Toqyraýdyń tolǵaǵy jetip, Keńes ókimeti qurdymǵa keter aldyndaǵy alasapyran kezeńde ashylǵan «Aqmola aqıqaty» atyna zaty saı boldy. Jarııalylyqty jalaýlatyp, shyndyqtyń shyraǵyn jaqty. Totalıtarlyq júıe tusynda janshylǵan qazaqtyń qaısar rýhyn qaıta kóterýge kóp eńbek sińirdi. Qasıetti Qaraótkel jurtynyń kelimsekterde ketken esesin qaıtarýǵa aıanbaı atsalysty. Gazettiń tuńǵysh redaktory Kenje Jumaǵulov bastaǵan jýrnalıster hal-qaderinshe qalam terbep, oqyrman júregin oıatar oıly dúnıeler jazýǵa den qoıdy. Egemendiktiń eleń-alańyndaǵy eldik máselelerdi ekshep, táýelsizdiktiń táı-táı basqan tusyndaǵy keıbir keleńsizdikterdi ashyp kórsetti. Selınogradtaǵy seńi buzyla qoımaǵan keńestik solaqaı saıasattyń zardaptarymen kúreske az kúsh jumsalǵan joq. Biraq aqmolalyq áriptesterimiz bul synaqtan súrinbedi.
Basyna baq qonyp astanalyq mártebege ıe bolǵan basylym tizginin 1998 jyldyń basynan ustaǵan Jumagúl Saýhat jan-jaqtan baspasóz salasynda baı tájirıbesi bar maıtalman mamandardy jınady. Almatydan attaı qalap, Janbolat Aýpbaev, Dıdahmet Áshimhanuly, Erǵazy Ásembekovteı qabyrǵaly qalamgerlerdi shaqyrdy. Torǵaıdan О́ris Iаshúkirqyzy, Jezqazǵannan Aıtqadyr Tileýov, Oraldan Tańatar Tóleýǵalıev, Atyraýdan Temirhan Ramazanov, Baıólkeden Beken Qaırat, Kókshetaýdan Janǵalı Hasenov jetti, jańa elordanyń rýhanı kókjıegin keńeıtýdi kózdep. Redaksııada burynnan jumys isteıtin Ǵalym Qojabekov, Saǵat Oshaqbaev, Amangeldi Qııas, Gúlbarshyn О́keshqyzy jáne basqalar syrttan kelgen «syrttandardy» qushaq jaıa qarsy aldy.
Osynaý oıdan-qyrdan jınalǵandaryna qaramastan asa uıymshyl ujymǵa tarap ketken Taldyqorǵan oblysynan biz de kelip qosylǵan edik. Jeltoqsan kóshesinde ornalasqan eki qabatty eskileý ǵımarattyń esigin alǵash ashqanda, alyp ushqan kóńilimizdiń qulazyp-aq qalǵanyn nesine jasyraıyq. Erterekte munda balabaqsha bolǵan eken. Toqsanynshy jyldardyń opyr-topyrynda jabylyp tynǵan kórinedi. Endi mine, bálenbaı mekemeniń mekenine aınalǵan syńaıly. Qysylyp-qymtyrylyp bir buryshynda «aqshamdyqtar» otyrdy.
Keńse tar, jalaqy tómen, úı alýdan úmit az. Qaptaǵan qıyndyqtar qaýmalasa da jumysymyz ónimdi, turmysymyz kóńildi bolatyn. Bálkim, buǵan bireý sener, bireý senbes. Ejelgi Esil jaǵasyna qazyǵy qaǵylǵan aqordaly astananyń bozjaınaq bolashaǵyna degen berik senim boıymyzǵa qýat quıatyn. Qııalymyzdy qııalarǵa sermetetin. Basshymyz áıel zaty bolsa da er azamatqa tán minez tanytyp, qaramaǵyndaǵy qyzmetkerleriniń qalamdaryn erkinirek silteýine múmkindik týǵyzdy. Sodan demokratııanyń desi júre bastady. Qoǵamdyq-saıası, áleýmettik-ekonomıkalyq, mádenı-rýhanı taqyryptarda óte ótkir dúnıeler jaryq kórip jatty. Tipti keıde tıisti sheńberden shyǵyńqyrap ketken sátterimiz de boldy. Máselen, «SOS» aıdarymen qalany aýyz sýmen qamtamasyz etetin Vıacheslav sý qoımasynyń jaǵasynda Májilis tóraǵasynyń qyzmettik kóligin jýyp jatqan júrgizýshiniń sýretin gazettiń birinshi betine bastyq. Salynǵan ekpe keri áserin tıgizip, keselge ushyraǵan balalarynyń zar-muńyn jazǵan jańatastyq analardyń mınıstrge joldaǵan ashyq hatyn shyǵardyq. Bıliktegiler unata qoımaıtyn mundaı «qolaısyzdaý» materıaldardy jarııalaýǵa memlekettik aqparat quraldarynyń ádette batyly bara bermeıtin.
Kóktegi kúnge shylym tutatqandaı astamsynǵan atqaminerlerdiń qarapaıym halyqqa jasaǵan qııanattary da jýrnalısterdiń qalamynan tys qalmady. Birde ot aýyzdy, oraq tildi О́ris Iаshúkirqyzynyń «Baǵan basynda janǵan jigit» atty janaıqaıy jaryq kórdi. Redaksııa jumys barysynda aýyr jaraqat alyp, múgedektikke ushyrasa da, jergilikti bıshikeshter tarapynan eshqandaı kómek kórmegen elektrıktiń aıanyshty hal-ahýalyna kópshilik nazaryn aýdarý úshin «Adamgershilik aksııasyn» jarııalady. Sonyń arqasynda ájeptáýir qarjy jınalyp, álgi beıbaqqa áleýmettik járdem jasalyndy. Quqyq máselesiniń «túbin túsiretin» Tańatar Tóleýǵalıev astanada qurylys salatyn túrik kompanııalarynyń birinde isteıtin Turan beı deıtin bireýdiń qarakóz qaryndastarymyzǵa qorlyq-zorlyq kórsetpek bolǵan azǵyndyq áreketin aıaýsyz túıredi. Aıǵaı-shýdyń aqyry sheteldik azamattyń Qazaqstannan qýylýymen aıaqtaldy.
Reseıdiń baspasózi de, basqa sózi de sanksııalyq jańalyqty jarq etkizdi. Ony ile-shala qazaqstandyq BAQ bitken ilip áketti. Sóıtsek, Ekinshi dúnıe júzilik soǵysta eren erlik úlgisine aınalǵan Gastellonyń erliginen eptegen «shıkilik» shyǵypty. Jaýyn janyshtaı qulaǵan ushaqtyń komandıri Gastello emes, kapıtan Maslov, al ekıpaj músheleriniń biri – qazaq Baqtyoraz Beısekbaev eken! Barlyǵyna Reseıdiń Batyry ataǵy berilipti. Soǵan ún qosý syńaıynda Beken Qaırat «Bar qazaqtyń Baqtyorazy» dep oı tolǵap, Astanadaǵy Gastello kóshesin Beısekbaevtyń atyna aýdaryp berý kerektigi jóninde áńgime qozǵady. Sola-aq eken, depýtattar bastap, qalǵandary qostap qoldaý bildirdi. Bul ózi elordany qazaqtandyrý saıasatyna saı bola ketti me, bilmeımin, áıteýir qala ákiminiń orynbasary Tólegen Muhamedjanov habarlasyp, onomastıkalyq komıssııaǵa redaksııa atynan jedel usynys túsirý qajettigin jetkizdi. Kóp uzamaı ótinishimiz órge basyp, búgingi «Egemen Qazaqstan» gazeti kóshesimen irgeles kóshege Baqtyoraz Beısekbaevtyń esimi berildi.
Osy oraıda basylymnyń birtindep bedel alýyna bas redaktordyń orynbasary mindetin abyroımen atqarǵan eki aǵamyz – Janbolat Aýpbaev pen Dıdahmet Áshimhanulynyń qomaqty úles qosqanyn atap ótkenimiz abzal. Biri gazetti kásibı arnaǵa salyp, kórkemdik deńgeıin kóterse, biri jarııalanymdardyń dittegen nysanaǵa dóp tıetin ótkirligin ushtady.
Basylymǵa Maǵjan Sadyhanuly basshylyq etken kezeńde qala tirligi keńirek qamtylyp, óndiristik máseleler jan-jaqty qaýzaldy. Eski Aqmolanyń ótken-ketkeni jaıly estelikter shejire bolyp shertildi. Aıtpaqshy, gazet bul ýaqytta «Astana habary» degen atpen shyǵyp turdy.
2006 jyldyń aıaǵyna qaraı gazet basyna Nurtóre Júsiptiń kelýi elordanyń rýhanı ómirindegi eleýli ózgerister engendiginen oryn aldy. Respýblıkalyq «Jas Alash», «Aq jol» gazetterindegi redaktorlyq sheberligi kózi qaraqty kópshiliktiń kóńil tórinen tabylǵan kósheli zamandasymyz birden irgeli izdenisterge jol ashty. Birinshi orynbasar laýazymyna qazirgi qazaq jýrnalıstıkasynyń has júırigi, tanymal ǵalym, sheneýnik shekpenin sheship, qalamyna qaıta qol sozǵan Baýyrjan Omarovty taǵaıyndady. Qos korıfeı tize qosqan soń, is ilgeri baspaı qaıtedi. Onyń ústine osy shańyraqta Qymbat Toqtamurat, Názıra Baıyrbek, Gúlmıra Aımaǵambet, Aınur Shoshaeva, Shynar Dosanova, Gúljan Rahman, Serikgúl Sultanqajy sekildi jalyndy jastar jazýdyń jasynyn oınatyp, oqyrman ataýlyny arbap alǵan-dy. Talaı tyń ıdeıalar júzege asyp, júrekterge jol taýyp úlgerdi. Arada uzamaı-aq ekeýi birinen soń biri «Aıqynnyń» bas redaktorlyǵyna aýysyp, Almatyǵa qonys aýdarǵanda tálimin kórgen talantty ini-qaryndastary qımaı shyǵaryp salǵany esimizde qalyp qoıypty.
1998-diń aq qar, kók muzdyń kóbesi sógilgen erte kókteminde taqqa otyrǵan, sanatkerligi men saýattylyǵy birinen-biri ótetin bilikti ǵalym Amantaı Shárip basylymnyń shyǵarmashylyq shyraıyn arttyryp, «Astana aqshamy» degen áleýmet alqalaǵan ádemi ataýyn qaıtardy. Sondaı-aq «Aınalaıyn», «Aıqarakóz», «Alqońyr» sııaqty «gazet ishindegi gazetterdi» kóbeıtti. Tarıhı-tanymdyq sıpattaǵy máıekti maqalalar jıilep, tereń tebirenisti tolǵanystar tolas tappady. Esimderi elge tanys Maqsot Izimuly, Raýshan Tólenqyzy, Amangeldi Jumabek sońdarynan ergen izbasarlaryna úzdik úrdisterdi barynsha úıretip baqty.
Oıhoı jıyrma besti ortalaı bere atqa mingen Erbolat Qamendi syrttan «bala bastyq» degenimizben syndarly sátterde súrinbegeni bárimizdi súısindiretin. О́ziniń aldyndaǵy áriptesteriniń ónegeli jolyn ózinshe jalǵastyrǵan órshil óren «Astana aqshamyn» sol jaǵalaýdaǵy kórkemdigi kóz súıindirer sýly-nýly jelekjol boıyndaǵy ǵajap ǵımaratqa kóshirdi. Redaksııanyń ábden tozyǵy jetken múlik-múkámalyn eseptep shyǵaryp, kelisti keńsemizdi zamanaýı mebeldermen jabdyqtady. «Jaqsy jerde jatsań, jaqsy tús kóresiń» degen emes pe, turmysy túzelgen qalamdastarymyzdyń qabaqtary ashylyp, jumysy da ónimdi bolǵanyn kózben kórdik. Eń bastysy, ol ujymnyń ustyny sanalatyn aǵa býyn men keregesin keńeıtken keıingi tolqyn arasyndaǵy dástúr sabaqtastyǵyn saqtaı bildi. Sondyqtan da eńbegi jemisti boldy dep esepteımiz.
Keıin zaman aǵymymen «Astana aqshamy» túrli qurylymdyq ózgeristerge ushyryp, basshylyq jıi aýysatyn jaǵdaıǵa tap boldy. Ol endi quryltaıshylardyń quzyryndaǵy sharýa. Oǵan bılik atatyn árıne, biz emes. Ártúrli joldarmen basylymdy «bılegen» adamdardyń bárin túgendeýdi maqsat etpedik. Tek ózi orystildi bola tura ultjandylyǵy ulyqtaýǵa laıyq Aıaǵan Sandybaı aǵamyzdy aıryqsha atamasaq azamattyǵymyzǵa syn.
«Astana aqshamy» qaı kezde de eńsesi bıik elordamyzdyń qalyptasý qadamdaryn, damý dınamıkasyn, ósý-órkendeý joldaryn tarıh betine tańbalaýdan tanbady. Onyń ýaqyt ýytynan sarǵaıǵan betterinen qazirgi Nur-Sultannyń taǵylymdy shejiresin tabaryńyz anyq.
Búginde jaqsy inimiz Jarqyn Túsipbek jetekshilik etetin «Elorda aqparat» JShS-ǵa baǵynysty bas qala basylymyn «Egemen Qazaqstannyń» ókili Erkin Qydyr basqaryp otyrǵanyn biz oryndy maqtan tutamyz. Shyǵarmashylyq toptaǵy Amangeldi Qaljan, Azamat Esenjol, Tólen Tileýbaıdyń qalam qarymy alysqa silter arǵymaq arynyn aǵartady. Jalpy, eki gazettiń aralas-quralastyǵy burynnan bar. «Egemenniń» eren kadrlary arasynda Janbolat Aýpbaev, Erbolat Qamen, Amangeldi Qııas, Erlan Omar, Qymbat Toqtamurat, Záýresh Nuǵmanova, Orynbek О́temurat jáne taǵy basqa «aqshamdyqtar» atoılap júrgenine ekpin túsire aıtsaq, aıypqa buıyrmassyz, aǵaıyn. О́z kezeginde «Astana aqshamyn» basqarǵan Maǵjan Sadyhan, Nurtóre Júsip «Egemenniń» mektebinen ótken myqtylar.
Aqparat aıdynynda otyz jyl oıqastaǵan «Astana aqshamynyń» aldynan aq kún týyp, abyroıy asqaqtaı berýine tilektestik bildiremiz!