Sıfrlandyrý búginde elimizdiń geologııa salasyn jańa deńgeıge kóterip otyr. Buryn qaǵaz arhıvterde saqtalǵan derekter endi birtindep sandyq júıege kóshirilip, bıznes pen ǵylym arasyndaǵy baılanysty kúsheıtetin orta qalyptasyp keledi. Sonyń nátıjesinde saladaǵy ashyqtyq artyp, ınvestorlarǵa da jańa múmkindik ashylyp jatyr. Bul týraly О́nerkásip jáne qurylys vıse-mınıstri Jánnat Dúbirova málimdedi.
Qazir elimizde bastapqy geologııalyq aqparattyń 97,5 paıyzy skanerlengen. Sıfrlyq formatqa shamamen 4,7 mıllıon derek birligi aýystyrylǵan, sonyń ishinde 4,2 mıllıonnan astam qaǵaz qujat, 250 myńnan astam grafıkalyq materıal jáne arhıvtik magnıttik tasymaldaýshylar bar. Mundaı aýqymdy jumysty 2026 jyldyń 1 shildesine deıin tolyq aıaqtaý josparlanǵan.
Alaıda mamandardyń aıtýynsha, qujattardy jaı ǵana sıfrǵa aınaldyrý jetkiliksiz. Eń mańyzdysy – sol derekterdi «túsinetin» júıe qalyptastyrý. Iаǵnı jasandy ıntellekt ártúrli kezeńde jınalǵan aqparatty baılanystyryp, birtutas taldaý jasaı alýy kerek. Sondyqtan biryńǵaı semantıkalyq keńistik qurylady. Qarapaıym tilmen aıtqanda, ár jyldary jazylǵan málimetter bir-birimen «sóılesip», jańa qorytyndy jasaýǵa múmkindik beredi.
«Qujatty jaı ǵana skanerleý jetkiliksiz, bul – jumystyń tek 5 paıyzy ǵana. Bizdiń maqsatymyz – jasandy ıntellekt eski jáne jańa derekterdi birge qarap, olardyń arasyndaǵy baılanysty taba alatyndaı júıe qurý», dedi О́nerkásip jáne qurylys vıse-mınıstri Jánnat Dúbirova.
Osy baǵytta mınıstrlik Ulttyq geologııalyq qyzmet jáne «Astana Hub»-pen birlesip, jasandy ıntellektini geologııa salasyna engizýdiń naqty kezeńine kóshti. Jobaǵa «EPAM Kazakhstan» kompanııasy qatysyp, al «QazTech» pen «AlemCloud» platformalary tehnıkalyq ınfraqurylymdy qamtamasyz etip otyr.
Jumys barysynda arhıvtik qujattardy kompıýter oqı alatyn formatqa aınaldyrý maqsatynda OCR tehnologııasy qoldanylady. Bul tehnologııa mátinderdi tanýǵa múmkindik berse, zamanaýı tildik modelder sol aqparatty júıelep, taldaýǵa kómektesedi. Nátıjesinde, buryn shashyrańqy jatqan derekter bir júıege túsip, saraptaýǵa qolaıly baza qalyptasady.
Sonymen qatar joba aıasynda mamandar «Data Science «quraldaryn meńgerip jatyr. Geologııalyq derekterdi súzgiden ótkizý maqsatynda GIS júıesine negizdelgen baza jasalmaq. Budan bólek, ınteraktıvti karta men ıntellektýaldy chat-bot ázirlenip jatyr. Bul quraldar geologııalyq aqparatqa qoljetimdilikti jeńildetip, ony paıdalanýdy áldeqaıda yńǵaıly etedi.
Eń bastysy – jasandy ıntellektiniń kómegimen buryn kózge kórinbegen zańdylyqtardy anyqtaý múmkindigi paıda bolady. Iаǵnı júıe túrli derekterdi salystyryp, jańa ken oryndaryn boljaýǵa nemese bar qorlardy tıimdi ıgerýge jol ashady. Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, maqsat – jasandy ıntellektini «geolog sııaqty oılaýǵa» úıretý. Eger bul mindet júzege assa, elimizdiń jer qoınaýyn zertteý isi múlde jańa sapalyq deńgeıge kóteriledi.
Sonymen birge bul bastama tek tehnologııalyq jańarý ǵana emes, kadrlyq áleýetti kúsheıtýge de baǵyttalǵan. Sebebi jańa júıelerdi tıimdi paıdalanýǵa geologter men IT-mamandarynyń birlesken jumysy asa mańyzdy. Sarapshylardyń pikirinshe, sıfrlandyrý arqyly geologııalyq barlaý jumysynyń ýaqyty qysqaryp, shyǵyny azaıady, al nátıjesiniń dáldigi arta túsedi. Bul óz kezeginde jańa ken oryndaryn jyldam anyqtaýǵa, tabıǵı resýrstardy utymdy ıgerýge jáne ekologııalyq táýekelderdi tómendetýge múmkindik beredi. Iаǵnı jasandy ıntellektini engizý – tek derekterdi óńdeýdi jeńildetý emes, búkil salanyń jumys tásilin túbegeıli ózgertetin mańyzdy qadam.