Qyrmanda – qyzý eńbek

Asylynda mol ónim alýdyń alǵysharttarynyń biri – tuqym. «Kamenka jáne D» seriktestigi oblystaǵy bıdaı tuqymyn da­ıyndaıtyn sharýashylyqtardyń biri. Yrystyń aldymen tuqym­ǵa baılanysty ekendigin dálel­deı ketelik. Qazir sharýashy­lyqtaǵy sońǵy 637 gektar alqaptyń aınalym berekesi 35 sentnerge jýyqtap otyr. Shyntýaıtynda, bul – óńirdegi eń ozyq kórsetkishtiń biri. Qur­ǵ­aqshylyqqa tózimdi, ystyq­tan yqpaıdy. Dál bıylǵydaı jyly egetin-aq tuqym. Erte kóktemde «boevchanka», «oral-sibir» qatty bıdaı tuqymyn qunarly topyraqqa sińirgen dıqandar qońyr kúzde máýelep ósken egin oraǵynyń jemisin kórýde. Oraqtyń alǵashqy on kúninde Atbasar elevatory men seriktestiktiń óz qoımasyna 30 myń tonnadan astam sapaly astyq quıyldy.

– Sońǵy jyldary al­qap kólemin kóbeıttik. Agroteh­nıkalyq sharalardy ozyq ǵyly­mı jetistiktermen ushtastyra júrgizýge mán beremiz, – deıdi seriktestiktiń bas dırektory Alekseı Djeıranov, – eki jylda bir ret demaldyramyz. 30 paıyzyn parǵa qaldyryp, tyńǵylyqty óńdep, tyńaıtamyz. Onsyz bolmaıdy ǵoı. Esesine bıdaıdyń qamyrlylyǵy 38 paıyzǵa jetip otyr. Sapaly astyqqa suranystyń da kóp bolatyny belgili.

Seriktestiktiń egistik alqap­tarynda Qostanaıda jınalatyn 13 «Esil» kombaıny bıdaı bastyrýda. Bir qýantarlyǵy, kombaın tizginin kileń jas­tar ustaǵan eken. Sońǵy jyl­dary sharýashylyqtarda mehanıza­torlardyń jetispeıtindigi týraly másele jıi kóterilip júr. Al bul seriktestikte ilkiden qa­lyptasqan eńbek dástúri jaq­sy jalǵasyn taýypty. Jas­tardyń beınetti eńbekke um­tylýy jalaqynyń moldyǵy jáne qolaıly jaǵdaıdyń ja­sal­ǵandyǵynan shyǵar dep top­shyladyq.

– Talaı jyldan beri kúzgi oraqta kombaınshy bolyp ju­mys isteımin. Ár kúndik josparymdy úsh eseden asyra oryndaımyn. Kún saıyn 60 myń teńgeden tóleıdi, – deıdi ozat kombaınshynyń biri Nıkolaı Potalchak, – deni saý adamǵa na­ǵyz tabys tabatyn ýaqyt emes pe?

Aýdan dıqandary egin ora­ǵyn kún ashyq bolsa, birer kún­niń ishinde aıaqtamaq. Ortasha eseppen gektar berekesi 10 sent­ner­den aınalýda. Bıyl 424 myń gektar alqapta dán sepken atbasarlyq dıqandardyń kóńili kóterińki. Jaz qabaǵyna qaraǵanda, ónim múlde az bolar dep topshylaǵan. Tamyzdyń so­ńynda eki ret jaýǵan jańbyr bıdaıdyń bitik ósýine sep bolypty.

Egin oraǵyn ýaqtyly oryndaý myqty mehanızator men alymdy tehnıkaǵa da baılanysty. Aýdandaǵy astyq al­qap­tarynda qazir 284 kombaın, 60-tan astam traktor, 58 júk kóligi paıdalanylýda. Jekelegen sharýashylyqtarda jap-jaqsy ónim bar. Bıyl 12 myń gektar jerge dán sińirgen «Poltavka-20» sharýashylyǵy nebári eki aptanyń ishinde kúzgi dala jumystaryn máresine jetkizdi. Sharýashylyq basshy­larynyń aıtýlaryna qaraǵanda, jaýapty naýqan aldynda tehnıka muqııat jóndelip, qatarǵa qosylǵan eken. Onyń ústine ónim kólemi de oıdaǵydaı. Gektar berekesi 16 sentnerden aınalýda.

Aqmola oblysy,

Atbasar aýdany