Shalaǵaı sheshimnen shyqqan shataqdıplommen aýdanǵa kelgen jas dárigerdiń salyn sýǵa ketirdi

Oblystaǵy salalyq basshylardy tyńdasańyz, alys aýdandarda jas mamandar, ásirese, joǵary bilimdi dárigerler jetispeıdi, deıdi. Tipti, jas mamandar qalada qalǵysy keledi, aýyldyq jerlerge barmaıdy, dep zar ıleıdi. Al, «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasymen aýdanǵa barǵan jas dárigerge jergilikti sheneýnikter tarapynan qoldaý kórsetile me? Muny Aqtóbeden medısına akademııasyn bitirisimen ózi týyp-ósken Inder aýdanyna kelgen jas dáriger Nurbek Dúısembaevtyń qorǵansyzdyń kúnin kórip júrgenin bilgennen keıin aıtyp otyrmyz.

Oblystaǵy salalyq basshylardy tyńdasańyz, alys aýdandarda jas mamandar, ásirese, joǵary bilimdi dárigerler jetispeıdi, deıdi. Tipti, jas mamandar qalada qalǵysy keledi, aýyldyq jerlerge barmaıdy, dep zar ıleıdi. Al, «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasymen aýdanǵa barǵan jas dárigerge jergilikti sheneýnikter tarapynan qoldaý kórsetile me? Muny Aqtóbeden medısına akademııasyn bitirisimen ózi týyp-ósken Inder aýdanyna kelgen jas dáriger Nurbek Dúısembaevtyń qorǵansyzdyń kúnin kórip júrgenin bilgennen keıin aıtyp otyrmyz.

Nurbek Dúısembaev bir qushaq qaǵazyn alyp, tilshi qosynyna arnaıy keldi. Qaǵazy degenimiz, qoldaý surap, tıisti oryndarǵa joldaǵan aryzdarynyń kóshirmeleri. Al aryz jazýyna tómendegi jaıt sebep bolǵan. Jas mamannyń «Egemen Qazaqstan» gazetine jazǵan hatynan úzindi keltireıik.

«Men Prezıdenttiń jastardy tıisti mamandyqtaryn alǵan soń, aýylǵa kelýge shaqyrǵan «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasymen aýdanǵa kelgen jas mamanmyn, dárigermin. Aýdandyq emhanada 2008 jyldan beri dáriger-hırýrg bolyp qyzmet atqaramyn. Otbasymda anam, qaryndasym, joldasym, úsh balam bar. Kóp qabatty úıde, úsh bólmeli páterde turamyz. Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń Jarlyǵynda jas mamanǵa úı berý, úı salamyn dese, jer berý kerek delingen. Osy baǵytta otbasymnyń jaǵdaıyn jaqsartýdy kózdep, kóp qabatty úıdiń janynan bos turǵan jerdi suradym. Úı salýǵa 2010 jyly aryz berdim. Sol aryzym qanaǵattandyrylyp, 2012 jyly mamyr aıynda jerge memlekettik akti aldym. Sodan tamyz aıynda qurylysymyzǵa ruqsat alyp, jazǵy saraı salyp qoıdym», – dep jazady Nurbek Dúısembaev.

N.Dúısembaevqa turǵyn úı qurylysy úshin 0,0375 ga jer telimi berilipti. Alaıda, osynaý ultaraqtaı jer telimine turǵyn úı qurylysyn júrgizbek bolǵan jas maman talabynyń tasqa shabylaryn qaıdan bilsin? Alystaǵy aǵaıynnan jaqyn bolar deıtin kórshisi N.Dúısembaevqa berilgen jer teliminiń janynda ósip turǵan jas taldardy jeleý etip, Inder aýdanynyń ákimine, Jer resýrs­taryn basqarý agenttiginiń Atyraý oblysy boıynsha aýmaqtyq jer ınspeksııasyna aryz túsiredi. Shaǵymda «N.Dúısembaevqa turǵyn úı qurylysyn júrgizý úshin jer telimin bólý týraly» sheshimniń kúshin joıýdy suraıdy.

N.Dúısembaevtyń kórshisiniń aýdan ákimine bergen aryzy Inderbor kentiniń ákimi B.Nurǵalı tóraǵalyq etken komıssııa otyrysynda qaralypty. Komıssııa músheleri jer telimin berýde eshqandaı zańsyzdyq joq, degen uıǵarym jasaıdy. Daýdyń basy N.Dúısembaevqa berilgen jer telimi janynda jasyl jelek qorǵanys aýmaǵynyń bolýynan týyndaǵan. О́zine berilgen jer telimi jasyl jelek qorǵanys aýmaǵyna kire me, joq pa, onyń tıisti qujattary bar ma? Jas maman osy saýaldarǵa jaýap alý úshin birneshe mekemege hat joldaǵan. Soǵan oraı berilgen birneshe jaýap-hatqa nazar aýdarsaq, máselen, Inder aýdandyq jer kadastry bóliminiń basshysy B.Nııazov 2013 jyldyń 13 naýryzynda bergen anyqtamasynda «Inderbor kentindegi Sh.Ýálıhanov kóshesi boıynda, qazirgi О́ner mektebine qarsy ornalasqan saıabaqtyń naqty qujattary rásimdelmgenin málimdeıdi» delingen. Bul anyqtamada «rásimdelmgenin» degen sózde qate bar. «M» árpi artyq bolyp tur, ne odan keıingi «e» árpi salynbaı qalǵan. Sol sebepti, bul anyqtamanyń qandaı maǵyna beretindigi túsiniksiz bolyp tur.

Dál osy kúni Inder aýdandyq qu­ry­lys, sáýlet jáne qala qurylysy bóli­miniń basshysy B.Imanǵazıev «Inderbor kenti, Tólenbaev kóshesi №17 oryn bas jos­par boıynsha jekemenshik turǵyn úı qurylysyn salý úshin belgilengen. Oǵan irgeles ornalasqan jer telimi bas josparda jasyl jelek bolyp belgi­lengen. Alaıda, kúni búginge deıin atalǵan jer teliminiń naqty qujattary jasaqtalmaǵan, esh jerde tirkeýde joq» dep anyqtama beripti. Al joǵarydaǵy eki anyqtamadan eki kún buryn joldanǵan Inderbor kentiniń ákimi B.Nurǵalıdyń hatynda: «Inderbor kenti ákiminiń apparaty kent ákiminiń sheshimimen 2 jyl merzimge ýaqytsha óteýli jer paıdalaný quqyǵymen Sizge berilgen jer telimi zańǵa qaıshy kelýine baılanysty, kúshi joıylǵan. Jer telimin bólgen kezde jasyl jelek qorǵanys aýmaǵynyń kólemi 2275 m2 ekendigin eskere otyryp, komıssııa músheleri bólingen jer ýchaskesi atalǵan jasyl jelek aýmaǵyna naqty kirmegendikten kelisimderin berip qoldaryn qoıyp, mórleri soǵylǵan bolatyn, biraq sot sheshimimen zańsyz dep tanylyp sheshimniń kúshi joıylyp otyr. Osyǵan baılanysty, aıtylyp otyrǵan jasyl jelek aýmaǵy kúni búginge deıin memlekettik quqyq berý aktisi (gos.akt) berilmeı naqty eshbir mekemeniń teńgerimine alynbaǵandyqtan aýdandyq Ádilet basqarmasynda naqty tirkelmegenin qaperińizge beredi» depti.

B.Nııazov saıabaq, B.Iman­ǵazıev pen B.Nurǵalı ja­syl jelek dep ataǵan jer teli­miniń qujattary joq ekendigi anyq­talǵanǵa deıin, bıylǵy jyldyń 8 qańtarynda Atyraý oblystyq mamandandyrylǵan aýdanaralyq ekono­mıkalyq sotynyń sýdıasy S.Hasan «Qa­zaqstan Res­pýb­lıkasy Jer resýrstaryn basqarý agenttiginiń Atyraý oblysy boıy­nsha aýmaqtyq jer ınspeksııasy» memlekettik mekemesi (kelesi de – talap qoıýshy) jaýapker Inderbor kenti ákimine qoıǵan talap aryzynda ınspeksııa Inder aýdany prokýratýrasynyń 2012 jylǵy 17 qyrkúıegindegi hatyna jáne Inderbor kenti Týlenbaev kóshesi №2 úı turǵyny A.Asanovtyń aryzyna baı­lanysty Dúısembaev Nurbekke Inder­bor kentiniń ákiminiń 2012 jyldyń 25 qańtaryndaǵy №15 sheshimimen berilgen, Inderbor kenti, Týlenbaev kóshesi, №17 úıde ornalasqan jer telimin naqty ólsheý kezinde irgeles ornalasqan halyq demalysy úshin ornalasqan býlvar (saıabaq) aýmaǵyna kirip turǵandyǵy, aldyn ala jer telimin anyqtaý, zertteý jáne kelisimin alý aktisine jáne jer telimin ıelený negizderin anyqtaý, menshik quqyǵyn rásimdeýge kelisim berý jónindegi aýdandyq komıssııanyń qorytyndysyna komıssııa tóraǵasynyń qoly qoıylmaǵandyǵy kórsetilip, Inder aýdany, Inderbor kentiniń ákiminiń 2012 jyldyń 25 qańtaryndaǵy №15 sheshimin zańsyz dep tanyp, kúshin joıýdy suraǵan» degendi basshylyqqa alady.

Komıssııa tóraǵasynyń qoly qoıyl­maǵanyn N.Dúısembaev ta biledi. Komıs­sııaǵa tóraǵalyq etken aýdan ákiminiń oryn­basary A.Sársenǵalıevtyń qoly nege qoıylmaǵan? Onyń sebebin In­der aýdandyq sotynyń tóraǵasy E.Aman­ǵalıevtyń «Qazaqstan Respýblıkasynyń Qylmystyq kodeksiniń 307-babynyń 2-bóligimen sotqa berilgen Sarsengalıev Asylbek Jagorovıchke qatysty qyl­mystyq is sottyń óndirisine 16 mamyr 2011 jyly túsip, 17 mamyr 2011jylǵy qaýlysymen sýdıa E.Amanǵalıevtyń óndirisine is júrgizýge qabyldanǵan.

Atalǵan is boıynsha, 15 shilde 2011 jylǵy sottyń úkimimen Sarsengalıev Asylbek Jagorovıchti Qazaqstan Res­pýblıkasy Qylmystyq kodeksiniń 307-babynyń 2-bóligimen kináli dep tanyp, oǵan osy bap boıynsha 1000 (bir myń) aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde, ıaǵnı 1 512 000 (bir mıllıon bes júz on eki myń) teńge aıyppul jazasy taǵaıyndaldy jáne 1 (bir) jyl merzimge belgili bir laýazymdardy atqarý nemese belgili bir qyzmetpen aınalysý quqyǵynan aıyrý qosymsha jazasy belgilendi. Úkim zańdy kúshine 7 qyrkúıek 2011 jyly endi» degen anyqtamasynan aıqyn ańǵarýǵa bolady. Sonda Inder kentiniń ákimi B.Omash Nurbek Dúısembaevtyń atyna berilgen jer telimin berý úshin 2012 jyldyń 25 qańtaryndaǵy №15 sheshimin shyǵarǵanǵa, «Aty­raý ǴО́O jer» EMK Inder aý­dan­dyq ortalyǵynyń basshysy B.Nııazov pen Inder aýdandyq jer qatynastary bólimi bastyǵynyń ýaqytsha mindetin atqarýshy K.Baǵynov sol jyldyń 8 jáne 25 mamyrynda jer ýchaskesine jekemenshik quqyǵyn beretin aktige qoldaryn qoıyp, mórlerin soqqanǵa deıin komıssııa tóraǵasy bekitilmegen be? Osydan keıin 2012 jylǵy 9 tamyzda Inder aý­dan­dyq qurylys, sáýlet jáne qa­la qurylysy bóliminiń bastyǵy K.Nuǵmanova «Dúısembaev Nur­bekke – jeke turǵyn úı quryly­syna, qurylys-qurastyrma ju­mys­taryn júrgizýine ruqsat bere­di» óz qoly qoıylǵan hat beredi. Son­da kent ákimi de, aýdandyq ból­imder basshylary da aýdandyq komıssııa tóraǵasynyń qoly qoıylmaǵanyn bile tura, jas maman N.Dúısembaevty nege áýre-sar­sańǵa salady?

Sheneýnikterdiń tıisti zańdy­lyq­ty óreskel buzǵany jas maman N.Dúısembaevtyń jer telimin zańdas­tyrmaq túgili endi odan aıy­rylyp qalý qaýpi tóndi. О́ıtkeni, joǵaryda aty atalǵan sýdıa S.Hasan «Inderbor poselkesi áki­miniń Dúısembaev Nurbekke turǵyn úı qurylysyn júrgizý úshin Inderbor kenti, Týlenbaev kóshesi, №17 úıde ornalasqan 0,0375 gektar jer telimin 2 jyl merzimge ýaqytsha óteýli jer paıdalaný quqyǵymen berý týraly 2012 jyldyń 25 qańtaryndaǵy №25 sheshimi zańsyz dep tanylyp, kúshi joıylsyn» dep sheshim shyǵaryp qoıady.

Biraq, sot sheshiminde N.Dúısembaev­tyń atyna berilgen jer telimi saıabaq aýmaǵyna kirip turǵanyn kim, qaı mekemeniń anyqtamasymen dáleldegeni aıtylmaıdy. Bul saıabaqtyń naqty qujattary jasaqtalmaǵany, esh jerde tirkeýde joqtyǵyn dáleldegen anyq­tamalardy joǵaryda keltirdik. Sot sheshimi shyqqan soń Inderbor kentiniń ákimi B.Nurǵalı 2013 jylǵy 13 aqpanda N.Dúısembaevqa «Inderbor kenti ákiminiń apparaty 2 jyl merzimge ýaqytsha óteýli jer paıdalaný quqyǵymen berilgen jer telimi zańǵa qaıshy kelýine baılanys­ty, jer telimińizdiń naqty ólshemin shyǵaryp, zańdastyrý úshin aryzyńyzdyń túpnusqasy men qujattaryńyzdyń kó­shirmesi aýdandyq qurylys, sáýlet jáne qala qurylysy bóliminiń aldyn ala jer telimin anyqtaý, zertteý kelisimin berý jónindegi aýdandyq komıssııasynyń otyrysyna jiberildi. Aryzyńyz boıynsha 2013 jyldyń 25 qańtarynda ótkizilgen aldyn ala jer tańdaý jer telimin anyqtaý, zertteý kelisimin berý jónindegi aýdandyq komıssııasynyń №1 hattamasynyń qorytyndysy boıynsha «jasyl jelek qorǵanys aımaǵyna jatady, kelisim berilmeıdi» – dep jaýap kelgendikten aryzyńyz qa­na­ǵat­tandyrylmaıtynyn qa­perińizge beredi» dep jáne bir úshbý hat joldapty.

Kent ákiminiń hatynda da aı­tylǵan aý­dandyq komıssııanyń músheleri N.Dúısembaevtyń jer telimi naqty qujattary aýdandyq ádilet basqarmasynda tirkel­megen jasyl-jelek qorǵanys (álde saıabaq pa? – J.Sh.) aımaǵyna jatatynyn nege súıenip dáleldedi eken? Komıssııa músheleri buryn qaıda qaraǵan? Jer telimin berer aldynda nege dál osylaı uıǵarym jasamady? Saýal kóp, jaýap joq. Aýdan sheneýnikterinen jer telimin zańdastyrýdyń oń qadamyn kór­meı, saly sýǵa ketken jas maman N.Dúısembaev bıylǵy 1 aqpanda oblys ákimi B.Izmuhambetovtiń atyna ótinishin joldapty. Oblys ákimi «Jerdi zańdastyrý kerek dep oılaımyn. Sheshimdi baıandaý» dep Inder aýdanynyń ákimi B.Sár­sen­ǵalıevqa dál sol kúni tapsyrma bergen eken. Keıin B.Sársenǵalıev basqa ju­mysqa aýysty. Al oblys basshysynyń sheshimi áli kúnge oryndalǵan joq.

Ultaraqtaı jer telimin ala­myn dep, sheneýnikterdiń qaqpa­qy­lyna ushyraǵan jas maman qazir qorǵansyzdyń kúnin kó­rip júr. О́ıtkeni, onyń qoldaý­shy­sy da, qorǵaýshysy da joq. She­neýnikterdiń shalaǵaı sheshi­minen shyq­qan shataqpen ábden ábigerge túsken Nurbek Dúısembaev­tyń janaıqaıyna qulaq asatyn bireý tabylar ma eken? Jan-jaǵynan tyr­naǵyn batyrǵysy keletinder oǵan 0,0375 ga jer telimin nege qımaı otyr? Álde, bul saıabaqtyń irgesindegi dál osy jer telimin taqymyna basyp qalýdy kózdegen pysyqaılardyń qıturqy isi me?

Joldasbek ShО́PEǴUL,

«Egemen Qazaqstan».

Atyraý oblysy,

Inder aýdany.