Shaǵyn mektepterde úlken problemalar bar
Parlament Májilisiniń Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń tóraıymy Darıǵa Nazarbaeva bastaǵan depýtattar Maıra Aısına, Meıram Begentaev, Gúlmıra Isimbaeva jáne Gúlnár Yqsanova Arshaly aýdanyndaǵy shaǵyn komplektili mektepterde (ShKM) bolyp, oqýshylarǵa bilim berý jaǵdaıymen tanysty.
Qonaqtar Babataı negizgi mektebindegi 41 balany qamtıtyn oqý josparymen tanysty. Aqmola oblysynyń ákimi Qosman Aıtmuhametov óńirdegi bilim berý mekemelerindegi jalpy jaǵdaıdan málimet berdi.
"Egemen Qazaqstannyń"arnaýly beti
*Kóshpeli otyrys kókjıegi
Shaǵyn mektepterde úlken problemalar bar
Parlament Májilisiniń Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń tóraıymy Darıǵa Nazarbaeva bastaǵan depýtattar Maıra Aısına, Meıram Begentaev, Gúlmıra Isimbaeva jáne Gúlnár Yqsanova Arshaly aýdanyndaǵy shaǵyn komplektili mektepterde (ShKM) bolyp, oqýshylarǵa bilim berý jaǵdaıymen tanysty.
Qonaqtar Babataı negizgi mektebindegi 41 balany qamtıtyn oqý josparymen tanysty. Aqmola oblysynyń ákimi Qosman Aıtmuhametov óńirdegi bilim berý mekemelerindegi jalpy jaǵdaıdan málimet berdi.
Bul salada kóptegen ıgi sharalar atqarylǵanymen, bilim uıalarynyń 82 paıyzyn quraıtyn shaǵyn komplektili mektepterge qatysty ótkir máselelerge nazar aýdaryldy. Mundaı mektepterdi ustaý kóp shyǵyn ákeletin kórinedi. Máselen, osyndaǵy bir oqýshyǵa ádettegi orta mekteppen salystyrǵanda, bıýdjet qarajaty úsh ese artyq jumsalady eken. Osy rette oblystyq bilim basqarmasynyń basshysy Balym Izbasarova ShKM normatıvti apparatynyń joqtyǵynan onyń qyzmetin úılestirý qıynǵa túsetinin, materıaldyq qamtamasyz etýdiń jutańdyǵyn, oqý mekemelerindegi kadr tapshylyǵyn alǵa tartty.
Qazirgi tańda ShKM problemalary eki baǵytta sheshilýde. Birinshisi – olardy tasymaldaý bolsa, ekinshisi – balalardy tıisti jaǵdaılar jasalǵan mektepter janynan ashylǵan resýrstyq ortalyqtarda jylyna tórt ret bir aptadan oqytý tásilin qoldaný. Sondaı-aq, oblys basshylyǵy tarapynan tirek mektepterin qurý jáne shaǵyn komplektili mektep júıesin qaıta qurý qadamdarynan qaıtarym kútetindigi aıtyldy.
Darıǵa Nazarbaeva resýrstyq ortalyqtar jumysy ekonomıkalyq jáne moraldyq-etıkalyq turǵydan asa qolaıly emestigine nazar aýdardy. Kóshpeli oqytý bıýdjet qarjysyna salmaq salǵanymen, bilim sapasyn kótere qoıýy neǵaıbyl.Onyń ústine Aqmolanyń qatal aýa raıy jaǵdaıynda balalardy únemi ári kidirissiz tasymaldaý qıyn jáne qaýipti ekendigi eske salyndy.
Májilismender máseleniń ońtaıly sheshimi mektep-ınternattar jelisin keńeıtýde degen ortaq pikirge toǵysty. «Qandaı jaǵdaıda bolmasyn oqýshylar sapaly bilimmen qamtamasyz etilýi tıis, – dedi D.Nazarbaeva. – Mundaǵy birden-bir durys sheshim mektepter janynan jatyn korpýstaryn salý nemese qosymsha jabdyqtaý ekeni tájirıbede dáleldengen. Atalǵan tirek mektepterin ashý kezinde ata-analar pikirin de eskergen jón. Basty maqsat – balalardyń bilim deńgeıin kóterý. Oblysta ulttyq biryńǵaı testileý kórsetkishi sońǵy jyldary tómendegeni alańdatady. Sondyqtan, shaǵyn komplektili mektepterde bastaýysh synyptardy qaldyryp, eresek balalardy bilim berýdiń joǵary deńgeıin qamtamasyz etetin mektepterge ornalastyrý qajet. Bosaǵan oryndardy balabaqsha, shaǵyn ortalyqtar, tipti mádenıet oshaǵy retinde paıdalanýǵa bolady.
Kezdesýge ózge aýdandardan kelgen mektep dırektorlary shaǵyn mektepter muǵalimderiniń eńbekaqysy týraly másele kóterdi. Májilis depýtattary mundaı pedagogtardy qoldap-kótermeleý qajettigin, onyń ústine memleket tarapynan qosymsha aqy mehanızmderi qarastyrylǵanyn atap ótti. Jınalǵandar tarapynan oqý baǵdarlamalaryn daıyndaý isine muǵalimderdi qatystyrý, mektepterde aspaz jáne ashana jumysshysynyń shtattyq birligin engizý jónindegi usynystary qoldaý tapty.
Kezdesý sońynda komıtet músheleri shaǵyn komplektili mektepterge qatysty problemalar men aqmolalyq pedagogtar kótergen máseleler komıtettiń arnaıy májilisinde kóteriletindigin atap ótti.
Baqbergen AMALBEK,
«Egemen Qazaqstan».
Aqmola oblysy,
Arshaly aýdany.
*Sizdi ne tolǵandyrady?
Bar baılyǵymyzdy jelge ushyrmaıyq
Memleketimiz úshin mańyzdy strategııalyq materıal bolyp tabylatyn metall synyqtaryna qatysty máseleni óńirlerge baryp, saılaýshylarmen ótken kezdesýde kásipkerler kótergen bolatyn.
Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrliginiń derekterine súıensek, ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstanda metall synyqtaryn jınaý 3,5 mıllıon tonnany qurapty. Eksportqa 780 myń tonna metall jiberilgen. Elimiz úshin 2,8 mıllıon tonna metall qajet bolsa, 2 mıllıon tonna ǵana óńdelgen. Al tapshylyq 800 myń tonnany quraıdy. Bul tek resmı derek boıynsha.
Eger de sertıfıkattalǵan metall synyqtarynyń 1 tonnasy 38 myń teńge turatynyn eskersek, 1 tonna bolatty qorytý 75 myń teńgege túsedi. Al slıab synyqtaryn qaıta qorytýda 1 tonnaǵa ortasha alǵanda 20 myńdaı teńge qajet bolady eken, sonda biz metall synyqtaryn 55 myń teńgeden az baǵamen satsaq, shyǵynǵa ushyraımyz. Týyndaǵan jaǵdaıda synyqtardyń 1 tonnasy 38 myń teńgeden bolsa, Qazaqstan árbir tonna úshin 17 myń teńgeni joǵaltady. 2012 jylǵy 780 myń tonna eksportty qosa alǵanda, elimizdiń 13 260 000 000 (on úsh mıllıard eki júz alpys mıllıon) teńgesi jelge ushqan.
Kórsetilgen ónimdi óndirý kezindegi ilespeli qaldyqtar (gaz, qatty jáne suıyq túrinde) qorshaǵan ortaǵa zııan keltiredi. Qaıtalama shıkizatty óńdeý ekologııalyq júktemeni barynsha alyp tastaıtyny taǵy bar. Týyndaǵan jaǵdaıdy jaqsartý úshin birqatar keshendi sharalar qabyldaý qajet. Birinshiden, Salyq kodeksiniń 248-babynan tústi jáne qara metaldardyń synyqtary men qaldyqtaryn ótkizý boıynsha aınalymdar qosylǵan qun salyǵynan bosatylatyndyǵyn qarastyratyn 23) tarmaqshany alyp tastaý qajet. Ekinshiden, óńdeý kásiporyndaryn shıkizatpen qamtamasyz etý maqsatynda jáne olardyń jobalaý qýatyna júkteýge qara metall synyqtaryn eksporttaýǵa tyıym salýdy engizý qajet. Elimizdiń ishki rynogyna arnalǵan metallýrgııalyq bıznestiń otandyq ókilderiniń synyqtardy iske asyrýdyń paıdaly tetikterin qurǵany jón. Úshinshiden, joǵaryda atalǵan mınıstrliktiń boljaýyna sáıkes, elimizdegi qaldyqtarǵa qajettilik 2014 jyldan keıin ósetin bolady. Osyǵan baılanysty qara jáne tústi metaldar qaldyqtarynyń strategııalyq qoryn qalyptastyrýǵa bastamashylyq jasaý oryndy. Shetelge osyndaı shıkizatty sata otyryp, otandyq óndiris odan aıyrylady, sondaı-aq, atalǵan sektorda áleýetti jumys oryndary shyǵynyna ákelip soqtyrady.Tórtinshiden, Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý kezinde ulttyq kompanııalar tóńireginde metall negizindegi detaldar, bosalqy bólshekter, jóndeý jáne servıstik ınfraqurylymdar óndirýmen aınalysatyn kishi jáne orta bıznes kásiporyndary ınfraqurylymdarynyń iri bıznes kásiporyndaryn damytý qajettigin negizgi faktor dep sanaımyz.
Joǵaryda baıandalǵandardy qorytyndylaı kele, atalǵan máseleniń memleket úshin strategııalyq mańyzy zor dep esepteımiz. Osyǵan baılanysty Úkimet atalǵan máseleni qarastyrýdy jáne qoıylǵan máselelerdiń sheshimin tabýǵa yqpal etýi tıis dep bilemiz.
Ýálıhan BIShIMBAEV,
Májilis depýtaty.
*Áriptestik áleýeti
Mońǵolııada bolyp qaıtty
Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtattary Shavqat О́temisov pen Ashat Bekenov Ulan-Bator qalasynda saparmen boldy.
Atalǵan Májilis depýtattary Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamenti men Mońǵolııanyń Uly Memlekettik Hýraly arasyndaǵy parlamentaralyq yntymaqtastyq boıynsha top músheleri bolyp tabylady.
Kezdesý Qazaqstan men Mońǵolııa arasyndaǵy yntymaqtastyq pen dostyq qatynastarǵa baılanysty kelisimge qol qoıylǵanyna 20 jyl tolýyna oraılastyryldy.
Sapar barysynda Mońǵolııanyń Uly Memlekettik Hýralynyń basshylarymen, parlamentaralyq yntymaqtastyq tobynyń jetekshilerimen jáne de Mońǵolııanyń Qazaqstandaǵy burynǵy elshisimen ekijaqty júzdesýler ótkizildi, dep habarlady Májilistiń baspasóz qyzmeti.
*Iskerlik issaparlary
Maqsatkerlik – rýhanı dilimizdiń arqaýy
Parlament Senatynyń depýtaty Anatolıı Bashmakov Álemdik ekonomıka jáne halyqaralyq qatynastar ınstıtýty – Qazaqstannyń strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń «Reseı Federasııasy men Qazaqstan Respýblıkasynyń saıası jáne ekonomıkalyq ekijaqty qarym-qatynastary» atty VII konferensııasyna qatysty, dep habarlady Senattyń baspasóz qyzmeti.
Konferensııa barysynda senator «Qazaqstan men Reseı – eýrazııalyq ekonomıkalyq yqpaldastyq maqsatkerliginiń oshaǵy» taqyrybynda baıandama jasady. A.Bashmakov ujymdyq is-qımyldyń negizgi tıimdi alǵysharttary TMD jáne EýrAzEQ keńistigi bolyp tabylatynyn atap ótti.
«Keden odaǵy men Birtutas ekonomıkalyq keńistik elderi úkimetteri basshylarynyń 2013 jylǵy qyrkúıektegi Astanadaǵy kezdesýi yqpaldastyqty damytýǵa jáne tereńdetýge Qazaqstannyń umtylysyn naqtylap otyr. Sarapshylardyń kún saıynǵy qarbalas jumystaryndaǵy mańyzdy másele Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq kelisimin ázirleý bolyp tabylady. Oǵan qosa, kedergilerdi alyp tastaý bizdiń ekonomıkalarymyzdyń órkendeýi úshin óte mańyzdy», dedi senator.
A.Bashmakov sondaı-aq eýrazııalyq ekonomıkalyq birlestikti qalyptastyrýda órkenıetti-gýmanıtarlyq quramnyń mańyzdy másele ekenin atap ótti. «Biz áli ekonomıkadan tys faktorlardyń bekemdeýshi rólin tolyq baǵalaǵan joqpyz. Degenmen, Reseı men Qazaqstan halyqtary maqsatker. Bul bizdiń úlken artyqshylyǵymyz. Ol ekonomıkalyq yqpaldastyqty odan da berik nyǵaıtýdy kózdeıtin bizdiń rýhanı dilimizdiń arqaýy», dep atap ótti parlamentshi.
*Saýal salmaǵy
Ulttyq qaýipsizdik – basty basymdyǵymyz
Májiliste palata Spıkeri Nurlan Nyǵmatýlınniń tóraǵalyǵymen ótken jalpy otyrysta depýtat Baqytbek Smaǵul Premer-Mınıstr Serik Ahmetov pen Bas prokýror Ashat Daýylbaevqa depýtattyq saýal joldady. Onda bylaı delinedi.
«Sońǵy kezderi azamattarymyzdyń úlken radıkaldy baǵytpen qarýlanǵan toptardyń eksperımentti azyǵy retinde paıdalanylyp ketip jatqany qatty oılandyrady. Elimizdiń «Qazaqstan-2030» Damý strategııasynyń birinshi basymdyǵy – ulttyq qaýipsizdik ekeni belgili. Ulan-ǵaıyr aýmaǵymyzdyń tutastyǵyn saqtaýda dinı radıkalızm men terrorızmniń aldyn alýda Ulttyq qaýipsizdik komıtetimen qatar, baqylaýshy organ retinde Bas prokýratýranyń, eldiń bilimı-aǵartýshylyq, áleýmettik salalarynyń alatyn orny erekshe. Qazirgi bir-birimen tyǵyz baılanysqan álemde terrorızm qaýpi shekara degen uǵymdy shaıyp ketip otyr. Qaı kontınentte bolmasyn, álemdik beıbitshilikke terrorızmnen tónetin qaýip birdeı.
Osy oraıda 15 qazan kúni fransýz baspasózinde «Qazaqstannan 150 adam Sırııadaǵy qasıetti jıhadqa qosyldy» degen maǵynadaǵy maqala kóp adamdy alańdatqany málim. Beıbitshilik pen birlikti tý etken Qazaqstannan toptyń qosylýy – elimizdegi radıkaldy dinı tarmaqtardyń áli de bolsa belsendi jumys istep jatqandyǵyn kórsetedi.
Elimizdiń quqyq qorǵaý organdary qyzmetiniń bir baǵyty lańkestik pen ekstremızmge qarsy is-qımyl tanytý, eldiń ishki tutastyǵy men saıası turaqtylyǵyna qarsy áreket etetin elementterdiń aldyn alý bolyp tabylady. Bul rette Otanymyzdyń jastaryn tárbıeleýge tek bir ǵana mekeme – din isteri agenttigi ǵana emes, búkil memlekettik apparat atsalysýy qajet ekenin basa aıtý kerek.
Osy tusta, qoıar saýaldarym bar: Sırııadaǵy qandy qaqtyǵystarǵa 150-ge jýyq qazaqstandyqtyń qatysyp jatqandyǵy shyndyqqa janasa ma? Shyndyq bolsa, bul elimizde bolashaq soǵys oshaqtaryna áli de kóptegen jastardyń tárbıelenip jatqandyǵyn kórsete me? Elimizde Taıaý Shyǵys elderinde bilim alǵan jastarymyzdyń qaı salalarda qyzmet atqaryp júrgendigi, qandaı bilimniń ıesi ekendigi tekserilýde me? Din isteri agenttigi meshitterdegi jastardyń tolqyny qandaı ıdeologııada tárbıelenip jatqanynan habardar ma? Jastarmen dinı taqyryptarǵa yqpaldastyq joly qalaı júzege asyrylýda?».
*Talqylaý taǵylymy
Turmystyq zorlyq-zombylyq– aýyr qylmystarǵa soqtyratyn kesapat
Turmystaǵy zorlyq-zombylyq búgingi kúnniń bir qasireti bolyp tur. Maskúnem nemese nashaqordyń aqsha taýyp ber dep anasyn nemese áıelin óltirip jatqan bassyz áreketi bul kúnde sumdyq emes, qatardaǵy qylmys sekildi bolyp qaldy. Balalaryna jábir kórsetip, úıden qýyp shyǵý nemese kún kórsetpeý «sánge» aınalǵandaı. Tipti, ishpeı-jemeı-aq bolmashy nársege bola tepsingen jaýyz ákeler balasyn nemese sumyraı bala ákesin, sheshesin óltirip jatatyn jaǵdaılar da joq emes. Áıteýir, sońǵy kezderi jaǵa ustatatyn jaılar kóbeıip tur. Osyndaı qylmystardyń ózi kóp nársege tózimdilikpen qarap, orynsyz, tipti shekten tys kóndigýdiń saldarynan jasalatyny taǵy anyq.
Turmystaǵy zorlyq-zombylyqqa tózbeı, oǵan zańdy jolmen qarsy turý qajettigi de qoǵamda jıi aıtylady. Osyndaı qylmysqa qarsy zań jobasy da ázirlenip, jýyrda Májilistiń jalpy otyrysynda onyń jobasy birinshi oqylymda maquldandy. Zań jobasyn Májilis depýtattary Darıǵa Nazarbaeva, Gúlnár Yqsanova, Olga Kıkolenko, Elena Tarasenko, senator Lıýdmıla Poltorabatko jáne t.b. daıyndaǵan. Qarap tursaq, ony Parlamenttiń tek áıel depýtattary ǵana kóterip, solardyń bastamasymen ázirlengen. Osynyń ózinen áıel depýtattardyń turmystyq problemalarǵa er azamattarǵa qaraǵanda, kóbirek kóńil bóletini kórinip tur.
Baıandama jasaǵan depýtat Svetlana Bychkova zań jobasy Elbasy N.Nazarbaevtyń «Qazaqstan-2050» Strategııasyndaǵy ana men balaǵa qatysty qylmystardy qatań jazalaý týraly talabyna sáıkes jasalǵanyn atap ótti. Onyń normalary turmystyq zorlyq-zombylyq qurbany bolyp tabylatyn adamdarǵa járdem kórsetý jónindegi quqyqtyq sharalar keshenin kózdeıdi, dedi ol. Sonymen birge, 2009 jyldyń jeltoqsan jáne 2010 jyldyń sáýir aılarynda turmystyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý sharalaryn kózdegen zańdardyń qabyldanǵanyn aıtty. Osy zańdardy qoldaný arqyly sot byltyr 32 myń jazbasha ókim bergen bolsa, bıylǵy jyldyń úsh toqsanynda bul san 35,7 paıyzǵa artqan. Sonyń arqasynda 2013 jyldyń 9 aıynda atalǵan qylmys 2012 jyldyń sáıkes merzimimen salystyrǵanda, 10,7 paıyzǵa tómendepti. Sonyń ishinde kisi óltirý faktileri 211-den 158-ge azaıǵan.
Alaıda, bul zańdardyń yqpaly áli de tómendeý bolyp otyr. Sondyqtan da atalǵan zań jobasy daıyndaldy, dedi baıandamashy. Zań jobasy Qylmystyq, Ákimshilik-quqyq buzýshylyq jáne Bıýdjet kodeksterine, «Memlekettik áleýmettik tapsyrys», «Arnaýly áleýmettik qyzmetter» týraly jáne t.b. birqatar zańdarǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizýdi kózdeıdi.
Baıandamashyǵa suraq bergender de negizinen áıel depýtattar bolǵandyǵy nazar aýdardy. Alǵashqy suraq bergen G.Seıitmaǵanbetova Ákimshilik-quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń 59-babyna engiziletin túzetýde otbasylyq-turmystyq qatynastardyń quqyq buzýshylyǵyn jasaǵan zorlyqshynyń jábirlenýshimen birge bir turǵyn úıde nemese bir páterde turýyna sot arqyly tyıym salynatyndaı norma qarastyrylǵanyn aıta kelip, osy norma azamattardyń turǵyn úı quqyǵyn óz qalaýynsha belgileý quqyna nuqsan keltirmeı me dep surady. Buǵan sot 30 táýlikke deıingi merzimge bólek turýdy belgileýi múmkin ekendigi aıtylyp, adamdardyń konstıtýsııalyq quqy buzylmaıtyndyǵy jetkizildi.
Depýtat M.Ahmadıev Qylmystyq jáne Ákimshilik-quqyq buzýshylyq kodeksterine zań buzýshynyń sottyń aıryqsha buıryǵyn oryndamaýyna beriletin jazanyń qataıtylatyndyǵy týraly engiziletin tolyqtyrýǵa baılanysty suraq qoıdy. Osy normany Májiliske endi túsip jatqan kodeksterdiń sheńberinde qarastyrýǵa bolmaı ma, dedi ol. Oǵan atalǵan zań jobasynda turmystyq zorlyq-zombylyq máseleleri keshendi túrde qarastyrylǵany aıtylyp, tolyqtyrýdyń osy kúıinde qalǵany durys dep sanalatyny jetkizildi.
Qosymsha baıandama jasaǵan Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń múshesi Olga Kıkolenko negizgi baıandamashynyń sózin qostap, usynylyp otyrǵan zań jobasynyń qajettiligin atap ótti. Qujat turmystyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý sharalaryn jetildire túsýdi, jábirlenýshini qoldaý sharalaryn belgileýdi maqsat etedi, dedi ol. Sonymen qatar, zań jobasyn ázirleý barysynda barlyq áleýmettik sala mınıstrlikteri, quqyq qorǵaý organdary mamandarymen, Prezıdenttiń janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııamen jáne t.b. kelisilgeni atap aıtyldy.
Zań jobasyn talqylaý barysynda jalǵyz-aq depýtat – Svetlana Ferho sóıledi. Bizdiń qoǵamymyzdyń aldynda turmystyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý sharalarymen oǵan qarsy kúresti jetildirý mindeti tur. Zań jobasy turmystyq zorlyq-zombylyq kórsetýshige qarsy qoldanylatyn jazany qataıtýdy kózdeıdi. Tipti bul is úshin qylmystyq jaýapkershilik júkteý de qarastyrylǵan, dedi ol. Sonymen qatar, zań jobasy osyndaı qylmystardyń ındıvıdýaldy túrde aldyn alýdy emes, oǵan qarsy keshendi túrdegi kúres júrgizýdi kózdep otyrǵany qýantady, deı kelip, zań jobasy tipti sottyń sheshimimen úıinen qýylǵan zorlyqshynyń ózin de áleýmettik qabyldaý ortalyǵyna ornalastyryp, oǵan da psıhologııalyq, turmystyq qoldaýlar kórsetilýin qarastyrǵany aıryqsha atap óterlik ekenin aıtty.
Daýysqa qoıylǵan zań jobasy bir ǵana depýtattyń qalys qalýymen tolyqtaı maquldandy.
Bári durys-aq, biraq ekinshi jaǵynan osy zańdy paıdalanyp, qıt etse sotqa júgiretin «jábirlenýshiler» kóbeıip ketpese boldy deńiz...
Jaqsybaı SAMRAT,
«Egemen Qazaqstan».
*Turaqty komıtetter tynysy
Azamattyq qorǵaý salasyndaǵy basqosý
Májilistegi Ekologııa máseleleri jáne tabıǵat paıdalaný komıtetiniń tóraǵasy Aleksandr Mılıýtınniń jetekshiligimen «Azamattyq qorǵaý salasyndaǵy problemaly máselelerdi sheshý joldary týraly» degen taqyrypta dóńgelek ústel ótti, dep habarlady Májilistiń baspasóz qyzmeti.
Besinshi saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń ókilettikterin iske asyrýdyń úshinshi sessııaǵa arnalǵan negizgi is-sharalary josparyna sáıkes ótken bul basqosýda Parlament Májilisiniń depýtattary men Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń qurylymdyq jáne vedomstvolyq bólimderiniń basshylary qatysty.
«Azamattyq qorǵaý týraly» zań jobasyndaǵy halyqty habardar etý máselelerin zańnamalyq retteý jáne keleshekte halyqty habardar etýge baılanysty zań normalaryn is júzine asyrý» taqyrybynda Qazaqstan Respýblıkasy Tótenshe jaǵdaılar vıse-mınıstri V.Petrov baıandama jasady.
«TJM-niń jeke sanattaǵy qyzmetkerlerin, erikti órt sóndirýshiler men qutqarýshylardy áleýmettik qorǵaý máselelerin zańnamalyq qamtamasyz etý jóninde» О́rtke qarsy qyzmet komıtetiniń tóraǵasy S.Áýbákirov pen TJM-niń Tótenshe jaǵdaılardy joıý departamenti dırektorynyń orynbasary A. Sovetov baıandap berdi. Beınekonferensııa rejiminde quramynda metany bar kómir qabattarynda taý-ken jumystaryn júrgizgende ónerkásiptik qaýipsizdikti qamtamasyz etý jóninde Qaraǵandy oblysy departamentiniń basshysy T.Nurmaǵambetov baıandady.
Almaty oblysy ákiminiń orynbasary A. Batalovtyń, Almaty qalasy ákiminiń birinshi orynbasary Iý.Ilınniń, Astana qalasy TJD-niń bastyǵy M. Ysqaqovtyń, «Qazaqstan Injınırıng» UQ» AQ ókiliniń qatysýymen baıandamalardy jáne kún tártibi aıasynda basqa da máselelerdi talqylaý ótti.
Ekologııa máseleleri jáne tabıǵat paıdalaný komıtetiniń tóraǵasy dóńgelek ústeldiń nátıjesin qorytyndylap, talqylanǵan máselelerdiń mańyzdylyǵyn, azamattyq qorǵaý salasyndaǵy problemaly máselelerdi sheshýde aldaǵy ýaqytta konstrýktıvti jumystar qajettigin atap ótti.
*Fotokúndelik
Sýretterdi túsirgen Orynbaı BALMURAT.