Elbasy aıtqan eldik páni – «Qazaq eli»

«Qazaq eli» pániniń qajettigi

Ústimizdegi jyldyń qyrkúıek aıynyń 3 juldyzynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Astana qalasynyń №64 mektep-lıseıinde ótkizgen patrıotızm sabaǵynda mektepterge «Qazaq eli» pánin engizý qajettiligin atap kórsetti. Osy pánniń mańyzdylyǵyna kóńil bóle otyryp Elbasy: «Týǵan jerińniń, óz halqyńnyń tarıhyn bilmeıinshe shynaıy patrıot bolý múmkin emes... Patrıot – óz elin súıetin jáne ózge memleketterge qurmetpen qaraıtyn adam» («Egemen Qazaqstan», 4 qyrkúıek 2013j.), – dedi.

 

«Qazaq eli» pániniń qajettigi

Ústimizdegi jyldyń qyrkúıek aıynyń 3 juldyzynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Astana qalasynyń №64 mektep-lıseıinde ótkizgen patrıotızm sabaǵynda mektepterge «Qazaq eli» pánin engizý qajettiligin atap kórsetti. Osy pánniń mańyzdylyǵyna kóńil bóle otyryp Elbasy: «Týǵan jerińniń, óz halqyńnyń tarıhyn bilmeıinshe shynaıy patrıot bolý múmkin emes... Patrıot – óz elin súıetin jáne ózge memleketterge qurmetpen qaraıtyn adam» («Egemen Qazaqstan», 4 qyrkúıek 2013j.), – dedi.

Elbasy kótergen osynaý ózekti máseleniń bir kilti búgingi jastarymyzdyń boıyna otanshyldyq sezimin quıyp, olardy patrıotızmge tárbıeleýde dep túsinemiz. Máńgilik el bolýdy kózdegen Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń mańyzy óte tereń bastamasyn kókirek kózi oıaý jannyń bári qoldaýǵa tıis. Endi joǵaltqanymyzdyń bárin taýyp, aıtýǵa bolmaı qalǵannyń bárin qamtyp, jınap alýymyz kerek. О́ziniń ótkenin umytatyn halyqty bolashaq ta umytatynyn esten shyǵarmaǵanymyz jón.

Qazaq halqynyń óz aldyna jeke halyq bolyp qalyptasý barysy uzaq tarıhı damý dáýirlerin basynan keshirgenin, ásirese, búgingi urpaq bilýge tıis. Ejelgi túrki, qytaı, parsy jáne grek jazba derekterine qaraǵanda, bizdiń dáýirimizden burynǵy IV-VII ǵasyrlarda Orta Azııa óńirin skıf, saq taıpalary meken etken.

Biz «Qazaq eli» degende eń aldymen, tarıhı derekterdi jas urpaqtyń sanasyna sińirýdi eskerýimiz kerek. О́ıtkeni, búgingi táýelsiz memleketimiz ózdiginen ornaı qalǵan joq. Tarıh – úlken taǵylym kózi. «Bolashaǵymyz baıandy, táýelsizdigimiz máńgilik bolýy úshin biz babalardan qalǵan amanatty esimizden shyǵarmaı, únemi elekten ótkizip otyrýǵa tıispiz» dep Elbasy aıtqandaı, jas urpaqqa memleketshildik dúnıetanymnyń jańa modelin jasap, olardy patrıottyq rýhta tárbıeleý mindeti bizge júktelgen.

Mine, jalpy orta bilim beretin mektepterdiń oqý baǵdarlamalaryna «Qazaq eli» pánin engizý maqsaty – týǵan jerińniń, ósken elińniń tarıhyn bilý, qazaq ulty, Qazaq eli qalaı qalyptasty degendi bilip alý mańyzdy degen ustanymdy kózdeıdi. О́ıtkeni, onsyz naǵyz azamat bolý ekitalaı. Prezıdent N.Nazarbaevtyń kóterip otyrǵan máselesiniń qundylyǵy da osynda jatyr.

«Qazaqstan-2050» Strategııasynda Elbasy kúshti jáne qýatty Qazaqstan memleketin qurýdaǵy basshylyqqa alatyn alty negizgi baǵyttardy atap kórsetken bolatyn. Birinshisi, jańa qazaqstandyq patrıotızmdi qalyptastyrý. Iаǵnı qazaqstandyq patrıotızm qoǵamdy, etnostyq árkelkilikterdi biriktirýge tıis. Ekinshi, barlyq etnos­tar azamattary quqyqtarynyń teńdigi. Biz bárimiz teń quqyqty, teń múmkindikterge ıemiz, til tabysyp, tatý-tátti, beıbitshilik pen kelisimde ómir súrý – barsha qazaqtyń basty qaǵıdasy bolýy shart. Úshinshi, qazaq tiliniń damýy jáne tilderdiń úshtuǵyrlylyǵy. Jaýapkershilikti til saıasaty qazaq ultynyń eń basty birlikti nyǵaıtýshy faktorlarynyń biri bolyp tabylady. Qazaq tili – bizdiń rýhanı negizimiz. Bizdiń mindetimiz – ony barlyq salada belsendi paıdalana otyryp damytý. Tórtinshi, mádenıet, dástúr jáne daralyq. Dástúr men mádenıet – ulttyń genetıkalyq kody. Besinshi, ulttyq ıntellıgensııanyń rólin kóterý. Aldyńǵy qatarly kúshke aınaldyrý. Altynshy, bizdiń memleket kelbeti – Qazaqstannyń tabysty damýynyń mańyzdy sharty.

«Qazaqstan-2050» Strategııasyn júzege asyrýda úlken jaýapkershilikti memleket qurýshy ult retinde qazaq halqyna júkteı kele, Prezıdent tek ulttyq mádenı kodty (negizdi) saqtaı otyryp qana (til, rýhanııat, salt-dástúrler) ýaqyttyń syn-qaterlerine jaýap qaıtara alatynymyzǵa basa nazar aýdardy. «Dástúr men mádenıet – ulttyń genetıkalyq kody... Biz ózimizdiń ulttyq mádenıetimiz ben dástúrlerimizdi osy áralýandyǵymen jáne ulylyǵymen qosyp qorǵaýymyz kerek, mádenı ıgiligimizdi bólshektep bolsa da jınastyrýymyz kerek», – degen Elbasynyń bul qundy pikiri ata saltymyzdy saqtaýǵa, týǵan jer men el aldyndaǵy perzenttik paryzymyzdy aqtaýǵa shaqyrady.

Tarıhı tájirıbe kórsetip otyrǵandaı, óz halqynyń mádenıetin, onyń ótkeni men búginin bilmeý, urpaqtar arasyndaǵy sabaqtastyq pen ýaqyt baılanysynyń buzylýyna ákelip soǵady. Osyǵan oraı, qazirgi jas urpaqtyń basym kópshiliginiń ulttyq sana-sezimderin damytý jáne jańǵyrtý qajettiligi seziledi. Ásirese, bul jaıt qazaq jastarynyń óz ana tilin ǵana emes, sonymen qatar, óz ultynyń tarıhyn, salt-dástúrlerin, ata dinin bilmeıtin bóliginen qatty baıqalýda. Sondyqtan Prezıdenttiń jalpy bilim beretin orta mektepterdiń oqý úrdisine «Qazaq eli» pánin engizý qajettiligi týraly usynysyn qoldaı otyryp, búgingi kúni mundaı pándi Qazaqstannyń joǵary jáne arnaýly kásiptik oqý oryndaryna da engizý artyq bolmas edi. Mindetti pán retinde engizýdiń asa mańyzdylyǵy men kókeıkestiligi elimizdegi qarqyndy túrde ótip jatqan jahandaný jáne dúnıejúzilik bilim berý keńistigine qosylý úderisi tusynda da erekshe mańyzǵa ıe bolmaq. Bul ult ul-qyzdarynyń ózge mádenıet ókilderimen sapaly dıalog qurýyna, jańa býyn mamandardy tárbıelep shyǵarýǵa erekshe septigin tıgizeri sózsiz dep bilemin.

Elbasy rýhanı birlik pen urpaqtar arasyndaǵy sabaqtastyq, ulttyq sana-sezim men jańa qazaqstandyq patrıotızmdi qalyptastyrý máselelerin ózektendire otyryp, munyń bári jaqyn bolashaqta kúshti jáne qýatty Qazaq memleketin órkenıetti jolmen óristetýdiń qajetti sharty ekenine basa nazar aýdaryp keledi. Biz de bul keleli máseleni sheshýde mekteptermen qatar arnaýly kásiptik jáne joǵary oqý oryndarynda «Qazaq eli» pánin mindetti pán retinde engizýdi birte-birte qarastyrýdamyz. «Qazaq eli» páni, bizdińshe, metapándik sıpatta bolýy kerek. Bul pán Qazaqstan mektepterinde engiziletin pánniń logıkalyq jalǵasy retinde stýdent jastardyń ulttyq sana-sezimderin úzdiksiz damytýdy qamtamasyz etip, olardyń Qazaq eliniń bolashaǵyna senimin nyǵaıtar edi. Mundaı turǵydaǵy metapánder, metasabaqtar, metadárister oqytý tájirıbesinde baıaǵydan bar. Bul sekildi oqytýdyń pándik negizderi shákirtterdiń bilim nárine keshendi kózqarasyn qalyptastyryp, oqý mazmunyndaǵy tanymdyq oılardy jınaqtaýyna, oılaý qabiletin odan ári damytýyna múmkindik beredi.

Joǵary oqý oryndarynda oqytylatyn «Qazaq eli» pániniń negizgi mindeti qazaq halqynyń qalyptasý jáne damý tarıhy jaıly mekteptegi bilimderin júıeleý ǵana emes, sonymen qatar, bolashaq mamandardyń ulttyq sana-sezimderin qazaqstandyq patrıotızmdi joǵary deńgeıde damytý boıynsha bilimderin odan ári keńeıte túsedi. Atap aıtsaq, kásibı deńgeıde ózin-ózi taný jáne kásibı turǵyda ózin-ózi baǵalaý dárejesine jetkizedi. Árıne, kez kelgen jańalyq ómirge ózdiginen ene salmaıtyny belgili. Qıyndyqtary da kóp bolady. Ony eńserý úshin ótken-ketken tájirıbelerdi qaıta zerdelep, asa mańyzdylaryn elep-ekshep alýymyz kerek. Osy turǵydan qaraǵanda Elbasy usynǵan «Qazaq eli» pánin oqý úrdisine engizý, ony oqytýdyń alǵashqy tájirıbeleri qazaq joǵary biliminiń qara shańyraǵy – Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetinde bastalǵanyn atap ótken oryndy. Bilim ordasy osy pánniń bir quramdas bóligi retinde 2009-2010 oqý jylynan beri «Ulttyq tárbıe» pánin oqytyp keledi. Osyǵan baılanysty «Ulttyq tárbıe» kafedrasy ashyldy. «Ulttyq tárbıe» atty respýblıkalyq ǵylymı-teorııalyq jýrnal shyǵady. Stýdentterge arnalǵan «Ulttyq tárbıe» pániniń tujyrymdamasy jasalyp, onyń tıptik oqý baǵdarlamasy, dárister kýrsy, birneshe oqýlyqtar men oqý quraldary daıyndalyp, jaryq kórdi.

«Ulttyq tárbıe» pániniń basty maqsaty – ulttyq sana-sezimi, mádenıeti joǵary deńgeıde damyǵan, óz ultyn súıetin, onyń salt-dástúrin, tilin, dilin, dinin, mádenıetin qasterleıtin, elimizdiń qazirgi mádenı-áleýmettik jaǵdaıynda joǵary suranysqa ıe bolatyn naǵyz ultyn qadirleıtin mamandar daıarlaý. О́ıtkeni, halqymyzdyń ejelden qalyptasqan adamgershiligimen, úlkenge degen qurmetimen, kishige – izetimen, qonaqjaılylyǵymen, aqyl-parasatymen, kósemdigimen, sheshendigimen, ádildigimen, óz múddesin ult múddesimen ushtastyrýymen, ózgege degen syılastyǵymen erekshelenetin, salt-dástúrin, ádet-ǵuryptaryn, mol mádenı-rýhanı muralaryn saqtap, ony jastarǵa uǵyndyra alatyndaı bilim berý qajettigi kúnnen-kúnge aıqyn sezile túsýde. Jahandaný kezeńinde halqymyzdyń osyndaı asyl qasıetterin bilim berý úrdisine engizý arqyly jastardyń ulttyq qasıetin, ulttyq dúnıetanymyn saqtap qalarymyz anyq. «Ulttyq tárbıe» pánin oqý úderisine engizý arqyly biz ulttyq qundylyqtardy, mádenıetimiz ben tarıhymyzdy, dástúrlerimizdi búgingi kúnmen sabaqtastyra otyryp, qazaq eliniń bolashaq jastaryn jańasha tárbıeleýdi bastadyq.

Ulttyq tárbıe

Asyly, ulttyq rýhty únemi ulyqtap júretin qazaqtyń tálim-tárbıesiniń qaınar kózi tym tereńnen bastalady. Ulttyq tárbıe qaınarynan qanyp sýsyndaǵan urpaq deni saý, aqyldy, bilimdi, ultjandy, eńbekqor, kishipeıil bolyp ósedi. Halyqtyń ómir tájirıbesinen, rýhynan, ónerinen, dili men tilinen, ulttyq minezinen týatyn ishki zańdylyqtardy durys túsindire bilý – jastarymyzdyń tár­bıesine oń áserin tıgizbek. Ulttyq úlgidegi asa kóńil bólip otyrǵan máselemiz – memleketshildik nyshandardy damytý, ony urpaq tárbıesimen ushtastyrý jáne osy arqyly jastardyń otanshyldyq rýhyn oıatý. Olaı bolsa, eldiń, ulttyń máńgilik bolýy onyń ýaqytqa baǵyn­baı­tyn­dyǵynda, halqyn, elin, jerin sheksiz súıetin azamat­tardy qalyptastyryp, tárbıeleýde jatqany aıqyn.

«Ulttyq tárbıe» pánin oqytý barysynda biz stýdentterge halyqtyń salt-dástúr, ádet-ǵuryp, til men dil, din negizderin, ulttyq mádenıet, syı­lastyq, kishipeıildilik, otanshyldyq máselelerin tereńdetip oqytýǵa erekshe kóńil bólemiz.

Men muny nege aıtyp otyrmyn? Bizdińshe, oqý úderisine «Qazaq eli» pánin engizý jónindegi oqý baǵdarlamasyn jasaǵanda osy máseleler eskerilgeni jón. Árıne, pánniń aýqymy keń, qamtıtyn máseleleri de ár alýan. Jas urpaqqa ózimizdiń naǵyz qazaq eli ekenimizdi uqtyrý, túsindirý, ony olardyń sanasyna tereń sińirý úshin máselege ár qyrynan kelýimiz qajet. Jalpy, jas urpaqqa qazaq eliniń qandaı el bolǵanyn, aldaǵy ýaqytta qalaı bolýy kerektigin júregine jetkize uǵyndyrý úshin onyń (qazaqtyń) salt-dástúr, ádet-ǵurpyn, mádenıetin, adamgershilik, kisilik kelbetin, qarym-qatynas ádebin ǵana úıretip qoıý jetkiliksiz.

Qazaq eliniń qandaı el bolýy kerek ekenin jastardyń sanasyna jetkizý úshin biz, joǵaryda ataǵanymyzdaı, tól tarıhymyzdy tereń meńgertýimiz abzal. О́ıtkeni, tarıhyn bilmegen azamat bolashaqta ult janashyry, el qamqory bolady deýge men óz basym kúdikpen qaraımyn. Árıne, mektepte de, joǵary oqý oryndarynda da «Qazaqstan tarıhy» birshama júıeli oqytylyp jatqany barshamyzǵa belgili. Alaıda, ony birizdi baǵdarlamamen oqytyp shyqqannan góri sol júıeli qurylymdy saqtaı otyryp, júrek tebirenter shynaıy sezimmen, oqýshynyń rýhyn kóterer bıik leppen, halyqtyq rýhta oqytý áldeqaıda tıimdi bolar ma edi dep oılaımyn. Máselen, Reseıdiń kóp mektepterinde sabaq búginde «Orystar – qaharman el, orys­tar eshqashan jeńilmeıdi!» degen asqaq urandarmen bastalady eken. Mine, jastardyń rýhyn kóterý úshin bizge osyndaı qadamdar da kerek.

Búginde táýelsiz qazaq eli úshin jer tutastyǵynan asqan táýelsizdik te, baqyt ta bolmaq emes. Sondyqtan «Qazaq eli» pániniń quramyna geografııa jóninde arnaýly bólim engizilgeni jón dep oılaımyn. Mysalǵa, Qytaı mektepterinde «Bizdiń jerimiz ulan-baıtaq...» t.t. degen sekildi málimettermen oqytatyn kórinedi. Bul el urpaqtarynyń keleshekte osylaısha oılaýyna áser etpeı qoımaıdy. Sondyqtan biz ejelden qazaq halqy qaı aımaqtardy mekendedi, sol jerdi qorǵaý úshin qalaı qan tókti, sol geografııalyq aımaqtar eldiń turmys-tirshiligine qalaı áser etti, alpaýyt memleketterge bodan bolǵan kezderimizde qansha jerlerimizden qalaısha aıyryldyq – mine, munyń bári tarıhymyz ben jer tutastyǵymyzǵa qalaı áser etkenin jas urpaqtarymyz bilgeni jón. Biz Elbasy aıtqandaı, jastarymyzdy: «Biz bárimiz bir atanyń – qazaq halqynyń – ulymyz. Bárimizdiń týǵan jerimiz bireý – ol qasıetti qazaq dalasy. Bul dúnıede bizdiń bir ǵana Otanymyz bar, ol – táýelsiz Qazaqstan» dep úıretýimiz kerek.

Til – tirek

«Qazaq eli» pánin oqytý barysynda halqymyzdyń baı folklory men ádebıetin tereńdete oqytý arqyly tarıhı jáne geografııalyq tutastyǵymyzdyń syrlaryna jastarymyzdy tereń úńiltýge múmkindik alamyz. Halqymyzdyń folklory men ásirese, aýyz ádebıeti tarıhynan da, halqymyzdyń turmys-tirshiligi men mádenıetinen de tereń maǵlumat beretin jaýhar dúnıeler. Osy arada til máselesi pánniń ózekti bólimi, arnaýly taraýlarynyń biri bolýǵa tıis. О́ıtkeni, biz folklorymyzdyń altyn sandyǵyndaǵy sheshendik sózder, maqal-mátelder, óleń-jyrlar, jumbaqtar men jańyltpashtar arqyly tildik qorymyzdyń baılyǵyn pash etip, jas urpaqtyń ana tiline degen qurmeti men maqtanysh sezimin oıatamyz. Al halyqtyń ejelgi salt-dástúrleri, ádet-ǵuryptary, yrymdary men tyıymdary arqyly qazaqtyń eldik mádenıeti men adamgershilik, izgilik qasıetterinen, halyqtyq úlgisinen tereń maǵlumat alýǵa bolady. Ana tilimizdi ulyqtaý, súıý, qadirleý, onyń bolashaǵy úshin tolǵaný, kúresý memleket qurýshy halyq retinde bizdiń elimizdi tanytatyn aıǵaqty faktor. Mundaıda «Til tuǵyrly bolmaı – el tuǵyrly bolmaıdy» degen qaǵıdany áste esten shyǵarýǵa bolmaıdy. «Qazaq tili – bizdiń rýhanı negizimiz, – dedi Prezıdent N.Á.Nazarbaev «Qazaqstan-2050» Strategııalyq baǵdarlamasynda. – Bizdiń mindetimiz – ony barlyq salada belsendi paıdalana otyryp damytý. Biz urpaqtarymyzǵa babalarymyzdyń sandaǵan býynynyń tájirıbesinen ótip, bizdiń de úılesimdi úlesimizben tolyǵa túsetin qazirgi tildi muraǵa qaldyrýǵa tıispiz...».

Tilge degen kózqaras, shyndap kelgende, elge, sol til tiregi sanalatyn ultqa, halyqqa degen kózqaras ekeni daý­syz. «Halyqtyń máńgi ǵumyry onyń tilinde. Árbir til óziniń halqy úshin uly» (Sh.Aıtmatov). Sondyqtan oǵan beıjaı qaramaǵan jón. Qazaq tili jappaı qoldanys tiline aınalyp, shyn mánindegi memlekettik til mártebesine kóterilgende, biz elimizdi Qazaq memleketi dep aıtatyn bolamyz. Muny Elbasy qadap aıtyp keledi. Shynynda da qazaq eli bolý úshin biz memlekettik til – qazaq tilin aıryqsha qurmettep, onyń qadir-qasıetine erekshe den qoıýymyz kerek ekenin «Qazaq eli» sabaǵynda ustazdar jastar sanasyna erekshe sińirýi tıis. О́ıtkeni, qazaq tili – ulan-baıtaq jerdi mekendegen el birliginiń, yntymaǵynyń, týysqandyǵynyń tili retinde, halyqtar dostyǵynyń dánekeri turǵysynan qarastyrylýy kerek.

Patrıotızm pármeni

Mine, osy aıtylǵandaı, ultyn súıý, tilin, dilin, salt-dástúrin qasterleýden kelip patrıotızm máselesi týyndaıdy. Osy arada men taǵy da Elbasy N.Nazarbaevtyń myna tujyrymdamasyna súıený artyq bolmas dep oılaımyn: «О́z boıymyzda jáne balalarymyzdyń boıynda jańa qazaqstandyq patrıotızmdi tárbıeleýimiz kerek, – deıdi «Qazaqstan-2050» Strategııalyq baǵdarlamasynda. – Bul, eń aldymen, elge jáne onyń ıgilikterine degen maqtanysh sezimin uıalatady... Bizdiń balalarymyz ben nemerelerimiz syrt elden góri Otanynda ómir súrgendi artyq kóretindeı, óıtkeni, óz jerinde ózin jaqsy sezinetindeı bolýǵa tıis. Bizdiń elimizdiń árbir azamaty ózin óz jeriniń qojasy retinde sezinýge tıis».

«Qazaq eli» pániniń negizgi tarmaqtarynyń biri – dinı maǵlumattar berý, ıaǵnı ata-babadan mura bolyp kele jatqan dástúrli ulttyq din jaıly bilim berilýi kerek. Biz bárimiz ıslam dinin ustanatynymyz anyq. Bul jerde «ulttyq din» degenimizdiń úlken máni bar. Qazaq halqy ıslamdy tutynǵanymen, ilgeriden ony ózindik ulttyq sıpatpen qabyldaǵany belgili. Bylaısha aıtqanda, ózindik dinı salt-dástúrlerimiz bar. Ol ǵasyrlar synynan ótip, búgingi kúnge deıin jetip otyr. Sondyqtan búgingi urpaq osy máselelerdi jaqsy bilýge tıis. Munda jastarymyz basqa dinı aǵymdardyń yqpalyna túsip ketpes úshin qazaqy nusqadaǵy ıslam (Ábý Hanıfa mazhabyn) jolyn ajyrata bilýi kerek.

Sonymen birge, «Etnopedagogıka» ilimi de atalǵan pán­niń quramdas bóligi bolyp tabylady. Jalpy, etnopedagogı­ka – halyq pedagogıkasy men ulttyq pedagogıkalyq oılar týraly ǵylym, ol halyq pedagogıkasynan, ulttyń peda­go­gıkalyq oılar tarıhynan bastaý alady. Sondyqtan, árbir jastyń etnopedagogıkadan tıisti maǵlumaty bolǵany jón.

Rámiz rýhy

Jastardyń otanshyldyq rýhyn oıatýda memlekettik rámizderge degen qurmettiń orny bólekshe bolatyndyǵy daý­syz. Memlekettik Týymyz, Eltańbamyz, Ánuranymyzdy qasterleýdi úıretý arqyly biz olardy óz eliniń ultjandy, memleketshil azamaty etip tárbıeleýge qol jetkizbekpiz.

Sonaý bir keńestik qyzyl ıdeologııanyń qylyshynan qany tamyp turǵan kezinde, óz elińdi meniń elim, óz ultyńdy meniń ultym dep aıta almaıtyn qyzyl tilge saıasattan shynjyr salynǵan kezde, qazaqtyń kórnekti aqyny Juban Moldaǵalıev «Men – qazaqpyn» degen bıik pafosty, asqaq úndi, órshil poema jazyp, ıisi qazaqty bir kóterip tastaǵany áli jadymyzda.

«Men – qazaqpyn myń ólip, myń tirilgen.

Jórgegimde tanystym muń tilimen.

Jylaǵanda júregim kún tutylyp,

Qýanǵanda kúlkimnen tún túrilgen...

... Men qazaqpyn, men endi baıtaq elmin,

Aıta bergim keledi, aıta bergim», –

dep aqyn óziniń qazaq ekenin baıtaq elge, qala berdi búkil álemge jar sala, maqtanyshpen ún qatqan edi. Búgin, mine, qudaıǵa shúkir, táýelsiz elmiz, «Men – qazaqpyn» dep qalaı maqtansaq ta, ózimizdiń qazaq eli ekenimizdi qalaı pash etsek te eshkim tilimizge tusaý salyp jatqan joq. Tek batys­tan soqqan dúleı daýyldaı shapshań jyljyp kele jatqan jahandaný úrdisi tárbıemizdiń, minez-qulqymyzdyń baǵyt-baǵdaryn ózgertip, ulttyq sanamyzǵa áser etip jatqany alańdatady. Sondyqtan da «Qazaq eli» pánin engizýdegi maqsat – jas urpaqty rýhsyzdyqtan saqtap, elin, jerin, otanyn súıetin ultjandy urpaq qalyptastyrý ekenin áste umytpaǵanymyz maqul. Árbir azamat «Meniń elim», «Meniń Qazaqstanym» degen maqtanyshpen keýde kóterip, eli úshin báıgege bas tigetin óz memleketiniń shynaıy patrıoty dárejesine kóterilgen kezge jetkende ǵana biz naǵyz Qazaq eli – máńgilik el bolyp boı kóteremiz.

Serik PIRÁLIEV,

Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq

pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń rektory,

Ulttyq ǵylym akademııasynyń

korrespondent-múshesi, professor.