Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna joldaǵan Joldaýynda «Qazaqstan ekonomıkasy jahandyq sıpattaǵy qıyndyqtarǵa qaramastan alǵa ilgerilep keledi. Jyl basynan beri onyń ósimi ortasha álemdik kórsetkishten joǵary boldy. Eger qajetti qurylymdyq ózgeristerdi júzege asyrsaq, 2025 jylǵa qaraı ishki jalpy ónimniń jyl saıynǵy turaqty ósimin 5 paıyzǵa jáne odan da joǵary deńgeıge jetkizýge bolady» dep atap kórsetti.
Asylynda, shaǵyn jáne orta bıznestiń qýatty ári qarqyndy damýy qala men aýyldyń irgesin bekemdeýge aıryqsha áser etetini sózsiz. Shaǵyn, onyń ishinde mıkrobıznes elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq jáne saıası ómirinde de mańyzdy ról atqaratyny ábden túsinikti. Jumys júrip ketse, eki qolǵa bir kúrek taba almaı otyrǵan aýyl turǵyndary birshama turaqty jumyspen qamtylar edi. Osyndaı ıgi qadamnyń nátıjesinde salyq bazasy quraly, jergilikti bıýdjettiń qorjyny qampaısa, áleýmettik ómir súrý sapasy da jaqsara túspek. Osy oraıda Atbasar aýdanynyń alǵa talpynǵan qadamyn aıtyp ótý paryz. О́tken jyldardaǵy oń mysaldy kóńil tarazysyna salyp eksheseńiz, birshama utymdy qadamdar jasalyp jatqanyn aıqyn ańǵarýǵa bolady.
Máselen, aýdanda 2019 jyly 321 mln teńgeniń ınvestısııalyq jobasy júzege asyrylǵan. Sonyń nátıjesinde jańadan 86 jumys orny ashylǵan. Pálendeı kóp bolmaǵanymen, shalǵaıdaǵy aýdan úshin táp-táýir kórsetkish. Joǵaryda atap ótken qarjyǵa turǵyndar úshin asa qajetti dúkender men dámhanalardyń, ózge de áleýmettik-turmystyq qyzmet kórsetetin ǵımarattardyń qurylysy júrgizilgen. Bıyl 570 mln teńgege baǵalanǵan 7 joba júzege asyrylýda. Byltyrmen salystyrǵanda, jumys aýqymy áldeqaıda keńeıip otyr. Sál ǵana taratyp aıtatuǵyn bolsaq, «Arıp Agro» JShS-niń 400 iri qaraǵa arnalǵan bordaqylaý alańy, «Inter Treıd» JShS-niń jylyna 11,5 mln dana jumyrtqa shyǵaratyn, elý myń taýyqqa arnalǵan fermasy bar. Qos jobanyń alǵashqysyna 100 mln, ekinshisine 215 mln teńge ınvestısııalyq qarjy quıylmaq.
Ekpin túsirip aıta ketetin bir jaı, alǵa umtylǵan aýyl eńbekkerleri byltyr 21 mlrd teńgeniń ónimin óndirdi. Bul degenińiz burnaǵy jylmen salystyrǵan 3,4 paıyzǵa joǵary. Osy oraıda aýdandy alǵa jetektep otyrǵan kásiporyndardy da ataı ketýge bolar. Atbasar elektrovoz jóndeý zaýyty 9,8 mlrd, «Ajdar jáne K» vagon jóndeý kásiporny 2,8 mlrd, «Atbasartehnopark» servıstik seriktestigi 608,3 mln teńgeniń ónimin daıyndaǵan.
О́ńirdegi 6500 adamdy turaqty jumyspen qamtyǵan shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń 2300 qurylymy aýdannyń alǵa basýyna súbeli úles qosýda. Bir atap aıta keterligi, bólshek saýda aınalymy 10,6 mlrd teńgege jetip, 2018 jylmen salystyrǵanda 6,6 paıyzǵa ósken.
Alǵa basqan qadamnyń nyq bolýyna ekinshi deńgeıli bankter de septigin tıgizýde. Máselen, «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasynda 283 mln teńgeniń 6 nesıesi berilipti. О́z kásibin bastaımyn degen adamǵa aıta qalarlyqtaı demeý. О́ıtkeni bul qarjy kásipkerlerdiń aınalym qarajatyn tolyqtyrýǵa ábden jetkilikti. Olar bul qarajatty jyldam daıyndalatyn taǵamdar ashanasyn, tehnıkalyq qyzmet kórsetý stansasyn salýǵa jumsaǵan. Osy jyldyń alǵashqy jartysynda kásipkerler 686 mln teńgeniń 8 nesıesin alyp, jumystaryn shırata túsýde. Sondaı-aq «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasy sheńberinde birshama mańyzdy 5 jobany qarjylandyrypty.
Negizgi kapıtalǵa 3 mlrd 611 mln teńge qarajat salynýy aýdanda ekonomıkalyq serpilistiń qanshalyqty qýatty ekenin anyq ańǵartady. Bul rette fızıkalyq kólem ındeksi 132,9 paıyzdy qurap otyr. Sebebi ınvestısııalyq ósim byltyrǵy deńgeıden 32,9 paıyzǵa artqan.
Osynyń nátıjesinde qajetti tehnıkalar men jabdyqtar satylyp alynyp, turǵyn úıler men óndiristik nysandar kóptep salynýda. Taıaýda temir jol jelisi kúrdeli jóndeýden ótkizildi. Osylaısha alǵa umtylǵan Atbasardyń ahýaly kóp-kórim jaqsaryp keledi.
Aqmola oblysy,
Atbasar aýdany