Qazaqstan Ystanbul konvensııasyna qosyla ma?

Is-shara barysynda qaty­sýshylar Ystanbul konvensııa­sy men Áıelderge qatysty kem­sitýshiliktiń barlyq nysandaryn joıý týraly konvensııamen anyqtalǵan halyqaralyq standarttar men normalardy ıntegrasııalaý arqyly áıelderge qatysty zorlyq-zombylyqty joıýdyń qoldanystaǵy quqyqtyq jáne saıası negizderin nyǵaıtý perspektıvalaryn talqylady. Qatysýshylar sondaı-aq osyndaı normalar men standarttardy odan ári júzege asyrýdyń negizgi tásilderi men strategııalary týraly pikir almasty.

Talqylaýǵa Parlament Máji­lisiniń depýtattary, memle­ket­tik organdardyń, azamattyq qoǵam­nyń ókilderi, sarapshylar, da­mý salasynda jumys isteı­tin halyqaralyq uıymdar qatys­ty. «Qazaqstanda áıelder men bala­lardyń quqyqtaryn qorǵaý bo­ıynsha keshendi sharalar qa­byldanýda. BUU-nyń Áıelderge qatysty dıskrımınasııanyń barlyq túrlerin joıý týraly konvensııasy men Beıjiń deklarasııasyna qosyla otyryp, Qazaqstan áıelder quqyǵyn saqtaý men qorǵaýdyń kepildikterin rastady. Biz Ystanbul konvensııasynyń tujyrymdamalyq mańyz­dyly­ǵyn, oǵan qosylý úshin qandaı sha­ralar qabyldaý kerek ekenin, zańnamany úılestirý máselelerin jáne kelesi qadamdarymyzdy tal­qyladyq», dedi Prezıdent ja­nyn­daǵy Áıelder jáne ot­ba­sy­lyq-demografııalyq saıasat jó­nindegi ulttyq komıssııa tóraı­y­mynyń orynbasary Elena Tarasenko.

2019 jyly Azııa-Tynyq mu­hı­ty aımaǵyna arnalǵan «Beı­jiń+25» aımaqtyq sholý jınalysynda jáne Naırobıde ótken Halyqty qonystandyrý jáne damytý jónindegi halyqaralyq konferensııanyń sammıtinde Qazaqstannyń resmı delegasııasy Úkimettiń Ystanbul konvensııasyn ratıfıkasııalaý nıeti týraly habarlady. 2020 jyly 22 sáýirde Eýropa Keńesiniń mı­nıstrler komıteti Ystanbul kon­vensııasyna Eýropa Keńesine mú­she emes alǵashqy memleket­ter re­tinde Qazaqstan men Týnıs­ti shaqyrý týraly sheshim qabyl­dady.

Qazaqstan Respýb­lı­ka­syn­daǵy Adam quqyqtary jónindegi ýákil Elvıra Ázimova óz sózinde: «BUU-nyń Áıelderge qatysty kemsitýshilikti joıý komıteti ótken jyly Qazaqstanǵa Ys­tanbul konvensııasyna qosylý týraly usynys jasady. Osyǵan baılanysty quqyqtyq jáne otba­sylyq saıasattyń mindetterin eskere otyryp, osy qujatty bir­qa­tar ashyq talqylaýdy qamta­masyz etý qajet. Búgingi suhbat kelesi jyly tájirıbeli zańger­ler­diń nemese qoǵam qaıratker­leriniń, ǵalymdar men táýelsiz sarapshylardyń qatysýymen jal­ǵasýy kerek. Bul turǵyda bas­ty mindet – azamat pen qoǵamnyń zorlyq-zombylyq úshin jazanyń sózsiz ekendigi týraly sanasyn qalyptastyrý kerek ekenin este saqtaý kerek».

«COVID-19 bastalǵanǵa deıin de áıelder men qyzdarǵa qa­tys­ty zorlyq-zombylyq pandemııa deńgeıine jetti. О́tken jyly álemde 243 mıllıon áıel men qyz ıntımdik zorlyq-zomby­lyqqa ushyrady. Sonymen birge, zorlyq-zombylyq kórgen áıel­der­diń 40 paıyzdan azy kómek­ke júginedi nemese kómek suraı­dy. Koronavırýstyń taralýyn toqtatý úshin elder oqshaý­laý sha­ra­laryn engizgen kezde, áıel­derge qatysty zorlyq-zomby­lyq, ásirese turmystyq zor­lyq-zombylyq kúsheıe tústi – keı­bir elderde senim telefonyna qońyraý shalý tórt esege art­ty. BUU-nyń Halyqty qonys­tan­dyrý qorynyń (IýNFPA) baǵalaýy boıynsha karantınniń ár 3 aıy jańa qurbandarǵa ákele­di – qosymsha 15 mıllıon áıel», dedi, Eýropalyq jáne Ortalyq Azııa aımaqtyq «BUU-áıelder» qurylymynyń úılestirýshisi Nargıs Azızova.

Onyń aıtýynsha, qazirgi kezde úkimetterdiń naqty is-áreketteri halyqaralyq normalar men stan­darttarǵa sáıkes zorlyq-zom­bylyq qurbandaryn tıimdi jáne ýaqy­tyly qorǵaý men kómek kórse­týdi qamtamasyz etý bolyp taby­lady.

Aıta keteıik, 2011 jyly 7 sáýirde Áıelderge qatysty zor­lyq-zombylyqtyń jáne turmys­tyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý jáne oǵan qarsy kúres týraly jańa konvensııa – Ystanbul konvensııasy qabyldandy. Ystanbul konvensııasy áıelderge qatysty zorlyq-zombylyqty joıý boıyn­sha úkimettiń is-áreketi úshin eg­jeı-tegjeıli, jan-jaqty já­ne zańdyq turǵydan mindetti stan­­darttardy qamtıdy. Qujat mun­daı zorlyq-zombylyqqa múl­dem tózbeýshilikke baǵyttalǵan jáne Eýropany jáne odan tys jer­lerdi genderlik zorlyq-zom­by­lyqtan ada qaýipsiz jerge aınal­dyrýǵa baǵyttalǵan qadam bolyp tabylady. Ystanbul konvensııa­syn 34 memleket ratıfıkasııalap, 12 memleket qol qoıǵan.