Bıyl fılosof jáne ǵalym Ábý Nasyr ál-Farabıdiń IýNESKO-nyń aıasynda atap ótip jatqan 1150-jyldyq mereıtoıy Ońtústik Afrıka Respýblıkasynyń (OAR) astanasynda atalyp ótti. Atalǵan is-shara Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti kúnine jáne Táýelsizdik merekesine oraılastyryp ótkizildi, dep habarlaıdy Egemen.kz
Ashylý saltanaty barysynda Qazaqstan Elshisi Qanat Tumysh pen OAR Halyqaralyq qatynastar jáne yntymaqtastyq mınıstriniń birinshi orynbasary Elvın Botes sóz sóıledi.
Otandyq dıplomat jınalǵandardy Qazaqstan men Ońtústik Afrıka arasyndaǵy ekijaqty qatynastardyń negizgi baǵyty jáne tustarymen, óz eliniń syrtqy jáne ishki saıasatynyń jetistikterimen tanystyryp, Qazaqstan basshylyǵynyń mańyzdy bastamalaryn tilge tıek etti. Ol sondaı-aq, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń 2020 jyldyń 1 qyrkúıegindegi Qazaqstan halqyna Joldaýynyń negizgi baǵyttaryna jáne 2021 jyldyń 10 qańtarynda ótetin parlamenttik saılaýǵa daıyndyq barysyna erekshe toqtalyp ótti.
E. Botes óziniń sóılegen sózinde: "Mádenı dıplomatııa Qazaqstan men Ońtústik Afrıka arasyndaǵy ekijaqty qarym-qatynastardyń damýynda mańyzdy tetikteriniń biri bolyp keledi. Bul turǵydan alǵanda, búgingi is-shara ýaqyt, urpaqtar men qurlyqaralyq sabaqtastyqty qamtamasyz etýmen birge, jas býynǵa lıderlik qasıetterdi tanyta otyryp, olarǵa qoldaýyn kórsetýde", dep aıtty.
Is-shara barysynda Qazaqstan Elshiliginiń bastamasymen "Ál-Farabı murasy" taqyrybynda ótkizilgen shyǵarmalar baıqaýynyń jeńimpazdary marapattalǵan bolatyn. "Qazaqstan-Ońtústik Afrıka" halyqaralyq qory, "Halyqaralyq bilim qory", Iýnýs Emre atyndaǵy Túrik tili jáne mádenıeti ınstıtýty, "Tembekıle Mandela qory", "Ál-Ǵazalı kolledji", "Diplomatic Informer" jýrnalymen seriktestikte ótkizilgen baıqaý kelesi aıdarlar boıynsha bolyp ótti: 1) "Ál-Farabı men Nelson Mandelanyń gýmanıstik ıdeıalarynyń sabaqtastyǵy", 2) "Qazaqstan tarıhy men onyń zamanaýı damýy", 3) “2020 jylǵy Qazaqstan Prezıdentiniń Qazaqstan halqyna joldaýy”, 4) "Ortalyq jáne Ońtústik Azııa makroóńiriniń álemdik órkenıettiń mańyzdy ortalyqtarynyń biri retindegi róli". Baıqaýǵa OAR bes ákimshilik-aýmaqtyq birlikten, atap aıtqanda, Soltústik Keıp, Batys Keıp, Shyǵys Keıp, Gaýteng jáne KvaZýlý-Natal provınsııalaryndaǵy mektep, lıseı men kolledjderiniń joǵary synyp oqýshylary qatysty. Bas júldelerdi kelesiler ıelendi: 1-shi oryndy – Fatıma Karımova (Tájikstan / OAR, Gaýteng provınsııasy), eki 2-shi oryndy Nabıl Aıýb (OAR, Svane q.) jáne Asıpe Magaıııana (OAR, Shyǵys Keıp provınsııasy), al eki 3-shi oryndy Zaqııa Toqan (OAR, KvaZýlý-Natal provınsııasy) jáne Tazqııa Ysmaıyl (OAR, Svane q.) ıelendi. Olar ál-Farabıdiń beınesi bar medaldarmen jáne baǵaly syılyqtarmen marapattaldy.
Sonymen qatar, Qazaqstannyń Ońtústik Afrıkadaǵy Elshiligi tórt tilde – arabsha, aǵylshynsha, qazaqsha jáne oryssha – basyp shyǵarǵan ál-Farabıdiń "Minsiz memleketke umtylý qajettiligi týraly ǵaqlııa" atty kitabynyń tusaýkeseri ótkizildi. Basylym Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bastamashy bolǵan "Rýhanı jańǵyrý" baǵdarlamasyn júzege asyrý aıasynda jaryq kórdi.
Is-shara qonaqtarynyń biri Ndıleka Mandela hanym: "ál-Farabıdiń eńbekteri maǵan úlken áser etti, ásirese ol sıpattaǵan minsiz memleket basshysyna qajet qasıetterge qatysty zertteýleri. Biz ál-Farabıdiń jáne Nelson Mandela mırasynyń úılestigi men gýmanıstik ıdeıalarynyń saryndastyǵyn kóremiz”, dedi.
Jańa basylymda atalǵan traktattyń ózimen qatar Qazaqstan, OAR, Túrkııa, Fransııa, Iemenniń ǵylym men mádenıet salalarynyń kórnekti ókilderiniń pikirleri de jarııalandy. Kitaptyń danalary OAR Ulttyq kitaphanasyna, jetekshi ýnıversıtetterine, mektep, lıseı men kolledjderine syıǵa tartyldy.
Is-sharaǵa 50-ge jýyq OAR azamaty, sonyń ishinde ulttyq jáne aımaqtyq parlamentterdiń depýtattary, SIM, ǵylymı jáne iskerlik toptardyń, qoǵamdyq uıymdardyń ókilderi, jáne elde tirkelgen dıplomatııalyq korpýs qatysty. Onyń qorytyndysymen Elshi Q. Tumysh ońtústik afrıkalyq "ITV" telearnasyna suhbat berip, ótkizilgen sharanyń basty ıdeıalary týraly baıandap, Qazaqstan men OAR arasyndaǵy ekijaqty yntymaqtastyǵynyń, sonyń ishinde mádenı-gýmanıtarlyq saladaǵy qarym-qatynastary týraly baıandap berdi.