Bala kezimizde bizdiń shap-shaǵyn aýyldyń ár jerinde «kúnkósem» turatyn. Kontordyń, qazirgishe ákimdik keńsesiniń – aýyldyń eń kórikti jeriniń aldynda Ilıchtiń basyna telpek kıip, oń qolymen jarqyn bolashaqty nusqap turǵan beınesi boldy.
Kontordan taıaq tastam jerdegi klýbtyń qaq aldynda aq mármárdan soǵylǵan keýde músini taǵy bar. Aýyldaǵy orta mekteptiń mańdaıshasynda «Oqy, oqy jáne oqy» dep jazylyp turǵanyn aıtpasaq ta bilip otyrsyzdar. Bizdiń ǵana emes, barlyq aýyldarda keminde bir Lenın menmundalap turatyn.
«Kúnkósem» kelmeske ketti. Aldymen sýretteri joǵaldy, urandary óshti, keıin eskertkishteri qulatyldy. Alaıda, keńestik kezeńnen qalǵan uranshyldyq, poster-patrıottyq qazir erekshe qarqyn alǵandaı. Kósheni aıtpaǵanda, áleýmettik jelide áldekimderdiń qasqaıǵan sýretin ilip, qasyna «qanatty sózin» jazyp qoıý sánge aınaldy. Buryn jalǵyz Lenınniń, ne bolmasa birinshi hatshylardyń beınesi jarnamalansa, qazir oblys, qala ákimderi posterdiń personajy bolyp shyǵa keldi. Joǵary laýazymdy tulǵalar jumysty japyryp istep, soǵan saı jarnamasy da jer jaryp jatsa, qýanar edik. Joq, jumys keıingi kezekte qalyp, pıardyń aty ozyp ketken jaıy bar. Sebebi ákimderdiń de, basqalardyń da reıtıngi áleýmettik jelide, BAQ-tarda qansha ret esimi atalǵanyna qarap jasalady. Iаǵnı, posterde patrıottyń, isker azamattyń obrazyn jasap alýdyń mańyzy zor.
«Qııardy da pıarmen jeıtin» zamanda árkimniń atqarǵan jumysyn, attap basqan qadamyn jarnamalaýy qalypty qubylys, árıne. Shyndyǵynda pablık rıleıshnz, ıaǵnı PR tehnologııalar tereń zerttelip, tıimdi qoldanylsa, qandaı da bir adamǵa nemese memekege, bizdiń jaǵdaıda memlekettik organdarǵa abyroı ákelip, tasyn órge domalatatyny talaı dáleldengen. PR-dy óner deńgeıine jetkizgen mamandar joǵary baǵalanady, pıar tehnologııanyń úzdik úlgileri toptastyrylǵan kitaptar qoldan qolǵa tımeıdi. О́kinishke qaraı, bizdiń qoǵamda atqarylǵan jumystan buryn jalań jarnama jasaý, onda da bálensheniń posterin taratý, patrıottyq obrazyn qalyptastyrý beleń alyp ketti. Sáıkesinshe PR týraly aıtylǵanda jurttyń esine «arzan pıarshylar» túsetin boldy.
Aıtalyq, qandaı da bir qalada qar kúrelmeı, halyq ombylap, kólikter keptelip qalsa, ol problemany sheshýdiń eń ońaı joly – ákimniń sýretin jarııalaý. Ákim qar kúreıtin tehnıkanyń nemese kommýnaldyq qyzmetkerlerdiń qasyna baryp fotoǵa túsedi. Sosyn sýrettiń janyna qalaǵa qansha qar jaýǵany, qanshasy shyǵarylǵany týraly az-kem derek jazylady, sonymen támam. Qudaı betin aýlaq qylsyn dep aıtaıyq, biraq dál osy tásil bir jerdi sý alsa da, órt shalsa kádege jaraı beredi. Basqa laýazymǵa aýysqan ákimniń artynda salynbaǵan joldar, buzylǵan kópirler, jabylǵan zaýyttar, aıaqtalmaǵan qurylystar, tartylmaǵan sý qubyrlary, tozǵan aýyldar qalǵany problema emes. Bastysy, posterdegi jarqyn obrazy qalýy kerek.
Senbilikke shyqqan ákimderdiń nemese mınıstrlerdiń artynan birneshe nókeri birge shapqylap júrgeni de qalypty qubylys. Fotograf pen mátin terýshi hám SMM-mamannan jasaqtalǵan úshtik ákimniń áleýmettik jelidegi jaǵymdy obrazyn jasaýmen aınalysady. Buryn mektep oqýlyqtarynda Lenınniń senbiliktegi sýretteri kezdesýshi edi. Bizdiń sheneýnikterdiń senbilikte túsken fotolaryna qarap otyryp Lenınniń ıdeıasy ólmeıdi degen ras pa dep qalasyz.
Poster-patrıottyǵymyz keıde kúlkili, keıde ókinishti oqıǵalarǵa soqtyryp jatatyny bar. Osydan birneshe jyl buryn dańqty jerlesimiz Denıs Ten qaraqshylardyń qolynan qaza tapty. Kóp uzamaı Denıs turǵan úıde estelik taqta ashyldy. Saltanatty shara úshin árıne Denıstiń sýreti bar banner jasaldy. Bannerge «Rýhanı jańǵyrý» degen jazý jazylyp, túrli-tústi qyrannyń beınesi salyndy. Osy aınaldyrǵan 5-6 sóz ben 2-3 sýreti bar bannerdi jasaǵan kompanııa 2 birdeı óreskel qate jiberipti. Birinshiden, negizgi jazý tek orys tilinde jazylyp, qazaq tili kóleńkede qaldy. Ekinshiden, orysshasynyń ózin ońdyrmaı, «Olımpııskıh ıgr» degen tirkeste qate jiberipti. Árıne Almaty ákimdiginiń basshylary qatysqan sharada bul nazardan tys qalmaıtyny túsinikti. Artynsha banner jasaǵan kompanııa halyqtan keshirim surady, biraq tek ekinshi qate úshin.
Qarap otyrsaq, damyǵan elderde saıasatkerdiń sózi men isi úılespese, onyń saıasattaǵy ǵumyry da onsha uzaqqa sozylmaýy ábden múmkin. Al Qazaqstanda kerisinshe pıary kelisken, posterdegi obrazy sátti shyqqandardyń qyzmeti de órlep ketýi qalypty qubylys. Olaı bolsa, poster-patrıottyq jasasyn dep urandaǵan jón sııaqty. Jumys sosyn jasala jatar...