Mahambet О́temisuly atyndaǵy Batys Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti qazaq fılologııasy bóliminiń magıstranttary jas qalamger, «Rýh» halyqaralyq ádebı baıqaýynyń júldegeri Yrysbek Dábeımen onlaın kezdesý ótkizdi.
2018 jyly «Rýh» halyqaralyq ádebı baıqaýynda romandar arasynan «Jylqy atylǵan jaz» shyǵarmasy 1-orynǵa ıe bolǵan Yrysbek Dábeı men oraldyq oqyrmandar arasyndaǵy jelidegi júzdesý óte qyzý ótti. Jastar jazýshynyń shyǵarmalaryn oqyp, kezdesýge tyńǵylyqty daıyndalyp kelipti. Avtorǵa shyǵarmalary boıynsha kókeıdegi suraqtaryn da joldap, erkin pikir almasty. Magıstranttar shyǵarma mazmunyn taldaýmen shektelmeı, qazaq ádebıettanýyndaǵy jańa baǵyttar tóńireginde sol shyǵarmalardan mysal keltire, pikir bólisip otyrdy.
«Qazirgi jastar prozasyndaǵy zamanaýı kórkem prozadaǵy narratıv: jas qalamger Yrysbek Dábeı shyǵarmalaryndaǵy jańashyldyq» degen taqyryppen ótken kezdesýde Mahambet ýnıversıtetiniń qaýymdastyrylǵan professory Rıta Sultanǵalıeva qalamgerdiń derekti proza janryndaǵy izdenisteri, jazýshylyq sheberligi, kórkem prozadaǵy dıskýrs taqyryby, jazýshy týyndylaryndaǵy epıkalyq rakýrs, postmodernıstik sıpatta sýrettelgen ýaqyt pen mekenshyq, hronotop máseleleri aıasynda teorııalyq taldaý jasady.
Onlaın-júzdesýge qatysqan keıbir magıstrant ta jazýshy shyǵarmashylyǵy týraly oılaryn ortaǵa saldy.
- Jastar qazir motıvasııalyq, psıhologııalyq eńbekterge úıir. Biraq kórkem shyǵarmadan da talaı paıdaly nárse alýǵa bolady. Máselen, «Qońyz» romany jazýshynyń ózge shyǵarmalaryna qaraǵanda astarly, tereń tolǵanystan ótip jazylǵan dúnıe. Shyndyq. Qatygezdik. Alaıaqtyq. Astamshylyq. Qoǵamdaǵy ashy tirlik. Adamdardyń taǵdyry. Bul uǵymdar óte aýqymdy másele. Romandy «Qońyz» dep ataýdyń ózi taqyryp pen ıdeıany asha túsedi. Árıne bul ár qyrynan áli talaı jazylar. Biraq alǵashqynyń orny bólek qoı, - deıdi 2-kýrs magıstranty Aıgúl Tańatarova.
Al 1-kýrstaǵy magıtrant Marjan Shapaevaǵa «Ákelerimiz aıtatyn áńgime» unapty. «Bala boıyndaǵy jaqsy-jaman qasıetterin baıqasa, qazaq ony eń birinshi áke men ata tárbıesinen kóredi, tegine tartqan deıdi ǵoı. Yrysbek Dábeıdiń «Ákelerimiz aıtatyn áńgime» atty shyǵarmasy kishilik pen kisilik kelbet týraly oı tastaıdy. Maǵan óte unady» deıdi. Odan bólek, Sandýǵash Saǵıdýllıeva, Láıli Maqsotova, Botagóz Erbólekova, Nazerke Esentemir, Aıajan Járdemova, Názik Mahambetova syndy magıstranttar da qalamgerdiń «Jylqy atylǵan jaz», «Qulaǵyńyzǵa sybyrlaıynshy...», «Sorǵa bitken baq», «Maǵan ókpeleńizshi», «Úńgirdegi úreı», «Qural qonǵan qys», «Taý basyndaǵy qardyń dəmi», «Súıegim jasıdy» shyǵarmalary týraly oı-pikirin ortaǵa salyp, qazaq ádebıetin maǵynaly-mándi týyndylarymen baıytqan jas jazýshyǵa shalqar shabyt tabys tiledi. Oqyrman men avtor arasynda ótken bul kezdesý eki tarapqa da óte paıdaly boldy.
Batys Qazaqstan