.

Jýyrda óńirdegi sýbsıdııa tapshylyǵyn joıý, onyń sharýa qojalyqtary jetekshileri men fermerlerge berý merzimin qysqartý jóninde arnaıy ju­mys toby qurylǵanynan ha­bar­­dar boldyq. Onyń qura­myna Aýyl sharýashylyǵy, Qarjy jáne Ultttyq ekonom­ıka mınıstr­likteriniń ókil­d­eri enipti. Sony­men birge top qu­ramynda «Ata­meken» ult­tyq kásipkerlik palatasy men Parlament depýtattary da bar. Atalǵan jumys toby­nyń qory­tyndysyna saı mal sharýa­­shy­lyǵyn damytýdy sýb­sı­dı­ıa­laýǵa qosymsha qarjy bólý jónindegi máseleler men usy­nys-tilekter óz sheshimin tapsa ıgi.

AQTО́BE