Batys Qazaqstan oblystyq kásipkerlik jáne ındýstrıaldyq-ınnovasııalyq damý basqarmasy mamandary Oral qalasyndaǵy saýda oryndaryn aralap, áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik baǵasyn qadaǵalaýǵa kiristi.
- Elimizde koronavırýs indetine baılanysty tótenshe jaǵdaı jarııalanysymen Oral qalasy shartty túrde 20 okrýgke bólinip, ár okrýgte arnaıy monıtorıngtik toptar qurylǵan bolatyn. Ol toptardy arnaıy shtab basqarady. Oral qalasynda tótenshe jaǵdaı rejımine baǵynatyn 1446 kásipkerlik nysany bar, olar – saýda ortalyqtary, azyq-túlik jáne sharýashylyq dúkenderi, kafe-meıramhanalar. Bulardyń barlyǵy turaqty baqylaýda. Árıne, turǵyndardy aldymen alańdatatyn nárse – azyq-túlik taýarlarynyń baǵasy. Tótenshe jaǵdaıdyń alǵashqy kúnderi shekara jabylýyna oraı keıbir áleýmettik mańyzy bar taýarlar, mysaly qant pen kartop baǵasy kóterilgen faktileri boldy. Biz eki kún boıy kóterme saýda núktelerimen jumys istedik, alǵashqy kúni-aq Reseıden 40 tonnaǵa jýyq kartop kirgizip, baǵany turaqtandyrýǵa qol jetkizdik. Qazirgi tańda barlyq kóterme saýda núktelerinde kartop baǵasy kılogramyna 100 teńgeden, bólshek saýdada 115-120 teńgeden turaqtandy. Dál búgin Oral qalasynyń barlyq saýda núktelerinde halyq jıi tutynatyn 19 túrli azyq-túlik tolyǵymen qoljetimdi baǵada, qajetti mólsherde satylyp jatyr. Ras, alǵashqy kúni qant baǵasy kúrt kóterildi. Onyń sebebi, qant bizde óndirilmeıdi, tek qana ımporttan keledi. Dál qazir 70 tonna qumsheker jolda kele jatyr, taǵy 70 tonnaǵa tapsyrys berildi. Odan bólik oraldyq kásipkerler Almaty qant zaýytymen 400 tonnaǵa jýyq qant jetkizýge tapsyrys berip qoıdy, - deıdi bizge Oraldyń ortalyq bazarynan kezdesken qala ákimi Abat Shynybekov.
Zań boıynsha azyq-túlik baǵasyn negizsiz ósirgen kásipkerge 100 AEK mólsherine deıin aıyppul salynady. Biraq Oralda ázirge ondaı jazaǵa eshkim tartylmaǵan. Kásipkerlerge zań tártibi túsindirilip, eskertý jasalyp jatyr eken.
- Keshe 1 kılo kartoptyń baǵasy Oral saýda núktelerinde ortasha eseppen 160-170 teńge bolsa, búgin ol 120 teńgege tústi. Qant baǵasy ortasha 200 teńgeden. Naýryzdyń sońy, sáýirdiń basyna qaraı Oralǵa 720 tonna qant jetkiziledi. 5000 tonna kartop keledi. Qyzylordadan kúrish, Pavlodardan kartop ákelý týraly kelisimder bar. Búgingi kúni ózimizdi ózimiz qajetti azyq-túlikpen tolyq qamtı alamyz, - deıdi Batys Qazaqstan oblystyq kásipkerlik jáne ındýstrıaldyq-ınnovasııalyq damý basqarmasynyń basshysy Ernar Beketov.
Mamandardyń aıtýynsha, keıbir azyq-túlik baǵasynyń kúrt ósýine el ishindegi alypqashpa áńgime, ajıotaj da áser etken. Máselen, aqpan aıynda Oral saýda núktelerinde 400 tonna kartop, 200 tonnadan sál artyq qant satylǵan eken. Al sońǵy eki kúnde Oraldyń bazarlarynan 1-1,5 aılyq azyq-túlik satylyp ketken! Árıne, mundaı kúrt suranys baǵanyń ósýin týdyrýy – naryqtyń zańy ǵoı.
Batys Qazaqstan