QAÝQARSYZ ÚKIMET, ÁREKETSIZ ÁKIMDER
Elbasy synynan shuǵyl qorytyndy shyǵarýy tıis
11 qazan kúni ótken keńeıtilgen Úkimet otyrysynda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev memlekettik atqarýshy organdar jumysyndaǵy birqatar kemshilikterdi ashyp kórsetip, syn tezine salǵan edi. Sodan beri úsh aptadaı ýaqyt ótkenine qaramastan osy synnan qorytyndy shyǵarýda jaıbasarlyqtyń bar ekeni de seziledi. Negizinde memleket qazir damý baǵytyndaǵy jumystardan, áleýmettik máni bar isterden qarjyny aıap jatqan joq. Biraq, sol qarjyny uqyptap jumsaý máselesinde, tıimdi jumys atqaryp, ony el ıgiligine aınaldyrýda «áttegen-aı» deıtindeı olqylyqtarymyz az emes eken. Birdi eki etetindeı adaldyq pen eptiliktiń, qatań talap qoıa bilýshiliktiń jetpeı otyrǵany seziledi. «Egemen Qazaqstannyń» el ortasynda júrgen tilshilerinen túsken birqatar maqalalar legi osyny rastaıdy.
Iá, Úkimet pen onyń jergilikti jerdegi atqarýshy bılik organdarynyń jumysynda irkilister men kemshilikterdiń bar ekeni baıqalyp-aq otyr. Tómendegi maqalalar sonyń bir dáleli.
MINISTRLER MÁSELE ShEShE ALMASA, NEGE OTYR?
Qazaqstan mınıstrleri naqty bir máseleni sheshýge kelgende, óte shaban qımyldaıdy. Olar aldaryna qoıylǵan qandaı da bir máseleni shuqshıyp «maı shammen» qaraýǵa beıil keledi. Nege? Bul Úkimettiń jumysynyń tıimdiligin joqqa shyǵarady.
QAÝQARSYZ ÚKIMET, ÁREKETSIZ ÁKIMDER
Elbasy synynan shuǵyl qorytyndy shyǵarýy tıis
11 qazan kúni ótken keńeıtilgen Úkimet otyrysynda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev memlekettik atqarýshy organdar jumysyndaǵy birqatar kemshilikterdi ashyp kórsetip, syn tezine salǵan edi. Sodan beri úsh aptadaı ýaqyt ótkenine qaramastan osy synnan qorytyndy shyǵarýda jaıbasarlyqtyń bar ekeni de seziledi. Negizinde memleket qazir damý baǵytyndaǵy jumystardan, áleýmettik máni bar isterden qarjyny aıap jatqan joq. Biraq, sol qarjyny uqyptap jumsaý máselesinde, tıimdi jumys atqaryp, ony el ıgiligine aınaldyrýda «áttegen-aı» deıtindeı olqylyqtarymyz az emes eken. Birdi eki etetindeı adaldyq pen eptiliktiń, qatań talap qoıa bilýshiliktiń jetpeı otyrǵany seziledi. «Egemen Qazaqstannyń» el ortasynda júrgen tilshilerinen túsken birqatar maqalalar legi osyny rastaıdy.
Iá, Úkimet pen onyń jergilikti jerdegi atqarýshy bılik organdarynyń jumysynda irkilister men kemshilikterdiń bar ekeni baıqalyp-aq otyr. Tómendegi maqalalar sonyń bir dáleli.
MINISTRLER MÁSELE ShEShE ALMASA, NEGE OTYR?
Qazaqstan mınıstrleri naqty bir máseleni sheshýge kelgende, óte shaban qımyldaıdy. Olar aldaryna qoıylǵan qandaı da bir máseleni shuqshıyp «maı shammen» qaraýǵa beıil keledi. Nege? Bul Úkimettiń jumysynyń tıimdiligin joqqa shyǵarady.
Osy oraıda Eýropa jáne adam quqyqtary saraptama ınstıtýtynyń dırektory Marat Bashımov Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetindegi baspasóz máslıhatynda joǵary laýazymdy sheneýnikterdiń birde-bir mańyzdy máseleni óz betterinshe sheshe almaıtyndaryn qatty synǵa aldy. Bizdegi sharýasy shalqyǵan sharýanyń bári oǵan Memleket basshysy aralasqannan keıin ǵana óziniń oraıyn tabady. Tanymal sarapshyny Elbasynyń zeınetaqy reformasyn júrgizý men aýys-artyq dúnıelerge salyq engizý jaıyna aralasýyna týra kelgenin mysal etedi. Ol sondaı-aq, Keden odaǵy aıasyndaǵy memleketterdiń ózara teńsizdigi máselesin de eń aldymen Mınıstrler Kabıneti emes, tikeleı Nursultan Nazarbaevtyń ózi kótergenin alǵa tartady.
«Atalmysh másele boıynsha tutas bir mınıstrlik jumys istep otyrdy ǵoı. Sonda olar qaıda qaraǵan? Al eýrazııalyq ıntegrasııa qaǵıdattary is júzinde barlyq jaǵynan teń bolýy kerek ekenin, aıtalyq, kedendik keńistikte kapıtal men taýar, qyzmet kórsetý men jumys kúshi qozǵalysynyń erkindigi birdeı bolýy kerektigin, onda teńdik qaǵıdasynyń birinshi kezekke qoıylatynyn bular bilmegen be?» – dep qaıran qalady M.Bashımov.
Zańger, sonymen qatar, mınıstrlikterdiń aldaryna qoıylatyn qandaı bir mindetterdiń de sheshilýi saǵyzdaı sozylyp, uzaqqa ketetinine renish bildirdi. Olardyń qyzmetterinde máseleni tez sheship tastaý, maqsatty jyldam júzege asyrý, múmkin bolǵan nárselerdiń bárin jedel túrde qolǵa alý úrdisteri joq.
«Biz, álbette, Úkimettiń jumys jasap júrgenin kórip otyrmyz. Biraq, jumysy mardymsyz, – dedi sarapshy sosyn. – Bul úshin, basqasyn bylaı qoıǵanda, ol Prezıdenttiń óziniń naqty mindetter men maqsattar júktegen tolymdy tapsyrmalaryn oryndaýǵa kelgende, yrǵalyp-jyrǵalyp júrip alatynyn aıtsaq ta jetkilikti. Al ýaqyt pen mindet bulaısha alystan tolǵap, jaqynnan arbap, naıqalyp júrip alýdy kótermeıdi. Kóp jaǵdaıda Úkimet óziniń mindetin belgili bir másele boıynsha Elbasynyń aldynda esep berýmen shekteı salýǵa úırengen. Sonymen bári bitti. Iyqtan bir júk tústi. Endi kelesi tapsyrmaǵa deıin erkin tynys alýǵa bolady. Mundaǵy bar psıhologııa osyndaı. Al ózekti másele ókpesin súıretken kúıi áli onyń sońynan qalmaı keledi. Olar budan keıin de jalǵasyn taba berýi múmkin. Sondyqtan mundaı sharýalarmen bir aı nemese belgili bir kezeńde ǵana emes, udaıy aınalysa berý kerek. О́kinishke qaraı, mundaı tabandylyq pen muqııattylyqty biz qazirgi Úkimetten kórip otyrǵan joqpyz. Teginde, halyq ta bárinen tym qara jaıaý, ásiremaqurym emes, osynyń bárin elekten ótkizip, baıqap júr. Aınalyp kelgende, munyń barshasy el turǵyndarynyń Úkimet jumysyna degen senimine selkeý túsire beredi».
Belgili zańger-sarapshynyń memlekettik satyp alý máselesinde de aıtary barshylyq eken. Ol muny kóleńkeli ekonomıkanyń eń basty «kúl-qoqysy» retinde baǵalady. Aıtýynsha, sheneýnikter óz esepterinde kóp jaǵdaıda qarjy ıgerilmeýiniń basty sebepteri retinde ákimshilik prosedýralarynyń tym sozylyp ketýi men keıinge qaldyrylýyn atap kórsetedi.
«Olaı bolsa, zań jobasyna naqty norma engizińizder de, ónim keltirýshi qańtardan bastap jumys isteı bastaýy úshin memlekettik satyp alý tenderin qarasha-jeltoqsanda ótkizińizder», – deıdi zańger osyǵan oraı.
M.Bashımov kóptegen memlekettik qyzmetkerlerdiń tender ótinimderine óz qoldaryn qoıýdan qashatyndaryn da aýyzǵa aldy. Sarapshynyń pikirinshe, munyń bári sheneýniktiń memlekettik satyp alý úshin jaýaptylyqty óz moınyna alǵylary kelmeıtininen týyndap otyr. Sondyqtan olar bul mindetti óziniń orynbasarlaryna nemese belgili bir qurylymdardyń basshylaryna ysyra salady.
«Endi birinshi basshynyń jaýapkershilikten qutylyp ketý máselesine kelsek, jalpy, olardyń barlyǵy derlik tenderlik ótinimderge jetekshi bolǵylary kelmeıdi. Bul jerde olar basqanyń qolymen ot kósegileri keledi. Al Memleket basshysy osyǵan oraı ne dep tapsyryp edi? Elbasy ákimder men ortalyq memlekettik organdardyń basshylaryna tenderlik komıssııalardy ózderi basqaryp, olardyń aýqymdy kólemdegi memleket qarajatyn shyǵyndaýǵa baılanysty jumystary úshin tolyqtaı jaýapkershilik alýyn tapsyrdy. Menińshe, bul – óte durys berilgen eskertpe!», – dep sózin túıindedi sarapshy.
Serik PIRNAZAR,
«Egemen Qazaqstan».