Oblystyq kásipkerlik jáne ónerkásip basqarmasynyń habaryna qaraǵanda, osy jyldyń alǵashqy alty aıynyń qorytyndysynda óńirde ónerkásip óndirisiniń kólemi 1,8 paıyzǵa tómendegen. Bulardyń qatarynda ekibastuzdyq kómir óndirýshiler, metallýrgııa, bolat óndirý, munaı óńdeý salalary ataldy.
Oblystyq kásipkerlik jáne ónerkásip basqarmasynyń habaryna qaraǵanda, osy jyldyń alǵashqy alty aıynyń qorytyndysynda óńirde ónerkásip óndirisiniń kólemi 1,8 paıyzǵa tómendegen. Bulardyń qatarynda ekibastuzdyq kómir óndirýshiler, metallýrgııa, bolat óndirý, munaı óńdeý salalary ataldy.
Oblys ortalyǵyndaǵy «Pavlodar munaı-hımııa zaýyty» AQ 26 shilde kúni kúrdeli jóndeýden keıin zaýyt jumysyn jandandyratyn negizgi jabdyqty iske qosty. Buǵan deıin zaýyt jumysy josparly kúrdeli jóndeýden ótý úshin osy jyldyń 25 maýsymynda toqtatylǵan bolatyn. Elimizdegi munaı óńdeýshi bul kásiporyn «QazMunaıGaz» AQ basqarmasyna qaraıdy. Al, jalpy kúrdeli jóndeý jumystaryna 5,6 mlrd. teńge qarajat baǵyttalypty. Elimizde reseılik arzan munaı ónimderiniń qaptap ketýi sebepti sáýir, mamyr aılarynda zaýyttyń ónimderi ótpeı qıyndyqqa tireldi.
Oblystyq kásipkerlik jáne ónerkásip basqarmasynyń ókili A.Aıtqazınniń sózine qaraǵanda, elimizdegi kómir óndiretin kenishter arasyndaǵy básekelestikten Ekibastuzdaǵy kásiporyndardaǵy túsim kólemi 3 paıyzǵa azaıǵan. Sondaı-aq, Reseı tarapynan elektr qýatyn óndirý kóleminiń tómendeýi de taǵy bir sebep. Bul másele ótken jyldyń jeltoqsan aıynda Máskeý qalasynda ótken eki el arasyndaǵy áriptestik týraly Úkimetaralyq komıssııanyń 16-shy otyrysynda qaralǵan kórinedi. Jıyn barysynda «Bogatyr Kómir» JShS soltústiktegi kórshimizge jyl saıyn 17 mıllıon tonna kóleminde kómir jetkizip turýdy usynypty. Qazir bul másele Reseıdiń Energetıka mınıstrliginiń nazarynda tursa kerek. Sonymen qatar, metallýrgııa salasynda kórsetkish 8,4 paıyzǵa tómendegenin Aqsý ferroqorytpa zaýytynyń №61 peshine jasalǵan kúrdeli jóndeý jumystarymen baılanystyrady. Al endi suranystyń azdyǵynan oblys ortalyǵyndaǵy «Kastıng», «KSP Steel» seriktestikterinde bolat shyǵarý 58,4 paıyzǵa azaıyp ketipti.
Máseleniń mánisine kelsek, jergilikti óndiristerdiń naryqtaǵy qyzyp turǵan básekelestik básine tótep bere almaı, óndiris kórsetkishterin tómendetip alǵandaryn kórsetip turǵandaı. Bizde aldymen josparǵa, jón-jobaǵa, naryq sharttaryna úńilip qarap almaı, bárine de qol jetkizdik, toldyq-boldyq degen aıǵaılaý basym. Oblysta údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý memlekettik baǵdarlamasyna saı ındýstrııalandyrý kartasynyń 82 ınvestısııalyq jobasy iske asyrylýda, «Pavlodar» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy quryldy desek, endi bulardyń qataryna Pavlodar, Aqsý, Ekibastuz qalalarynda ashylatyn ındýstrııalyq aımaqtar qosylady.
Oblys ortalyǵyndaǵy ındýstrııalyq aımaq Soltústik ónerkásiptik aımaqtaǵy aýdany 500 gektar jerge ornalasady. Qala ákimi Orazkeldi Qaıyrkeldınovtiń aıtýynsha, tańdalǵan jer telimi ındýstrııalyq aımaq qurý jáne onyń jumys isteý sharttaryna saı keledi. Ekibastuzda Solnechnyı kentinen 2,7 shaqyrym jerden aımaq belgilenipti. Iаǵnı elektr men sý jelisine qosylý múmkindigi bar degen sóz.
Qala ákimi Bolat Baqaýovtyń aıtýynsha, Aqsýda qajetti kommýnıkasııamen jabdyqtalǵan 52 gektar jer tańdalyp alynypty. Al, ındýstrııaly aımaq qurý, onda óndiristik seriktestikterdi shoǵyrlandyryp jumys jasatý bir kúnniń sharýasy emes. О́ńirdegi burynnan qalyptasqan keıbir óndiristerdiń kórsetkishteri tómen paıyzdardy kórsetip turǵanda bolashaq ındýstrııaly aımaqtyń kúni ne bolar eken degen kúmán da joq emes. Jalpy, oblystyq kásipkerlik jáne ónerkásip basqarmasy ókiliniń habarynsha, munaı óndeý salasynyń kórsetkishi de bıyl 2,9 paıyzǵa tómendepti. Qańtar aıynan bastap Eýro-2 standartty benzındi Reseı aýmaǵyna shyǵarýǵa tyıym da salyndy. Budan ol jaqqa ımporttalatyn ónim kórsetkishiniń a zaıýyna ákeldi. Sebepsiz saldar joq.
Qazir zaýyttyń óndiristik kólemin arttyrý úshin oblys ákimdigi tarapynan tıisti sharalar jasalýda. Sondaı-aq, munaı óńdeý kólemi 2013 jyly jospardaǵy 5,2 mıllıon tonnadan 4,8 mıllıon tonnaǵa deıin azaıǵan kórinedi. Al, zaýyttyń benzın, dızel otyny jáne reaktıvti otyn, mazýt, gaz ben munaı bıtýmyn, munaı koksy men kúkirt jáne munaı óniminiń basqa da túrlerin shyǵaratyny belgili. Jobalyq qýaty jylyna 7,5 mıllıon tonna munaı óńdeýge eseptelingen. Kásiporynda munaıdy óńdeý tereńdigi shamamen 85 paıyzdy quraıdy.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan».
Pavlodar oblysy.