Búgin, 12 sáýir – Qazaqstan Respýblıkasy ǵylymı qyzmetkerleriniń kúni. Osy ataýly dataǵa oraı byltyr, ıaǵnı 2019 jyly aqpan aıynda ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıtetinde ashylǵan «Dárilik ósimdikterdi ǵylymı zertteý ortalyǵy» ortalyǵynyń qyzmetine az-kem toqtalyp ótpekpiz.
Sondaı-aq, professor Jeńis Janar ortalyq dırektory bolyp taǵaıyndalǵan-dy.
Mundaı ortalyq qurýdaǵy kózdelegen maqsat bilgili – Qazaqstanda ósetin dárilik ósimdikterdi zertteý. Iаǵnı, ǵylymı ortalyqtyń nátıjeli jumysy elimizde kóptegen túıindi máselelerdi ońtaıly sheshýge múmkindik beredi. Atap aıtqanda, óz elimizde ósetin dárilik ósimdikterdi paıdalaný arqyly kóptegen áserli,tabıǵı negizdegi dárilik zattardyń, onyń ishinde syrttan ımporttalyp jatqan kóptegen dárilerdiń ózimizde óndirilýine múmkindik ashylady. Ortalyq elimizdiń medısına salasynyń órkendeýine de, el ekonomıkasynyń damýyna da úlken úles qosary daýsyz.
Ǵylymı ortalyq kórshiles elderdiń ǵalymdarymen de birlese jumys atqaryp otyr. Atap aıtqanda, 2019 jyldyń 14 maýsymynda О́zbekstannyń akademık S.Iý.Iýnýsova basqaratyn «О́simdik zattar hımııasy» ınstıtýtymen birlesken zertteý jumystaryn júrgizý jóninde kelisim-shart jasaldy.
Osynyń aldynda, 2019 jyly 20 mamyrda atalǵan ǵylymı ortalyqtyń shaqyrýymen ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetine QHR ǵalymdary keldi.
Qytaı Ǵylymdary Akademııasy Shanhaı dárilik preparattardy zertteý ınstıtýtynyń akademıkteri, atap aıtqanda Qytaı Ǵylym Akademııasynyń akademıgi YUE JIAN-MIN (Shanghai Institute of Materia Medica, Institute，Chinese Academy of Sciences, China) ál-Farabı atyndaǵy QazUÝHımııa jáne hımııalyq tehnologııa fakýltetinde «Shanhaı dárilik preparattar» ınstıtýtynyń ǵylymı jumystary týraly dáris oqyp, ózderiniń ǵylymı tájirıbelerimen bólisti. Osy joly tabıǵı qosylystar hımııasy salasyndaǵy álemniń jetekshi ǵalymdarynyń qatysýymen halyqaralyq konferensııa ótkizý týraly sheshim qabyldandy.
2019 jyly qarasha aıyndaatalǵan ǵylymı ortalyqtyń halyqaralyq yntymaqtastyq jumystary aıasynda Qytaı Ǵylymdary Akademııasynyń Sınszıan tehnıkalyq fızıka-hımııalyq ınstıtýtymen birlese otyryp «Qazaqstan-Qytaı birlesken dárilik zattar zerthanasy» ashyldy. Sonymen birge ózara túsinistik týraly Memorandým jasaldy. «Qazaqstan-Qytaı birlesken zerthanasy» jergilikti shıkizat pen bilim negizinde Qytaı men Qazaqstanda keń taralǵan aýrýlardy emdeýge qajetti kosmetıkalyq quraldar men qaýipsiz fıtomedısınalyq preparattardy ázirleýmen aınalysyp keledi.
Jeńis Janar tek zertteýshi ǵalym ǵana emes, bilikti oqytýshy da. Ol 2019 jyly «JOO-nyń úzdik oqytýshysy» ataǵyna ıe boldy. Qazirgi tańda ol ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń 5 doktorantyn óz salasynyń qyr-syry boıynsha tárbıeleýde. Jeńis Janar ǵylymı jetekshilik jasaıtyn 3-kýrs doktoranty A.K Nurlybekova Qytaı Ǵylymdary Akademııasy Shanhaı dárilik preparattardy zertteý ınstıtýtynda bir jyl ǵylymı taǵylymdamadan ótip kelse, 2-kýrs doktoranty Aıdana Qudaıbergen Qytaı Ǵylymdary Akademııasynyń Sınszıan tehnıkalyq fızıka-hımııalyq ınstıtýtynda ǵylymı taǵylymdamadan ótti.
Aıdana osy jyly Avstralııanyń Grıffıt ýnıversıtetindegi Dárilik ósimdikterdi zertteý ınstıtýtynda ǵylymı taǵylymdamadan ótedi. Sonymen qatar 1-kýrstyńúsh doktoranttary |AQSh-tyń Mıssısıpı ýnıversıtetinde ǵylymı taǵylymdamalaryn ótedi.
ALMATY