Orystyń uly aqyny Aleksandr Pýshkınniń baspa júzinen jańadan shyqqan shyǵarmalar jınaǵynyń oqyrman qaýymdy tań qaldyryp, ári-sári etip qoıý ábden yqtımal. Bul kóp tomdyqtyń osyndaı jumbaq tustary da bar kórinedi. Bul týraly «Gazeta.rý» saıty habarlady.
Mundaǵy bar másele mynada, ústimizdegi jylǵy 30 qyrkúıekten bastap saýdaǵa túsken jańa shyǵarmalar jınaǵynda aqynnyń buryn eshqashan baspa júzin kórmegen ádepsiz óleńderiniń basyn quraıtyn kitap ta bar kórinedi. Osy arqyly qalyń oqyrman endi ony múlde basqasha qyrynan kórip qalatyny anyq.
«Slovo/Slovo» baspasynan 11 tom bolyp shyqqan bul kitaptar Pýshkınniń óleńderiniń, prozalarynyń, dramatýrgııasynyń basyn quraıdy. Solardyń arasynda aqynnyń avtorlyq tynys belgileri men orfografııasy sol qalpynda saqtalyp berilgen 1815-1837 jyldar aralyǵynda jazǵan hattary da bar. Mine, osy hattardyń arasynda onyń álgindegideı normatıvti leksıkanyń talaptaryna sáıkes kelmeıtin óleńderi keltirilgen.
Aıtqandaı, bul «senzýradan ótpeıtin» Pýshkındi baspaǵa daıyndaýdyń birinshi deregi emes eken. Biirnshi ret osyndaı talap 1906-1911 jyldary jasalyp, onyń «ádepsiz» hattaryn usynǵan alǵashqy kitaptar shyǵypty. Sol kezde Imperator Ǵylym akademııasynyń arnaıy ókimimen aqynnyń eki tomy shyǵarylǵan. Olardyń biri taza shyǵarmalaryn qurasa, ekinshisi túpnusqamen tolyq sáıkes keletin varıntta daıyndalǵan. Biraq «senzýradan ótpeıtin» tom barynsha shekteýli taralymmen shyqqan. Onyń sany 10 danadan aspaǵan. Bulardyń sońǵysy tek ımperatorlyq ǵylym akademııasynyń múshelerine ǵana berilgen.
Revolıýsııa jáne Azamat soǵysy jyldarynda ul ǵalymdardyń kitaphanalary talan-tarajǵa túsken. Sol kezde Pýshkınniń hattarynan quralǵan sırek tomnyń bireýi Vladımır Lenınniń qolyna tıedi. Osynyń arqasynda bul tom osy kúnderge jetken. Jańa tom, álbette, osydan alynǵan.
Murat Aıtqoja.