Túrkistan qalasy men alqaby arheologııalyq turǵydan 1893 jyldan beri zerttelip keledi. Arheologtar bul ýaqyt aralyǵyn - Reseı ǵalymdary, Keńes Odaǵy ǵalymdary jáne Táýelsizdik tusyndaǵy zertteýler dep úshke bóledi. Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesin zertteý 1865 jyldan bastalǵan. Al kesenede jóndeý jumystary Abdýlla han (1582-1598jj.) tusynan beri ár kezderi atqarylyp keledi. Naqty ǵylymı restavrasııalyq jumystar 1928 jyldan bastalǵan. Qazirgi kezde 11-shi jóndeý jáne restavrasııa jumystary júrgizilýde.
Bul derekterdi tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, arheolog Marat Tuıaqbaev «Túrkistan ólkesindegi arheologııalyq zertteýler» taqyrybyndaǵy tarıhı sholýynda málim etti. Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıi tikeleı kórsetilimde ótkizgen alǵashqy onlaın kezdesýde qoryq-mýzeıdiń ǵylymı qyzmetkeri Marat Qymyzuly Túrkistan qalasyn zertteý, arheologııalyq qazba jumystaryn júrgizý aıasynda anyqtalǵan tarıhı derekter, qazba jumysynyń mańyzy jóninde áńgimelep, kórermen saýalyna jaýap berdi.
«Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıiniń baspasóz qyzmeti habarlaǵandaı, qoryq-mýzeıdiń feısbýk paraqshasynda ótetin onlaın dárister men sholýlarǵa Túrkistan tarıhyna qatysty zertteýler júrgizgen elimizge belgili ǵalymdar men tarıhshylar, arheologtar, tarıhı jádigerlerdi kútip-baptaý isindegi tájirıbeli mamandar qatysatyn bolady. Sondaı-aq, tarıhı jádigerlerdi saqtaý, qorǵaý jáne qalpyna keltirý jumystary boıynsha halyqaralyq ǵylymı-zertteý zerthanasynyń mamandarymen de sheberlik sabaqtary uıymdastyrylmaq.
Tarıhı oryndar men jádigerler jaıly onlaın ekskýrsııa jasaý, oqyrmandarmen tikeleı efır arqyly baılanysqa shyǵý da qoryq-mýzeı qyzmetkerleri tótenshe jaǵdaı kezinde qolǵa alǵan ıgi isterdiń biri.
Túrkistan oblysy