Agroónerkásip kesheniniń aıaqqa turýyna sút óndirisi de ózindik úles qosyp otyr. Jalpy, osy sút óndirisiniń damýy naryqqa daıyn ónim shyǵarýdan bólek, mal sharýashylyǵynyń órkendeýine de serpin beretini anyq. Buǵan qosa sút zaýyttary otandyq óndiristegi jumys úderisiniń údeýi men adamdardyń eńbekpen qamtylýyna da oń áserin tıgizetini sózsiz. Demek, aımaqtardaǵy sút óndirisiniń bolashaǵy aıqyn, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Sút daıyndaý isine orasan úles qosyp otyrǵan óńirdiń biri – Almaty oblysy. Qazir Jetisýda 82 taýarly sút fermasy jumys istep tur. Munda 25,7 myń bas saýyn sıyr bar. Bıylǵy 6 aıda ǵana 6 ferma iske qosylyp, Qaratal, Ile, Eńbekshiqazaq jáne Panfılov aýdandaryndaǵy sútti sıyrdyń sany 2 400 basqa kóbeıgen. Al jyldyń sońyna deıin taǵy 6 sút fermasy ashylyp, mundaǵy saýyn sıyrdyń sany 2 000 basqa jetpekshi.
Jalpy, ótken segiz aıda oblysta 547,5 myń tonna taza sút óndirigen bolsa, onyń 89 myń tonnasy joǵaryda aıtqan taýarly-sút fermalarynyń daıyndaǵan ónimi eken. Bul kórsetkish byltyrǵymen salystyrǵanda ósken. 2019 jyly aımaq boıynsha 788,2 myń tonna sút saýylsa, fermalardyń jyldyq úlesi 87,2 myń tonna bolypty. Buıyrsa, bıyl jetisýlyq saýynshylar 816,7 myń tonna aǵarǵan daıyndaýdy josparlaǵan. Al mundaǵy saýyn fermalarynyń úlesi 92 myń tonna bolmaq.
Aıtpaqshy, sút ónimderin daıyndaýda alys aýdandarda ornalasqan shaǵyn óndiristerdiń qarqyn alý qýantady. Máselen, Sarqan aýdanyndaǵy "Aqbulaq-Prodýkt" sút zaýyty qazir naryqqa 15 túrli ónim shyǵaryp otyr eken. 2008 jyly qaıta jańǵyrtylyp, ekinshi tynysyn ashqan óndiris táýligine 80 tonnadan astam sút óńdeýge qaýqarly. Zaýyttyń pasterlengen tabıǵı sútine, shalap, qurt, sary maı, qaımaq, aıran men irimshik sııaqty ónimderine suranys joǵary.
"Bul iske 2008 jyly den qoıdyq. Áýeli zaýytty zamanǵa saı jabdyqtaýdy oılap, jańa qural-jabdyqtar satyp aldyq. Alǵashynda sútten 3 túrli ónim shyǵardyq. Qazir onyń sany on besten asty. Árıne, memleket qoldaýyn sezinip otyrmyz. Bıyl zaýyt óndirgen tabıǵı sútke, sary maıǵa jáne qatty irimshikke 80 mln teńge sýbsıdııa aldyq. Nátıjesinde, zaýyttyń óndirisin kólemin arttyrýǵa qol jetkizdik. Jaqynda 17 mln teńge turatyn kompressor satyp aldyq. Endi óndiris kólemin ulǵaıtyp, jańa ónim túrin shyǵarýdy josparlap otyrmyz", deıdi "Aqbulaq-Prodýkt" sút zaýytynyń dırektory Baýyrjan Qalımoldanov.
Qazir zaýyt óz ónimderimen Sarqan aýdanyn tolyqtaı qamtyp, kórshi aýdandardyń da suranysyn óteýge kóshken. Al Almaty qalasynyń turǵyndary bul zaýyttyń turaqty tutynýshylary deýge bolady. Endi aýdandaǵy zaýyt tutyný naryǵyna pasterlengen tabıǵı súti, shalap, qurt, sary maı, qaımaq, aıran, qatty irimshikten bólek tátti ıogýrt pen Golland irimshigin de shyǵarmaq. Buǵan negiz bar, daıyndyq ta jetkilikti. Suranystyń artatyna da senim mol.
Jalpy, "Aqbulaq-Prodýkt" sút zaýytynyń óniminde jasandy qurǵaq qospa joq, shıkizat kózi tabıǵı sútten alynady eken. Qazir qajetti sútti aýyl-aımaqtyń turǵyndarynan satyp alýda. Bıyl basshylyq zaýytqa qarasty sharýashylyqtyń irgesin keńeıtip, asyl tuqymdy saýyn sıyr asyraýǵa bet burǵan. Iаǵnı, Sarqan aýdanynda taǵy bir taýarly-sút fermasy salynatyn bolady. Bul jańa jumys orynynyń ashylýyna jol ashpaq. Al búginde zaýytta 67 adam turaqty eńbekpen qamtylǵan. Ortasha jalaqy 100 000 teńge eken. Zaýyt basshylyǵy ozyq tehnologııany meńgergen jas mandardy jumysqa tartýdy dástúrge aınaldyrypty. Bıyl aýdandaǵy zaýytqa 12 jas maman kelgen. Demek, el ishindegi óndiristiń adymy uzaryp, ónim kólemi arta túsetinine senim mol.