týraly qoıylym qazaq zııalylarynyń taǵdyryn beıneleıdi
I.Omarov atyndaǵy oblystyq qazaq drama teatry Qostanaı kórermenderine «Márııam men Ilııas» atty spektakldi usyndy. Kórermender onda tek aqyn Márııam Hakimjanova ǵana emes, belgili qoǵam qaıratkeri Ilııas Omarov jáne asa aýyr tragedııalyq taǵdyr ıesi Alma Orazbaeva, aqyn Zııash Qalaýovamen de júzdesedi. Márııam Hakimjanova qazaq ádebıetindegi qazaq qyzdary arasynda jazba ádebıetti bastaǵan aqyn ǵana emes, adamgershiliktiń, azamattyqtyń, zııalylyqtyń bıigine kóterilgen tulǵa ekenimen de óte qymbat esim.
týraly qoıylym qazaq zııalylarynyń taǵdyryn beıneleıdi
I.Omarov atyndaǵy oblystyq qazaq drama teatry Qostanaı kórermenderine «Márııam men Ilııas» atty spektakldi usyndy. Kórermender onda tek aqyn Márııam Hakimjanova ǵana emes, belgili qoǵam qaıratkeri Ilııas Omarov jáne asa aýyr tragedııalyq taǵdyr ıesi Alma Orazbaeva, aqyn Zııash Qalaýovamen de júzdesedi. Márııam Hakimjanova qazaq ádebıetindegi qazaq qyzdary arasynda jazba ádebıetti bastaǵan aqyn ǵana emes, adamgershiliktiń, azamattyqtyń, zııalylyqtyń bıigine kóterilgen tulǵa ekenimen de óte qymbat esim.
21 jasynda kúıeýi ólip jesir qalsa, otyz bir jasynda ekinshi otasqan joldasy, súıikti jary Serǵalı saıası qýǵyn-súrginniń qurbany bolady. О́zi Beıimbettiń qamqorlyǵyn kórse, Márııam apanyń analyq meıirimin kimder sezinbedi?! Spektaklde qazaqtyń qaısar áıeliniń aqyndyǵynan buryn onyń ana, azamat retindegi tulǵasy kórinedi. 30-shy jyldary Serǵalıdan aıyrylǵanymen qoımaı, ony, balalary, burynǵy áıeliniń 90 jastaǵy ákesi, óziniń ini-sińlileri barlyǵy jeti jetim Márııam apanyń qolyna qarap qalady. О́ziniń basynda osynsha qaıǵy tura, jazyqsyz atylyp ketken ádebıettegi aǵalarynyń otbasylaryna da qarasady, janyn shúberekke túıip júrip, túnimen olarǵa shanamen sekseýil tasyǵan kúnderdi bastan keshti. Serǵalıdyń basyn jutqan Sháriptiń «qıqańyna» da áıeldik ar-namysynyń joǵarylyǵymen jaýap beredi. О́ziniń jerlesi jas Ilııasty – qoǵam qaıratkeri, qazaq óneri men ádebıetiniń keremet bilgiri, janashyry Ilııas Omarovty mama qazdaı baýyryna tartyp, jón siltedi, óziniń týǵan baýyryndaı, balasyndaı kórdi.
Márııam apanyń soǵys jyldary qarjy taýyp, Muryn jyraýdy sonaý Aqtaýdan aldyryp, «Qyrymnyń qyryq batyry týraly» jyrdy qaǵazǵa túsirip alýyn erlik dep nege aıtpaımyz? Qazirde bir ekspedısııa jasaıtyn isti apamyz bir ózi ǵana tyndyrǵan. Osyndaı iri tulǵanyń áıel retinde taǵdyry qalaı aýyr boldy deseńshi. Men osyny kórsetkim keldi, – deıdi pesanyń avtory ári rejısseri, Qazaqstannyń halyq ártisi Ersaıyn Tóleýbaı.
– Búgingi urpaq qazaq zııalylarynyń taǵdyryn bile bermeıdi. 60-80-jyldardyń ózinde Márııam apanyń qamqorlyǵyn kórmegen, meıirimine shomylmaǵan qazaq aqyn-jazýshylarynyń ishinde kisi az. Apamyzdyń atynda Qostanaıda bir mektep, bir kóshe bar. Sodan basqa jurt ol týraly ne biledi? Zııash Qalaýovadaı janyp turǵan aqyn qyzdyń bolǵanynan habarsyzdar da jetkilikti. Al zııalylar ómiriniń tanymdyq jaǵyn jastarǵa aıtyp otyrýymyz kerek, – deıdi aqyn Serikbaı Ospanov.
Qoıylymda Márııam Hakimjanovanyń tulǵasyn somdaǵan Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Shaharbaný Esenǵulovanyń sahnadaǵy sheberligi men shynaıylyǵyna kórermen tánti boldy. Keler jyly ózi de jetpiske tolǵaly otyrǵan Shaharbanýdyń sahnadaǵy tulǵasynyń ózin Márııam apaǵa uqsatqandar az bolmady.
– Shaharbanýdyń ózi de keshegi О́zbekáli Jánibekovtiń tárbıesin, Hadısha, Sábıra, Sholpan, Seraǵań, Qapandardyń kózin kórgen keýdesi altyn sandyq adam ǵoı. Ol sahnada Medeıadan bastap, talaı áıeldiń beınesin somdady. Biraq Márııam apa róliniń Shaharbaný úshin orny bólek dep oılaımyn. Aktrısanyń talantyn bul ról burynǵydan da beter almastyń qyryndaı asha tústi. Zaldyń Shaharbaný-Márııammen birge kúlip, birge jylap otyrýynyń ózi osyny kórsetse kerek, – deıdi rejısser Ersaıyn Tóleýbaı.
Spektaklde Márııam apanyń qolynda bolǵan jas Zııashtyń beınesin jas aktrısa Dıana Rahmetova sátti alyp shyqty. Sonymen qatar, teatrdyń belgili akteri Qabdilmájıt Imanov Sháriptiń, Baqytjan Tańatqanuly Ilııastyń, Gúlmıra Ýálıeva Almanyń, Zámzágúl Begaıdarova Ǵusnıdyń obrazyn senimdi somdady.
Názıra JÁRIMBETOVA,
«Egemen Qazaqstan».
QOSTANAI.