Qazaq halqynyń tarıhyndaǵy tar jol, taıǵaq keshýli kúrdeli kezeńderdi, taǵdyrsheshti sátterdi – asharshylyq, saıası qýǵyn-súrgin, kolhozdastyrý, kámpeske, soǵys, tyń ıgerý jyldaryndaǵy ana tarıhy, analardyń kóz jasymen jazylǵan tarıhty aqyndardyń analaryna arnaǵan jyrlarymen, sol analardyń taǵdyry arqyly ashyp kórsetkimiz keledi. Ana qushaǵy, Ana sheshimi, Ana qurbandyǵy. Bizdi búgingi kúnge jetkizgen de sol analar. Qazaq poezııasyndaǵy ana jaıly eń úzdik jyrlardy, sol jyrlarǵa keıipker bolǵan analar taǵdyryn qabyl alyńyzdar. Solardyń biri Asqar Súleımenovtiń anasy – Aıtoty ana.
Attaı jıyrma segiz jyl buryn Asqar Súleımenov ómirden ozǵan edi. Sonda balasyn joqtap daýys salǵan Aıtotynyń zarly úni qyryq kún boıy áýdem jerdegi aıaldamaǵa jetipti deıdi. Aıtotynyń zarly únin estimeseń de myna joldardy oqyp, júregiń shym etedi. Ásili dúnıedegi eń uly, eń pák mahabbat ananyń perzentine degen mahabbaty bolsa kerek. Tipti balanyń shesheni jaqsy kórýi de alyp ana mahabbatynyń janynda qaýqarsyzdaı.
Ana men perzentke tán syılastyqtyń, erkeliktiń jaqsy bir úlgisi bolǵan Asqar men Aıtotynyń áńgimesin jurt áli kúnge ańyz qylyp aıtady. Ábish Kekilbaıdyń «1960 jyldary ádebıet álemine kelgen qazaq jazýshylarynyń anasy, el anasy edi» deýi de tegin emes. Asqardyń anasy Qymbat-Aıtoty Súleımen soǵysqa ketip, 23 jasynda jesir qalady. Bala kezinde Túrkistanda, Babaıqorǵanda turǵan. Onda ózbekter kóp. Olar apasyn «Aıtoty» deıdi. Asqar da sheshesin osylaı atapty.
Sumdyq bilimdi bolǵan Asqardaı ul tapqan Qymbat-Aıtoty da qyzyl tildiń qyzyǵyn kórip ótken. Asqar men Ábish Kekilbaev bir-birin erte tanyp, tel ósipti. Ekeýi de Almatyǵa sheshelerin súırep kelgen eken. О́zimiz ǵana aralasyp-quralasyp qoımaı analarymyz da syrlas-muńdas bolsyn degen nıetpen Asekeń men Ábekeń eki kempirdi ústel basyna qatar otyrǵyzady. As jelinip jatyr. Ábish pen Asqar árneni áńgime qylyp qoıady, al eki keıýana únsiz. Bul tynyshtyqqa tóze almaǵan Asekeń: «Sóılesińkirep otyrsańdarshy», – deıdi sheshelerine qarap. Sol kezde sóz tilep otyrǵan Aıtoty Ábishtiń anasy Aısáýle qurbysyna tiktep qarap alyp: «Sen ózi baıǵa tıip pe ediń?» dep bastapty áńgimesin. Ananyń qatar-qurbysymen qaljyńdasýy.
Janaryn aqqan juldyzdardyń jaryǵy jýǵan júırikteı aldyna qara salmaı ótken Asqar Súleımenov «kektiń kózi» – Mahambet pen Abaıdyń hám alyptar shoǵyrynyń keńistigine kóterilip ketkenin búgingi qazaq qapysyz uǵyp keledi. Al Asqardyń Aıtotysy uqty ma eken... Bálkı alǵash júreginiń astynda taǵy bir júrektiń úzdige soǵyp turǵanyn bilgen shaqta-aq sezgen shyǵar.
Erlan JÚNIS,
Mıras ASAN,
Marjan ÁBISh,
«Egemen Qazaqstan»