«El ishi, óner kenishi» dep halyq beker aıtpasa kerek. Qansha án aıtsa da jalyqtyrmaı, kórkem daýysy kókeıińdi ásem kúıge bóleıtin, jan dúnıeńdi erekshe lázzatpen sýsyndatatyn ánshiler qaı óńirden de tabylady. Degenmen, batys óńiriniń ánshilik mektebin órge súıreıtin ónerpazdardyń qatary sırekteý me dep qalasyń keıde. Muhıt, Ǵarıfolla sııaqty kómeıine qudiretti de qýatty daýys uıalaǵan uly tulǵalardyń ánderin ózindik órnek, ádemi naqyshpen salatyn Amangeldi Jumanovty sol sırekter qatarynan deýge ábden bolady.
«El ishi, óner kenishi» dep halyq beker aıtpasa kerek. Qansha án aıtsa da jalyqtyrmaı, kórkem daýysy kókeıińdi ásem kúıge bóleıtin, jan dúnıeńdi erekshe lázzatpen sýsyndatatyn ánshiler qaı óńirden de tabylady. Degenmen, batys óńiriniń ánshilik mektebin órge súıreıtin ónerpazdardyń qatary sırekteý me dep qalasyń keıde. Muhıt, Ǵarıfolla sııaqty kómeıine qudiretti de qýatty daýys uıalaǵan uly tulǵalardyń ánderin ózindik órnek, ádemi naqyshpen salatyn Amangeldi Jumanovty sol sırekter qatarynan deýge ábden bolady. Ánshilik ónerdiń teorııalyq bulaǵynan qanyp ishpedi, mýzykalyq bilim almady demeseńiz, onyń qaı sahnanyń da ajaryn keltiretin daraboz daryn ekeni sózsiz. Batystyń ishki qýatqa túsetin, kóterińki daýyspen shyrqalatyn ánderin ózindik órnekpen órshil rýhta shalqytyp salatyn onyń halyqtyń qoshemetine bólenýiniń bir syry osynda jatsa kerek. Kúıbeń tirshiliktiń qamy, qoldyń qysqalyǵynan aýyldan uzaı almaǵan ánshi oblysqa ǵana emes, batys óńirine jaqsy tanymal óner ıesi. Mundaılardy halyq týma talant dep baǵalaıtyny da sondyqtan. Mektepte oqyp júrgende marqum aǵasy Amanjoldyń dombyra tartyp, án salatyny ony qyzyqtyratyn. О́nerge qushtar órenniń dombyrada oınap, shamasy kelgenshe án salýyna ónerpaz jigit Bısenǵalı Qusaıynovtyń da yqpaly bolmaı qalmady. Tabıǵatynan ánshilikke degen qumarpazdyq qonaqtaǵan ol osylaı óz betinshe talpynyp, dombyra tartyp, án aıta bastady. Aýyl-úıdiń arasynda ánshi bala atanǵan ulynyń ónerge degen yqylasyn baıqaǵan ákesi Ramazan da balalyq qyzyǵýshylyq, et pen teriniń arasyndaǵy jelókpelilik demedi, qaıta qonaq kele qalsa, «balam, bir án salyp bershi» dep ózi qolqalap otyratyn. Munysy kóptiń aldyn kórsin, ysylsyn degen áke kókireginiń kópke ashyla bermeıtin ishki qupııasy bolar, bálkim. Qarap otyrsa, 12-13 jasynda-aq dombyramen dostasyp, ánshilikke búıregi burǵan eken. Dombyraǵa qoly jattyǵyp, áýezdi áýendi mánerine keltirip aıta bastaǵanda da osy ónerdi qýamyn dep ol áste de oılaǵan emes.
On jyldyqty bitirgen soń oqý izdep áýre bolmady. Otbasyndaǵy jalǵyz ul bolǵandyqtan ata-anaǵa qaraılasýǵa týra keldi. Aýdan ortalyǵyndaǵy turmystyq qamtý kombınatyna kıiz úı shyǵaratyn sehqa jumysqa turdy. Keıin aýdandyq mádenıet úıine qatardaǵy qyzmetker bolyp qabyldandy. Ol kezde Oıyl kolhoz-sovhoz drama teatrynyń dańqy dúrildep turǵan. Halyqtyń qalyń ortasynan shyqqan ónerdiń «samorodok, sary altyndary» Jalǵasbaı Mahanov, Jaýlybaı Qaztýǵanov, Begman Orazbaev, Aqqalı Berǵalıev jáne basqalarynan úlgi aldy. Olardyń san alýan ónerdiń tizginin ustaǵan talant qyrlary qyzyqtyrdy, solardaı bolýǵa talpyndy. Termeshi-jyrshy Jalǵasbaı Mahanov, Jaýlybaı Qaztýǵanov tyńdarmannyń qulaq quryshyn qandyryp jyr-termeni aǵytqanda báıge atyndaı kósilse, sahnalyq qoıylymdarda oınaǵanda ekinshi qyry akterlik sheberlikteri jarqyraı kórinetin-di. Sol aǵalarynyń kóneniń kózindeı asyl óner-jyr men termeni tógiltýi, sahnadaǵy keıipkerleriniń obrazyna kirip jasyndaı jarqyldaýy, qaı spektaklde, qaı pesada oınasa da qatelespeıtin jadylarynyń myqtylyǵy tánti etetin. О́zi lap etip janǵaly turǵan jas júrekke solardyń alqaýsyz aǵalyq qamqorlyǵy ot bergeni de ras.
– Alǵashqyda dástúrli ánderdi kitaphanashy Qaıyr Eleýovten úırendim. Ol kisi Muhıttyń, Ǵarıfollanyń, Oıyl óńiren án ozdyrǵan Qyzyl aqynnyń ánderiniń áýenin ózgertpeı salatyn, yrǵaq-ıirimderin kelistirip keltiretin. Keıin óz betimshe úırenip, sheberligimdi shyńdaı tústim. Aýdan bir jabylyp, bir ashylǵan 1965 jyly aýdandyq mádenıet bólimine avtoklýb meńgerýshisi bolyp jumysqa turdym. Árıne, drama teatrdyń jumysyna da qatysyp júrdim. Ol bir sharshamaıtyn, shal