Burynda qalaı edi, aýyldaǵy máseleni aýyldyń ishinde-aq sheshe sala-tuǵyn. «Bas jarylsa – bórik ishinde, qol synsa – jeń ishinde» degendeı. Árıne, zaman basqa, zań basqa. Qazir ǵoı, halyq jergilikti bılikten góri, Prezıdentke tikeleı shyqqandy jón kóredi. Hat jazady, áleýmettik jeli arqyly beınejazba joldaıdy.
Máseleler jergilikti jerde sheshilýi tıis
Máseleniń túıinin turǵylyqty jerińizdiń ákimi shesher edi ǵoı deseńiz, «aýyldaǵy ákimniń qolynda ne bar?» dep kúńk ete qalady el. Qalaı deseńiz de, shyndyq sol. Túptep kelgende, jergilikti basshylardyń qolynda basqarýdyń tetigi joq pa, álde halyqtyń seniminen shyqqan ba? Naqty mysaldar keltire otyryp, bul suraqtyń baıybyna baryp kórmek boldyq.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy Joldaýynda «Ashyǵyn aıtýymyz kerek, memlekettik organdarda áli de bolsa formalızm men jaıbasarlyq keńinen etek alyp otyr. Azamattarymyz ózderiniń jergilikti deńgeıdegi máselelerimen ortalyq memlekettik organdarǵa júginip, Memleket basshysyna shaǵymdanýǵa májbúr», dep aıtqan bolatyn. Shynynda da, jergilikti jerdegi basshylar sheshýi tıis máseleniń aıaǵy qurdymǵa ketken soń, amal joq halyq astanaǵa, Aqordaǵa shaǵymdanady.
Esterińizde bolsa, maýsym aıynda tender máselesine qatysty Aleksandr Fedosov, Bolat Baǵadaev, Anatolıı Tomılov, Aınash Sultanbekqyzy, taǵy da basqa kásipkerler oblysta qurylǵan arnaıy jumys tobyna senimsizdik bildirgen bolatyn. Sonda ashynǵan kásipkerler kúrmeýi qıyn tenderdiń suraǵy Úkimet deńgeıinde qaralsa, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev janaıqaıymyzǵa qulaq assa degen ótinishterin aıtqan edi. «Biz buǵan deıin qanshama ret oblystaǵy quzyrly organdarǵa shaǵymdanǵanbyz. Nátıje bolmady. Sondyqtan Memleket basshysynan kómek suraýǵa májbúr bolyp otyrmyz», degen edi olar. Kásipkerlerdiń amaly qalmaı, jergilikti jerden úmit úzgen soń ǵana Memleket basshysynan kómek suraǵan. Muny bir dep qoıyńyz.
Shekara shebindegi aýylǵa aýyz sý kerek
О́tken aıda Tarbaǵataı aýdanyndaǵy Tuǵyl aýylynyń turǵyndary áleýmettik jeli arqyly Prezıdentke arnaıy beınejazba joldady. Mundaǵy qordalanyp qalǵan másele – aýyldaǵy aýyz sý edi.
«Qurmetti Qasym-Jomart Kemeluly! Biz 5000 turǵynnyń jáne kópbalaly analardyń atynan Sizden qoldaý suraımyz. Sebebi 2013 jyly «Aqbulaq» baǵdarlamasy boıynsha Qaırat Nábıevtiń basshylyǵyndaǵy merdiger kompanııa tenderdi utyp alǵan. Eki jyl ótti, sýdan paıda kóre almadyq. Oblys kóleminde eshqandaı nátıje joq. Kúz bolsa mynaý. Biz endi eshkimge senbeımiz. Sizdiń tikeleı kómegińiz kerek. Astanadan komıssııa jiberesiz be, ózińizdiń baqylaýyńyzǵa alasyz ba, aýyz sýǵa kómek kórsetińiz. Tuǵyldyqtardyń atynan kómek suraımyz», dep beınejazba joldaǵan.
Al jarııalanǵan jazbaǵa «osy máseleni sheship bere almasa oblys, aýdan ákimderi ne úshin kerek? Mindetti túrde Prezıdent aralasyp sheshý kerek pe?» degendeı pikirler jazylǵan. О́te oryndy pikir. Jergilikti jerdiń máselesine jergilikti basshy aralasyp, halyqtyń jaǵdaıyn túzemese, ne qaıyr?!
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev: «Halyq únine qulaq asatyn memleket» – bul, shyn mánisinde, «Ádiletti memleket» qurý tujyrymdamasy. Azamattardyń máselelerin tyńdap, kórip qana qoıý jetkiliksiz. Eń bastysy – durys jáne ádil sheshim shyǵarý qajet», degen.
Ras, kóp másele sóz júzinde qalyp, sońy sıyrquıymshaqtanyp ketedi. Ondaıǵa halyqtyń eti de úırengen. Tuǵyldyqtardyń kótergen máselesine berilgen jaýap ta sol, qur ýádeden aspaı kele jatqan sııaqty.
– Keshe ǵana sýdyń basyna baryp keldim. Senbiden bastap jumysty bastaımyz degenderdiń eshqaısysy joq. О́tkende basshylar kelip, qol alysyp ketken. Aıtady, ketedi. Prezıdent halyq ıgiligin kórsin dep aýyz sýǵa aqsha bóldi ǵoı. Bular bolsa túk bitirgen joq. Kóshedegi kolonkalardy alyp tastaǵan soń el shyǵyndanyp, úıdi-úıine sý qubyryn tartqan. О́kinishke qaraı, qyzyǵyn úsh-aq aı kórdik. Qolymyzda kelisimshartqa deıin bar. Qazir ózimiz sýdy burynǵy qudyqtan alamyz. Ol tańǵy saǵat segizden keshki beske deıin ǵana isteıdi, – deıdi kópbalaly ana, zeınetker Nazıpa Keshýbaeva.
Degenmen kem-ketikti túzeý úshin atqarylatyn jumystardy Nur Otan partııasynyń Shyǵys Qazaqstan oblystyq fılıaly qadaǵalaýyna alypty.
Tuǵyldyq turǵyndardyń aıtýynsha, osydan eki jyl buryn sý tartyldy. Jergilikti basshylyq jumysy aıaqtalǵan nysandy qabyldap ta alǵan. Biraq halyq áli kúnge aýyz sýǵa jarymaı otyr. Atqarylǵan, durysy atqarylmaı qalǵan jumysqa mıllıondaǵan qarjy bólindi. Naqtyraq aıtsaq, sý qubyryn tartý jobasyna memleket bıýdjetinen 804 708 224 teńge bólingen kórinedi. Aýyldyqtar aýyz sýsyz otyra berse, jelge ushqan qarjy deı berińiz.
Bul aýyl shekara shebine taıaý jatyr. Taıaý jatqan aýyldyń bes myńdaı turǵyny bar. Negizgi sharýashylyqtary – balyq. Balyq demekshi, Prezıdent Joldaýynda balyq sharýashylyǵyna da kóńil bólý kerektigin aıtqan. Al jergilikti bılik balyqshy aýylyn qarapaıym aýyz sýmen qamtamasyz ete almaı otyrsa, sharýashylyqtaryn dóńgeletýge qaıtip jaǵdaı jasamaq?!
«Halyq únine qulaq asatyn memleket» qurý úshin ne istemek kerek? Shyǵystaǵy shymbaıǵa batatyn azdy-kópti máselege sholý jasap kórdik. Oblys, aýdan, aýyl turǵyndary kókeıdegi problemalardy alǵa tartyp, Prezıdentten kómek suraýdy jalǵastyra bermek. Jergilikti bılik she?!
Shyǵys Qazaqstan oblysy