Semeıdegi 10 jyl boıy turyp qalǵan bylǵary zaýyty shyǵarylatyn ónim jelisin keńeıtýdi kózdep otyr. Jarty jyldan az ýaqyt ishinde kásiporyn uzaq ýaqyt boıy turyp qalǵan óndiristi qalpyna keltirip qana qoımaı, eksportqa shyǵa aldy. Endi óndiristik qýattylyqty arttyrý, tipti zaýyt úshin jańa ónim – jelatın men belkozın shyǵarý josparda bar.
2020 jylǵy maýsymda «Qazaqstannyń ınvestısııalyq qory» AQ (zaýyt balansyna ótken) jáne Kusto Group halyqaralyq kompanııalar tobyna kiretin «Semey Tannery» JShS kompanııasy arasynda Semeı qalasynda bylǵary kombınatyn keıinnen satyp alý quqyǵymen múlikti jalǵa alý shartyna qol qoıyldy.
Investor birqatar jóndeý jumystaryn júrgizip, 2020 jyldyń tamyz aıynda jumysqa kiristi. Kásiporynda habarlaǵandaı, kombınatta aıyna 250 tonnaǵa deıin shıkizat óńdeledi. Kombınattyń maksımaldy qýaty jylyna 1,7 mln sharshy metrge deıin wet blue jartylaı fabrıkatyn quraýy múmkin. Jartylaı fabrıkattardy óndirý tehnologııasynda qoldanylatyn shıkizat pen qajetti hımııalyq zattardy jergilikti ónim berýshiler jetkizedi, sonymen qatar Reseıden ishinara satyp alynady.
«Búginde biz zaýytta óńdeýge daıyn 800 tonnaǵa jýyq iri qara terisin satyp aldyq. Biz áli joǵary qýatqa jetken joqpyz. Sebebi pandemııa áser etti, elder men aımaqtar arasyndaǵy shekaralar jabylǵan kezde daıyn ónimdi eksporttaýǵa, qajetti hımıkattardy ımporttaýǵa, aımaqtardan shıkizat alýǵa múmkindik bolmady. Bul qıyndyq týdyrdy, soǵan qaramastan bárine tótep berip, óndiris qarqynyn birtindep arttyrýdamyz. Qazirgi ýaqytta zaýyt júktemesi shamamen 30-40 paıyzdy quraıdy. Qazan aıynda ónimniń alǵashqy partııasy eksportqa jóneltildi.
Biz Qazaqstan boıynsha shıkizat satyp alý jelisin quryp, otandyq taýar óndirýshilermen seriktestikti jolǵa qoıdyq», dedi «Semey Tannery» JShS atqarýshy dırektory Rýslan Bısenov.
Kombınat onyń negizgi qyzmet túri boıynsha iske qosyldy: IQM terisin óńdeý, wet blue hromdy ıleýdiń eksportqa baǵdarlanǵan jartylaı fabrıkaty bylǵary ónimin óndirý jáne satý. Kásiporynda 100-ge jýyq adam jumys isteıdi.
Aldaǵy ýaqytta óndiris oshaǵynda jańa ónim shyǵarý kózdelgen. «2021 jyly óndiristi ulǵaıtýdy josparlap otyrmyz. Iаǵnı, eger jeltoqsan aıynda 250 tonna shıkizatty qaıta óńdeýge alsaq, onda aı saıyn, qańtardan bastap 300 tonna, 350 tonna jáne t.b. kólemge deıin ulǵaıtýǵa qol jetkizemiz dep josparlap otyrmyz. Elimizdegi sapasyz shıkizat pen terini qaıta óńdeý tájirıbesiniń joqtyǵyna baılanysty zaýyt úshin jańa ónim sanalatyn belkozın men jelatın shyǵarýdy jolǵa qoıý kózdelgen. Mundaı ónim elimizde de, shetelde de suranysqa ıe, biraq ázirge Qazaqstanda shyǵarylmaıdy», dedi kásiporynnyń kommersııalyq dırektory Olesıa Baýer.
Wet blue jartylaı fabrıkaty – hromdy ıleýdiń joǵary sapaly jartylaı fabrıkaty, onyń óndirisi úsh fazaly totyǵý úderisin qamtıdy. Jartylaı fabrıkat joǵary sapadan bólek beriktigi men qolaıly ózindik qunymen erekshelenedi. Bul jartylaı fabrıkatty jeńil, biraq jyly kúrtesheler, aıaqkıim, aksessýarlar shyǵarý úshin paıdalanýǵa bolady: qaqpaqtardyń barlyq túrleri, beldikter jáne t.b. óndirýge paıdalanady. Belkozın – tabıǵı aqýyz ónimi, bul terini jáne sheldi alyp tastaǵannan keıin qalady, taǵamdyq qospalardy, mamandandyrylǵan jemdi, sondaı-aq shujyqqa arnalǵan jeýge bolatyn qabyqty jasaý úshin qoldanylady. Kelesi deńgeı – jelatın, Qazaqstanda bul ónim tolyǵymen ımporttyq sanalady. Jelatın – ishinara gıdrolızdengen aqýyz, janýarlardyń dáneker tinin óńdeýdiń ónimi. Azyq-túlik ónimderin, kapsýla túrindegi farmasevtıkalyq dárilik zattardy, dárilik kapsýlalarǵa arnalǵan sýda erıtin qabyqtar, kir jýatyn jáne ydys jýatyn mashınalardyń tabletkalary jáne t.b. daıyndaý úshin qoldanylady.