Rústem Ermekbaıdyń esimi óz kásibin órge dóńgeletip, tyńnan túren salǵan jas kásipker retinde jurtshylyqqa jaqsy tanys. Ásirese, jastar ol negizin qalaǵan «Sabyrzhanayrin» degen atpen belgili otandyq kıim brendin jyly qabyldady. On segiz jasynda tarıhı otanyna oralǵan qandasymyz orda buzar otyzynda bildeı holdıngtiń tizginin ustap, alpys azamatty jumyspen qamtyp otyr. Qatarlastaryna úzdik úlgi kórsetken Rústem byltyr «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń jeńimpazy atandy.
Biz aýyz toltyryp aıtyp otyrǵan tolaǵaı tabystardyń tasasynda taýdaı talaptan bólek, talmaı eńbektený men tabandy izdenis jatyr. «Maqsat jolynda tynymsyz ter tókpesem, jetistikke jete almaǵan bolar edim» degen bolashaq bıznesmenniń basynan eshkim sıpaı qoıǵan joq. Qarapaıym otbasynda tárbıelengen talapty uldyń tilegin qoldaǵanymen, ata-anasy men týystarynda bıznes bastaýǵa dep bere qoıatyndaı qarjy da bolmaǵan. Bala jasynan beınetpen beldesip, qara jumystyń sharyǵynda qaıralǵan Rústemniń óz sózimen aıtqanda, kásibin «nólden» bastapty. Búgingi qıyndyqtardy eńserý, bolashaq ıgilikterdiń basy ekenin jiti sezingen maqsatker jannyń aldynan kóldeneńdep kezdesken kedergiler de az bolmaǵan.
Qalaı da armanǵa quryq salý kerek. Qaǵylez jigitti qııaǵa jetelegen de osy senim. Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń qabyrǵasynda magıstrlik bilim alyp, bedeldi kompanııaǵa jumysqa turdy. «Jalaqym jaman bolǵan joq. Alaıda, osy kompanııada jumys isteı bersem, aldaǵy 10 jylda qandaı deńgeıge jetetinim týraly oılandym. Múmkin bir bólimniń jetekshisi bolar ma edim? Biraq meniń armanym alysta edi. Qalaı da óz isimdi ashýym kerek degen oı bir sátke de tynym bermedi. Abaı sózimen aıtqanda: «Eńbektengendi Qudaı da qur tastamaıdy». Bul maqsatyma da jetkizdi», – degen Rústem úsh aıdyń ishinde aǵylshyn tilin saýatty meńgerip, 2013 jyly ózi oılap tapqan avtorlyq ádistemesiniń negizinde aǵylshyn tilin úıretetin kýrs ashty.
– Saıt ashyp, aǵylshyn tili kýrsyna adam qabyldaý úshin alǵashqy tegin sheberlik saǵatyn ótkizetinim týraly habarladym. Keńseni jalǵa alý, jınalysty uıymdastyrý úshin shamamen 15 myń teńge qarajat ketti. Alǵashqy tegin sabaqqa 60-qa jýyq adam keldi. Olarǵa ózim qoldanǵan til úırený ádisin túsindirip, bir aptadan soń kýrs bastalatynyn, aldyn ala tólem jasaıtyndarǵa 50 paıyz jeńildik qarastyrylatynyn aıttym. Kelýshilerdiń jartysy aldyn ala tólemge aqsha qaldyrdy. Jınalǵan qarajatqa bir aptanyń ishinde sabaq ótkizetin keńse jaldap, oqýlyqtar men kerek-jabdyqtardy alyp úlgerdim. Kelýshilerdiń sany kún sanap arta berdi. Til úıretetin taǵy da bir núkte ashtym, – deıdi keıipkerimiz.
Araǵa jeti aı salyp bar-joǵy 15 myń teńgemen bastaǵan daıyn bıznesin 33 myń dollarǵa saýdalapty. Oǵan sebep – ózine joǵary talap qoıa biletin Rústem budan da tabysty kásipke kóshýdi kózdegen.
Osylaısha, ol otandyq jeńil ónerkásip salasyn órkendete júrip, óziniń jeke kıim brendin qalyptastyrdy. Izdenimpaz kásipkerdiń tyń bastamasy jemis berip, úsh jyldyń ishinde elimizdiń 14 qalasynda 22 dúken jelisi men Almaty qalasynda úsh tigin fabrıkasy jumysyn bastady.
Búginde «Sabyrzhanayrin» ónimderi órisin keńeıtip otyr. Sapaly kıimderge tapsyrys beretin tutynýshylardyń qatarynda óz elimizden bólek AQSh, Qytaı, Eýropa elderi, Mysyr, Reseı sekildi alpaýyt memleketterdiń ókilderi bar. 2016 jyly qazaqstandyq kásiporyndardyń ekonomıkalyq kórsetkishteriniń qorytyndysy boıynsha «Sabyrzhanayrin» «Sala Kóshbasshysy 2016» syılyǵyn ıelengenin bilemiz. Qazir de Rústem Ermekbaı memlekettik qoldaýmen damyp jatqan «Atameken Academy» jáne «Jas kásipker» baǵdarlamalarynda belsendi spıkerlerdiń biri. Sonymen qatar ózi basqaryp otyrǵan Ayrin Online JSSh IT-jobasynda 1200-den astam otandasymyzdy daıyn bıznespen qamtamasyz etip otyr. Isker azamattyń maqsaty – jeke bıznesimen aınalysqysy keletin árbir janǵa álemdik Uber, AirBnB sekildi onlaın- platforma arqyly múmkindik berip, Qazaqstannyń shaǵyn jáne orta bıznesine qoldaý kórsetý.
– Maǵan ár kún saıyn ártúrli adamdardan «shaǵyn bıznesim bar, biraq qalaı damytarymdy bilmeımin», «dıplomym bar, jumysym joq» degen syndy habarlamalar kóp kelip jatady. Osy turǵyda meniń jaýabym: boıyńdaǵy qabiletterdi damytyp, olardy tabys kózine aınaldyra bilseń, qosymsha bilim alyp ózińdi jetildirseń, jumyssyz qalmaısyń. Eń bastysy, óz ómirińe jaýapkershilik tek ózińde ekenin túsine bilýiń kerek. Shaǵyn bıznesti damytýdyń qarapaıym bolsa da kópshilik mán bermeıtin qaǵıdalary bar. Men ony Asan men Úsen esimdi keıipkerler arqyly túsindirip kóreıin. Asan da, Úsen de endi ǵana oqý bitirgen, boılary energııaǵa toly, biraq jumyssyz, «birdeńe bastaý kerek» dep júrgen jas jigitter. Qansha is bastaǵysy kelgenimen túsiniksiz sebepter, túrli syltaýlar maqsatyna kirisýge kedergisin tıgizedi. Bir nárse ustap turǵan sııaqty kórinedi, biraq sol arada ekeýinde eki túrli túsinik qalyptasady. Asan bir jerde turalap turǵanyn qabileti jetispeıtindiginen, ózinen kórse, Úsen tanystarsyz is tynbaıtynyn alǵa tartyp, óz kemshiligin memleketten, ne basqadan izdeıdi. Asan qatelikterin túsinip, túzeý úshin kásiptiń ártúrli salalary boıynsha tanymyn jetildiredi. О́nim, dızaın, marketıng, satý, qarjy, zań, target, tipti qarapaıym kelissózder júrgizýden bastap, adamdarmen qarym-qatynas jasaý tetigine deıin meńgeredi. Alǵashqy oflaın dúkenin keıinnen onlaınǵa aınaldyryp, toqtamaı ózin damytyp, tabys taýyp, maqsatyna umtylady. Shetelderge baryp, jańa kózqaras qalyptastyryp, óz eline kelip engize bastaıdy. Al dál sol ýaqytta burynǵy Úsen, áli sol qalpy óziniń ómirin úkimetke, qorshaǵan ortasyna tabystap ári solardy kinálap, ózi qalamaıtyn jumysta az aılyqqa jumys istep júredi. Bul jaı ǵana shyndyqqa janastyrylǵan mysal bolǵanymen, ómirde de solaı. Osy qarapaıym algorıtmdi túsinip, ári qaraı óz ómirińdi qolǵa alyp áreket etseń, sózsiz tabysqa jetesiń. Eń bastysy ózińniń bilimińdi arttyryp, qabiletińdi kóterýiń kerek. Kóp jyl ózge elde turǵan azamat retinde týǵan halqyma degen mahabbatty jaqsy túsinemin. Biz óz kásibimizdi dóńgelete júrip, ultymyzdyń máıekti mádenıetin dáripteýge tıispiz, – deıdi Rústem Ermekbaı.
Qazirgi álemdik daǵdarys jaǵdaıynda jeńil ónerkásipti órge súıreýdiń mańyzy zor. Kóńilimizge medet syılaǵan bir nárse, Rústem qalyptastyrǵan otandyq ónimderde ulttyq bolmysymyzdyń ısi burqyraıdy. О́zge elden ózim dep kelgen qandasymyz qazaqy qundylyqtardyń qaınarynan qanyp ishipti. Ol tikken kıimderde Abaı, Shákárim, Mahambet sekildi uly tulǵalardyń beınesi bederlenip, qasıet-qalybymyzdan syr shertetin oıý-órnekterimiz úılesimdi kórinis tapqan. Mundaı erekshe kıimderge týrıster tarapynan da suranys joǵary kórinedi. Kádeli kásibin ultymyzdy tanytýǵa ulastyryp júrgen baýyrymyzdyń isi berekeli bolǵaı!
ALMATY