Jyl saıyn mamyr aıynyń úshinshi jeksenbisinde Dúnıejúzilik JITS-ten qaıtys bolǵan adamdardy eske alý kúni atap ótiledi. Degenmen bıyl Qazaqstanda COVID-19 pandemııasy kezinde bul datadaǵy sharalardyń sıpaty basqa boldy. Bir jaǵynan bul – AITV ınfeksııasyn aýyzdyqtaı otyryp, koronavırýs ınfeksııasynan emdelýshilerdiń ómiri men densaýlyǵyn saqtaýdaǵy el daıyndyǵyn kórsetetin bir synaq edi.
Máselen, barlyq óńirlik ortalyqta emdelýshilerdiń densaýlyǵyn saqtaý maqsatynda antıretrovırýstyq (ARV) preparattar uzaqqa jetý úshin artyǵymen qolǵa berildi. Oqshaýlaýǵa týra kelgen barlyq muqtajdarǵa medısınalyq qyzmetkerler dári-dármekterdi úıge jetkizdi. Úkimettik emes qoǵamdyq uıymdardyń aýtrıch-qyzmetkerlerimen jáne volonterlerimen birge jeke qorǵaný quraldaryn – maskalardy, qolǵaptardy, sanıtaızerlerdi jetkizýdi de qosa uıymdastyrdy. Jumysynan aıyrylǵan jáne azyq-túlikke muqtaj adamdardyń tizimin dárigerler ákimdikter men halyqaralyq gýmanıtarlyq uıymdarǵa jiberdi.
– COVID-19 aldyndaǵy táýekelder bizdiń pasıentter úshin teris mártebesi bar adamdardan esh aıyrmashylyǵy joq. Bul vırýstyq júktemeniń basylǵan jaǵdaıynda. Keri jaǵdaıda táýekelder artady. Sondyqtan biz úshin AITV-men ómir súretin adamdardyń barynsha oqshaýlanýy óte mańyzdy boldy, – deıdi QR Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Qazaq dermatologııa jáne ınfeksııalyq aýrýlar ǵylymı ortalyǵynyń dırektory Baýyrjan Baıserkın.
Jyl saıyn elimizde AITV-men ómir súretin, antıretrovırýstyq terapııadaǵy adamdar sany artyp keledi. Sońǵy bes jylda qamtý 36-dan 68 paıyzǵa deıin artty. Emdeý syzbasy da jetildirilip, zamanaýı preparattar satyp alynýda. Bul emdelýshilerdiń densaýlyǵyn saqtaýǵa jáne sapaly ómir súrýin qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Búgingi tańda Qazaqstan Respýblıkasynda AITV-ınfeksııasynyń indeti shoǵyrlanǵan satyda tur. Sońǵy málimetterge qaraǵanda el azamattary arasynda AITV-ınfeksııasyn juqtyrý oqıǵasy kóbeıe túskeni anyqtalyp otyr. Mamyr aıynyń basynda Qazaqstanda AITV-ahýaldy adam sany 37 860-qa jetti. О́tken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda AITV juqtyrýdyń jańa oqıǵalary 13 paıyzǵa óskeni baıqalady. Bir ókinishtisi, AITV-nyń jańa jaǵdaılary sanynyń artýy – Shyǵys Eýropa men Ortalyq Azııa elderi úshin jalpy úrdiske aınalyp tur.
Qazaqstanda AITV juqtyrǵandardyń basym bóligin (66 paıyz) er azamattar quraıdy. Sol sııaqty jańadan anyqtalǵandardyń da basym bóligi – 30-39 jas aralyǵyndaǵylar – 39,5%. Sońǵy jyldary bul ınfeksııanyń jynystyq jolmen juǵýy qaıtadan beleń alyp otyr.
ALMATY