Oral qalasy mańyndaǵy Shaǵan ózeniniń bir salasynda volonterler sýdy ottegimen baıytý úshin muz oıyp, balyqty qutqarý sharasyn jasady. Olardyń qatarynda Batys Qazaqstan oblystyq «Oral óńiri» gazetindegi áriptesterimiz de bar.
– Bir ǵasyrdan artyq tarıhy bar «Oral óńiri» gazetiniń ujymy biraz jyldan beri qalyń qar men muz astynda qalǵan balyqtar dúnıesine ottegin jiberý sharasyn turaqty ótkizip júr. Onyń ústine elordada Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy volonterler jylyn resmı ashyp, respýblıkanyń túkpir-túkpirinen jınalǵan volonterlermen kezdesti ǵoı. Biz de bıylǵy sharamyzdy osy kúnge oraılastyrdyq. Redaksııanyń onshaqty jigiti arnaıy kelip, muzǵa oıyq oıdyq, – deıdi gazettiń bas redaktory Baýyrjan Ǵubaıdýllın.
Aǵysy joq, tuıyq, shaǵyn sý aıdyndary qysta qalyń muzben kómkerilip, qatyp qalady. Mundaı sýdaǵy balyqtar men basqa da sý jándikteri qutqarý sharasy jasalmasa, tunshyǵyp óledi. Sondyqtan mundaı kezde 1 gektar aıdynǵa keminde 10 jerden oıyq jasalýy kerek. Eriktiler oıyq qaıtadan qatyp qalmasy úshin oǵan jaǵalaýdan qamys syndyryp ákelip tyǵady. Sóıtip qamys boıymen barǵan aýa sý jándikterin ajaldan saqtaıdy.
– Oblys aýmaǵynda balyǵy tunshyǵýy múmkin 170-ke jýyq sý aıdyny tirkelgen. Bulardyń 39-y jalǵa berilgen, ıaǵnı naqty qojaıyny bar. Odan bólek 70-ke jýyq ózen-kólde byltyrǵy jeltoqsan aıynan bastap bizdiń mekeme qyzmetkerleri jergilikti atqarýshy organdarmen, orman sharýashylyǵy qyzmetkerlerimen birlesip, tunshyǵý qaýpi bar sý aıdyndaryn ottegimen baıytý jumysyn júrgizip keledi. Bul bastamany jalpy halyq, eriktiler qoldaǵany óte mańyzdy, – deıdi Batys Qazaqstan oblysy orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi aýmaqtyq ınspeksııasynyń jetekshi mamany Tólendi Imanǵazıev.
Shaǵan muzyndaǵy sharaǵa jýrnalısterden bólek, qaladaǵy oqý oryndarynyń stýdentteri de qatysty. Batys Qazaqstan ınjenerlik-tehnologııalyq ýnıversıtet janyndaǵy kolledjdiń 2-kýrs stýdenti Álibek Qýanyshbekov barlyq jastardy osyndaı ıgi iske jumylýǵa shaqyrdy. Qysqy aıdynda saýapty iske jınalǵan topqa qosyla ketken Mıhaıl Markov esimdi qarııa buryn bul óńirde balyqtyń san túri bolǵanyn saǵyna eske aldy:
– Jaıyqta buryn qyzyl balyqtyń san túri bolatyn. Dál osy aqpan aıynda ýyldyryq shashýǵa qurtpa balyq (belýga) kele bastaıtyn, sáýir-mamyrda jappaı qaptaıtyn. Odan keıin bekire keledi, jaz boıy saıran salady. Sosyn tamyzdan bastap qaraqanat shoqyr kelip, Jaıyqtyń qazan shuńqyrlarynda qystap qalatyn. Bári quryp ketti ǵoı. Buǵan ózen sýynyń azaıýy da, hımııalyq qospalarmen ýlanýy da áser etti. Qashan da tabıǵatty búldirý ońaı, qalpyna keltirý qıyn. Mysaly, qurtpa balyq 13-15 jyldan bastap qana jetiledi, bekire 8-9 jasqa kelgen soń ǵana ýyldyryq shashady, – deıdi Mıhaıl qarııa balyqtyń syryn qoradaǵy malyndaı sıpattap.
Volonterler jylynyń bastaýynda atqarylǵan bul shara jasty da, jasamysty da jańa iske jigerlendirip, saýapty qadamǵa shaqyrǵandaı boldy.
Batys Qazaqstan oblysy