Qytaı úkimeti jeke aqparattarǵa, qaýipsizdikke nuqsan keltiredi dep birqatar memlekette tyıym salynǵan Tik tok qosymshasynyń AQSh-pen jumys isteýine qarsylyq bildiretinin habarlady.
Qosymshanyń jasaýshysy ByteDance baǵdarlamany qyzyǵýshylyq tanytqan AQSh-tyq kompanııalarǵa satatynyn habarlaǵan-dy. Olardyń ishinde Microsoft pen Oracle syndy magnattar da bar. Alaıda AQSh úkimeti, ásirese prezıdent Tramp bul baǵdaralamanyń Amerıka jerine kelýine qarsylyǵyn bildirdi. Ol ByteDance-ke qyrkúıektiń ortasyna deıin kelisimdi aıaqtaýǵa ýaqyt berdi.
Al ByteDance ıesi Reuters agenttigine bergen suhbatynda Qytaı úkimetiniń atalǵan baǵdarlamany AQSh-tyń erekshe nazarǵa alatynyn, tipti memlekette paıdalanýǵa tyıym salatynynyn boljamaǵanyn da aıtady.
Qytaıdyń Memlekettik keńesiniń aqparattyq bıýrosy men Syrtqy ister mınıstrligi bul málimdemege birden jaýap bergen joq. Alaıda birneshe kúnnen keıin Qytaı Syrtqy ister mınıstrliginiń ókili Jao Lıjıan AQSh-qa qaýipsizdikti syltaý etip sheteldik kompanııalarǵa qysym kórsetý toqtatylýy tıis ekenin aıtty.
Baǵdarlamanyń jumys istep-istemeýine qatysty daýdyń astarynda eki derjavanyń basqa máseleleri jatqany anyq. Donald Tramp eldiń qaýipsizdigine qater tónedi dep búginde jeli qoldanýyshlary arasynda keńinen taraǵan tanymal qosymshanyń jumysyn toqtatý arqyly Qytaıdyń tehnologııalaryna qarsylyǵyn bildirse, Qytaı úkimeti baǵdarlamany jasaýshylarǵa satýǵa tyıym salý arqyly ese qaıtaryp otyr. Degenmen Microsoft sııaqty úlken kompanııalar baǵdarlamanyń damýyna qatysty strategııalaryn usynyp, kúshterdiń qaqtyǵysyn elemeýge tyrysýda.
Reuters agenttiginiń jazýynsha, TikTok-ty satyp alýshylar 4 jol usynyp otyrǵan kórinedi. Sonyń ishinde ByteDance-tiń ózi qalasa, taýardy AQSh-qa Qytaı Saýda mınıstrliginiń ruqsatynsyz-aq satý bar. Mundaı áreket baǵdarlamanyń kilttik algorıtmderi satylmaǵan jaǵdaıda zań buzýǵa jatpaıdy eken.
ByteDance-tiń basshysy Ang Imıng te eki ottyń ortasynda qalǵanyn aıtady. «О́tken aıda AQSh prezıdenti Donald Tramp baǵdarlamamyzdyń Amerıkada qoldanylýyna tyıym salatynyn habarlady. Bizdiń baǵdarlamamyzdy kóbine jasóspirimder qoldanady. Ol vıdeo túsirýge yńǵaıly. AQSh qorǵanys salasyndaǵylardyń aıtýynsha, baǵdarlamada jınalatyn aqparat Qytaıǵa satylýy múmkin. Degenmen biz eshbir kelisimsiz eshqandaı aqparatty Qytaı úkimetine bermeımiz», dedi jýrnalısterge.
Al Qytaı mynadaı málimdemege qatysty shetelge satylmas buryn úkimettiń ruqsatyn alýy mindetti kompanııalar tizimin jasady. Sarapshylar bul tizimniń kóshin TikTok bastaıdy degen-di. Olardyń boljamy dál kelip, Qytaı bıligi baǵdarlamanyń algorıtmi ruqsatty qajet etetin qosymsha dep tanydy.
Kásipkerler muny qısynsyz dep oılaıtynyn bildirdi. «Eki el óz múddeleri úshin tartysýda, alaıda eki arada naǵyz jumys istep jatqan jazyqsyz kásipkerler men kompanııalar japa shegýde», deıdi olar.
TikTok vıdeo túsirýge arnalǵan platformasy AQSh-tan bólek Úndistanda da tyıym salynǵan. Úndi úkimeti atalǵan baǵdarlamamen qatar taǵy 59 qosymshanyń jumysyn toqtatty. Mundaı áreketin eldiń zaıyrlyǵy men memleket qaýipsizdigin, qoǵamdyq tártipti retteý maqsatynda dep túsindirdi. Aýǵanstanda da qosymshaǵa qatysty daý shyǵyp, ári qaraıǵy jumysy úlken problemaǵa aınaldy.
Tramptyń byltyrǵy Huawei kompanııasyna qatysty sanksııasy áli kúshin joıǵan joq. Endi ol qatarǵa baǵdarlama qosylyp otyr. Munyń shyn máninde qaýipsizdik máselesi me, álde synyqqa syltaý ekeni sarapshylarǵa da, saıasatkerlerge de beımálim. Bir belgilisi AQSh-ta Qytaı óniminiń ýaqyt ótken saıyn azaıyp bara jatqany. Eki derjavanyń tartysy taǵy qandaı jańa erejege negiz bolary da álem jurtshylyǵyn alańdatýda.