О́negeli ómirdiń kórkem kestesi

Keshe búkil elimizde «Elbasy joly» kınoepopeıasynyń jalpyulttyq tanystyrylymy bolyp otti

«Qaı zamanda da, qaı qoǵamda da tarıhı tulǵalardyń ýaqyt bederindegi izi kóp rette kórkem týyndynyń keıipkeri kúıinde kestelenip qalatyny anyq. Arǵy-bergidegi dańqty ata-babalarymyzdy bárinen buryn tarıhı dastandardyń arqaýyna aınalýy arqyly tanıtyn, qadir-qasıetin soǵan qarap ta baǵalaıtyn bizder, qazaqtar, muny tipti jaqsy bilemiz» – Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń ómirine arnalǵan «Elbasy joly» kınoepopeıasynyń «Otty ózen» jáne «Temir taý» fılmderiniń Astanadaǵy tusaýkeser kórsetiliminen keıin jazylǵan gazet maqalasynda (2013, 4 jeltoqsan) osylaı delingen edi. Mine, endi sol lenta búkil el kóleminde tanystyrylatyn kún de kelip jetti. Keshe, 12 jeltoqsanda Astanada, Almatyda, barlyq oblys ortalyqtarynda fılmniń jalpyulttyq tusaýkeseri ótkizildi. Oǵan shyǵarmashylyq zııaly qaýym men mádenı jurtshylyqtyń, depýtattyq korpýstyń, qoǵamdyq ınstıtýttar men saıası partııalardyń, ardagerler men jastardyń, óndiris oryndary jetekshileri men jumysshylarynyń, áleýmettik sala uıymdarynyń, sondaı-aq kórermen qaýymnyń  ókilderi qatysty. Búkil el kóleminde uıymdastyrylǵan bul aksııanyń nátıjesin  gazet  betine jedel jetkizý  úshin biz óńirlerdegi menshikti tilshilerge fılmdi tamashalaǵan jurtshylyqtyń pikirlerin jazyp alyp, redaksııaǵa shuǵyl joldaýdy tapsyrǵan bolatynbyz. Endi Elbasymyz týraly kórkem týyndydan el halqynyń alǵan áserlerine, zııaly qaýym tolǵanystaryna nazar salyńyzdar.

Keshe búkil elimizde «Elbasy joly» kınoepopeıasynyń jalpyulttyq tanystyrylymy bolyp otti

«Qaı zamanda da, qaı qoǵamda da tarıhı tulǵalardyń ýaqyt bederindegi izi kóp rette kórkem týyndynyń keıipkeri kúıinde kestelenip qalatyny anyq. Arǵy-bergidegi dańqty ata-babalarymyzdy bárinen buryn tarıhı dastandardyń arqaýyna aınalýy arqyly tanıtyn, qadir-qasıetin soǵan qarap ta baǵalaıtyn bizder, qazaqtar, muny tipti jaqsy bilemiz» – Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń ómirine arnalǵan «Elbasy joly» kınoepopeıasynyń «Otty ózen» jáne «Temir taý» fılmderiniń Astanadaǵy tusaýkeser kórsetiliminen keıin jazylǵan gazet maqalasynda (2013, 4 jeltoqsan) osylaı delingen edi. Mine, endi sol lenta búkil el kóleminde tanystyrylatyn kún de kelip jetti. Keshe, 12 jeltoqsanda Astanada, Almatyda, barlyq oblys ortalyqtarynda fılmniń jalpyulttyq tusaýkeseri ótkizildi. Oǵan shyǵarmashylyq zııaly qaýym men mádenı jurtshylyqtyń, depýtattyq korpýstyń, qoǵamdyq ınstıtýttar men saıası partııalardyń, ardagerler men jastardyń, óndiris oryndary jetekshileri men jumysshylarynyń, áleýmettik sala uıymdarynyń, sondaı-aq kórermen qaýymnyń  ókilderi qatysty. Búkil el kóleminde uıymdastyrylǵan bul aksııanyń nátıjesin  gazet  betine jedel jetkizý  úshin biz óńirlerdegi menshikti tilshilerge fılmdi tamashalaǵan jurtshylyqtyń pikirlerin jazyp alyp, redaksııaǵa shuǵyl joldaýdy tapsyrǵan bolatynbyz. Endi Elbasymyz týraly kórkem týyndydan el halqynyń alǵan áserlerine, zııaly qaýym tolǵanystaryna nazar salyńyzdar.

*Astana. 12 jeltoqsan. Beıbitshilik jáne kelisim saraıy.

Qaraǵandy

Kórdik, kóńilimiz toldy

Qabıdolla SÁREKENOV,

Memlekettik syılyqtyń laýreaty, tehnıka ǵylymdarynyń doktory.

Shyny kerek, Elbasynyń eńbek, ómir joly týraly keń kólemdi jańa kınotýyndynyń túsirilip jatqanyn estigende, qalaı shyǵar eken degen oı erik­siz kóńil eleńdetken edi. Bul óner túriniń qyr-syryna on­shalyqty qanyq bolmaǵandyqtan ba, zamanymyzdyń zań­ǵar tulǵasynyń jalyndaǵan jastyq shaǵynan qalyptasa bastaǵan, Abaı ulaǵatyndaǵydaı, «Ystyq qaırat, nurly aqyl, jyly júrek» bitken beınesin somdaýǵa talap ońaı kórinbegeni ras. Osyndaı qatarynan oza tanylǵan adammen Dneprodzerjınsk qalasyndaǵy metallýrgter daıarlaıtyn ýchılıshede birge oqý, syılastyq jaras­tyrý baqytyn taǵdyr mańdaıymyzǵa jazǵan bizderge ózimiz kýá shyndyqty qaz-qalpynda kórý múmkindigi bir jaǵynan qýantqan da bolatyn.

«Elbasy joly» kınoepo­peıa­synyń Astanada ótken «Otty ózen» jáne «Temir taý» atty bólimderi tusaýkeserine úlken tolqynyspen barýym jasyrarlyq syr emes. Kıno óneriniń qudirettiligi de sol ǵoı, budan shırek ǵasyr burynǵy dáýren shaq qaıta aınalyp kelgendeı ádemi bir áserdi aıtyp jetkizý qıyn. Bolashaq Tuńǵysh Prezıdentimizdiń erte otyqqan, shıryqqan alǵyrlyq, iskerlik, uıymdastyrýshylyq, qabilet-qasıetteri biz kórgen, kózde qalǵan naqty oqıǵalar jelisinde órbitilip, kestelengen kórinister, turmystyń ystyq-sýyǵy, tirshiliktegi kúıinish-súıinish bári-bári Saýytbek Abdrahmanov «Egemen Qazaqstandaǵy» «Er joly – el joly» maqalasynda jaqsy baıyptaǵandaı ómir shyndyǵy. Fılmde tartymdy sýrettelgendeı, joldastyqqa adaldyq, eńbektesterimen aralas-quralastyqtaǵy kishipeıildilik pen qarapaıymdylyq, al is babynda kim-kimge de bıik talapshyldyq bárimizge úlgi bolǵan taǵylym.

 Minekı, kórip, kóńil tolǵanda bul fılmdi aıtýly týyndy retinde baǵalaýǵa turarlyǵyn aıta alamyn. Barlyq býynǵa ónegelik ǵıbraty óte mol, ómirdiń ózinen alynyp, kórermen kókiregin kórkeıter mundaı kórkem dúnıeler túsirýge talpynys quba-qup qubylys der edim.

Altyn paraq

Qýanysh OMAShEV,

ardager metallýrg.

Tuńǵysh Prezıdentimizdiń úlken júrekti azamattarǵa tán tamasha adamgershilik qasıetteri maǵan taǵdyr Temirtaýda tabys­tyrǵan, Qaraǵandy polıteh­nı­kalyq ınstıtýtynda qatarlas oqyǵan, metallýrgııa kombınatynda qoltyqtasa eńbek etken, jas otbasylyq qýanyshtarǵa ortaqtas bolǵan órim shaǵymyzdan etene tanys. Bir men ǵana emes, qıyndyǵy da jetip artylǵan syndarly kezde sýarylǵan syılastyq Altynbek Asanov, Vladımır Kolbasa, Satybaldy Ibragımov, Vladımır Kaýs syndy zamandastaryma da ystyq ekeni kúmánsiz. Arada biraz jyldar ótse de Elbasynyń bizderdi umyt­paı, úlken basyn ıip, aradaǵy qarym-qatynasty úzbeýi bıik mádenıettiliktiń úlgisi ekeni daýsyz.

Osynaý fılmdi tamashalaý aldynda árqaısymyz júregimizdiń túkpirindegi oqıǵa-jaǵdaıattardyń kórermen qaýymǵa qalaı jetkizilýi jóninde ártúrli oılarǵa terbeldik. Alǵashqy kórinisterden-aq baýraı bas­tady. Sońynda tipten unady. Elbasynyń jastyq shaǵyndaǵy beınesimen qatar, óz beınelerimizben de qaıta tabysqandaı boldyq. Bul kınoepopeıa elimiz mádenıeti shejiresiniń bir altyn paraǵy deıtin deńgeıde túsirilgen eken.

Temirtaýlyqtar óz ortasynan ósken, Arǵyn Jú­ni­­sov aǵamyz «Bizdiń Prezıdent – metallýrg!» dep ar­qalana aıtatyndaı, Tuńǵysh Prezıdentterin maq­ta­nysh tutady. Fılm bul oryndy maqtanysh ekenin tanytty.

Taldyqorǵan

Eńbekpen qaınap ósken er

Ardaq SYDYQ,

Almaty oblystyq ardagerler uıymynyń tóraǵasy.

Keshe biz jetisýlyqtar I. Jansúgirov atyndaǵy mádenıet saraıynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev týraly túsirilip, kórermender nazaryna alǵash usynylǵan «Elbasy joly» «Temir taý», «Otty ózen» atty fılmderdi kórdik. Naǵyz ómirden oıyp alyp, esh ásireleýsiz túsirilgen fılmniń tárbıelik mániniń óte joǵarylyǵyna, Elbasynyń ustamdylyǵyna tánti boldym. Mysaly ótken ǵasyrdyń 60-jyldarynda komsomoldyq joldamamen Temirtaýǵa kimder barmady. Sol jumysshylardyń ortasynda ulttyq rýhty bıiktetip, dosyna adaldyǵymen daralanyp, ózindik ustanymymen erekshelengen Nursultan Ábishulynyń ár áreketine tánti boldym, súıindim. Qara jumystan qashpaı hám qaıyspaı qaısarlyǵymen eńbektesterinen bir saty joǵary turǵany taǵy bar. Ulttyq rýhty bıik ustap, namysqoılyǵyn da retine oraı kórsete alǵandyqtan ózgelerden mysy basym bolǵanyn da ańǵardym. Júrek qalaýymen tańdaǵan mamandyǵynyń qyr-syryn meńgerý barysynda tózimdiligin tanytyp qana qoımaı, qaıyspas qaısarlyǵyn kórsete bilgeni qandaı ǵalamat.

Pavlodar

Tulǵa taǵylymy

Erjan RAQYMJANOV,

Pavlodar oblystyq din isteri jónindegi basqarma basshysy.

Bul kınofılmdi kórýge, ásirese, jas­tar kóp keldi. Olarǵa ótken ómirdiń kórinisteri, árıne, tańsyq. Elbasy týraly fılmdi tamashalaı otyryp olar kóp jaıdy kóńilderine túıdi. Úlgi-ónege degen osy. «Elbasy joly» – búgingi jastarǵa sabaq. Rasynda da, kınoepopeıa dese bolǵandaı. Kórermender Elbasynyń jas kezindegi ómirin, qajyr-qaıratty jigerin kórsete bilgen daryndy akter Nurlan Álimjannyń da ónerine súısinip tarqasty.

Búgingi urpaq Tuńǵysh Prezıdentimiz de bizdiń ákelerimiz ben apalarymyz kórgen qıyndyqty kórip, eńbekte shyńdalyp, óz kúsh-jigeriniń arqasynda úlken maqsatqa qol jetkizgenin bilýleri qajet. Jastar, ul-qyzdarymyz ımandy, eńbekqor, bilimdi, jigerli bolsyn desek, atys-shabys, qorqynyshty kınolardan góri tarıh betterin osylaı ashyp kórsetýimiz kerek. Dúnıege ózgeris keldi dep jeńiltek oılarǵa erip, jastarymyz ımandylyq dástúrlerden aıyrylyp kete jazdady. Sondyqtan, «Elbasy joly» – naǵyz tanymdyq, úlkenge de kishige de oı salatyn kıno dep baǵalaımyn.

Taraz

Urpaqqa usynar úlgi

Aıgúl ÁBIEVA,

kópbalaly ana.

Elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń ómiri, eńbek joly týraly syr shertetin «Elbasy joly» kınoepopeıasynyń «Otty ózen» jáne «Temir taý» atty ekinshi, úshinshi taraýlarynyń kórsetilimi maǵan úlken áser etti. Bul sol zamannyń qıyn da qyzyq tirshiligin bastan keship, bolattaı shynyǵyp, el basqarǵan azamatqa aınalǵan Elbasymyzdyń ottaı janǵan jalyndy joly bolǵandyqtan da qymbat. О́tken ǵasyrdyń basty oqıǵalarynyń biri – alyp ónerkásip oryndarynyń qurylysy, sol dáýirdegi qazaq jastarynyń eńbekke degen qulshynysy fılmde tamasha úılesim tapqan.

Alty balanyń anasy retinde men bul fılmniń óskeleń urpaq tárbıesine úlken úles qosatyn týyndy ekenin aıtqym keledi. О́ıtkeni, osyndaı eńbek jolynan ótken Elbasymyzdyń beınesi urpaqqa úlgi bolary sózsiz. Otandy súıý, el úshin ter tógý, óz isine adal bolý, tańdaǵan jolynan qaıtpaý sekildi qasıetter fılmniń basty ıdeıasy dep bilem. Kórkem týyndyny kórgen árbir esti azamat, ónegeli otbasy meniń pikirime qosylady dep senemin.

Astana

Dáýir kóriginde shyńdalǵan

Gúljıhan KEŃES,

S.Seıfýllın atyndaǵy agrotehnıkalyq ýnıversıtettiń aǵa oqytýshysy.

1 jeltoqsan – Tuńǵysh Prezıdent kúninde «Qazaqstan» konsert zalynda «Elbasy joly» kınoepopeıasynyń tusaýkeserine qatysa alǵan adamdarǵa qyzyǵa qarap júrgen edim. Olar fılmdi alǵash kórgenderin qýana aıtyp, lentanyń shynaıylyǵyna, ómir sýretterin dál beınelegenine naqty mysaldar keltirip sóılegen bolatyn. Endi, mine, keshe sol qýanyshqa men de bólendim. Kópten kútken kınolenta kóńilimnen shyqty.

Kórermenderdiń arasynda bul shyǵarmaǵa kúpti kóńilmen qaraǵandar az bolmaǵan shyǵar. Elbasymyzdyń ómirin óziniń kitaptarynan, kóptegen suh­battarynan, Prezıdent týraly jazylǵan kitaptardan jaqsy bilemiz ǵoı. Sondaǵy derekter óner tilimen qalaı sóıleıdi eken dep te oılanǵanbyz. О́ıtkeni, ǵumy­r­baıan derekteriniń bári birdeı shyǵar­ma arqaýyna aınala almaıdy ǵoı. Osy turǵydan qaraǵanda, ssenarıı avtor­lary Elbasy ómiriniń dramaǵa, tar­tysqa toly tustaryn dál taba bil­genin razylyqpen aıtqym keledi. Fılm­niń alǵashqy kadrlarynan bastap túıin­deler tusyna deıin kórermen nazaryn bir sátke de bosańsytpaı ustaı alǵa­ny súısintedi. Munyń eń basty sebe­bi, árıne, Elbasymyz Nursultan Nazar­baevtyń jas shaǵynan ómir kóri­gin­de quryshtaı shyńdalyp ósken ómir­baıanynyń baılyǵy, mazmundylyǵy. Fılm tabysynyń negizgi syry da osynda.

Aqtóbe

Syrly álemniń sátti sýretteri

Azat QAMARHAN,

qazaq-orys halyqaralyq ýnıversıtetiniń IV kýrs stýdenti.

Oblys ortalyǵyndaǵy «Lo­ko­motıv» kınoteatrynda Nursultan Ábishulynyń «Ádilettiń aq joly», «Beıbitshilik kin­digi» jáne «Eýrazııa júreginde» shyǵar­ma­larynyń negizinde qoıylǵan «Elbasy joly» kınoepopeıasynyń jalǵasy «Otty ózen» jáne «Temir taý» fılmderi kórsetiledi degende shyn kóńilden asyqtyq. Tamasha týyndyny kórip, erekshe sezimge bólendik.

 Elbasy ómirinen alynyp, tarıhı oqıǵalar tizbeginde jasalǵan fılm­der shynaıylyǵymen, shyn­shyl­dyǵymen kórermenderdi baýrap aldy desem artyq aıtqandyq bolmas. Fılmde baıandalatyn oqıǵalar men kórinisterde eshqandaı jasandylyq joq. Tarıhı tulǵanyń ómiri men eńbek joly ónermen ózektes órilip, kórkem dúnıe bolyp shyqqan. Fılmniń basty keıipkeri Sultannyń basynan ótken oqıǵalar arqyly keńes ókimeti tusyndaǵy ómir sıpaty, ulttar dostyǵy, sol kezdegi jastardyń kıim kıisi, júris turysy, arman - muraty kóz aldyńa keledi. Sultannyń adam­ger­shiligi, dostyqqa adaldyǵy, eńbek­qorlyǵy, izdenimpazdyǵy qısyndy oqıǵalarmen sabaqtastyrylady.

 Fılmdi kórip otyryp, Elbasynyń boıyndaǵy qasıetterdiń ata-anasynyń qanymen, tárbıesimen kelgenin aıqyn ańǵarasyń. Qandaı ortada óziniń kósh­bas­shylyq qasıetimen daralanyp turatyn Sultannyń árbir is-áreketine ishteı súısinip otyrasyń. Kınony emes, ómirdi kórgendeı áserge bólendik.

Shymkent

Rýh pen kúsh berdi

Arman OSPANOV,

sambodan álem chempıony.

Birden aıtý kerek, kıno óte sátti shyǵypty. Nursultan Ábishulynyń boıynda sol jyldardan-aq kóshbasshylyq qasıetterdiń tanyla bastaǵany, onyń óz qatarlastarynyń arasynda top bastar tulǵaǵa aınalǵany fılmde shynaıy kórsetilgen. Joldastyqqa beriktigi, qamqorlyǵy, qandaı qıyn jaǵdaı bolsa da arasha túsip, shyndyqqa belsene kirisip, ádildik, adaldyq úshin jalyndap otqa túskeni óte keremet shyqqan. Elbasynyń osy qasıetteri zal toly kórermenderge úlken áser berdi.

Árıne, Temirtaý men Dneprod­zerjınski qalalarynda Nursultan Nazarbaevtyń júrip ótken eńbek joly týraly buǵan deıin talaı oqy­dyq, estidik. Fılmde zaýyttyń tóńiregindegi qurylystyń arasynda, balshyq pen jańbyrdyń arasynda júrgen kúnderi óte nanymdy túsirilgen. Týra sol zaman, sol ýaqyt tynysyn, kórinisin kóz aldyńyzǵa keltiredi.

Jalpy, bul fılm óz kórer­men­derine úlken oı tastap, boılaryna rýh pen kúsh bergeni anyq.

Petropavl

О́mirmen ózektes óner

Marat BATYROV,

Petropavl áskerı ınstıtýty basshysynyń orynbasary.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti jaıly túsirilgen «Elbasy joly» kınoepopeıanyń «Balalyq shaǵymnyń aspany» atty alǵashqy bólimin kórip, ómirmen ózektes shynaıy shyndyqty nanymdy bere bilgen sheberlikke tánti bolyp edim. Endi, mine, el Táýelsizdigi merekesi qarsańynda Elbasymyzdyń eńbekpen qaınaǵan bel-belesterin sýretteý­ge arnalǵan «Otty ózen» jáne «Temir taý» taraýlaryn tamashalaýdyń sáti tústi. Oblys ortalyǵyndaǵy 450 oryndy «Qazaqstan» kınoteatryna kelýshiler qatary óte qalyń boldy.

Álemge áıgili tulǵa jaıly epopeıalyq týyndy jasap shyǵarý – qıynnyń qıyny desek, jurtshylyq nazaryna qundy eńbek usyna bilgen jáne osy synnan súrinbeı ótken shyǵarmashylyq ujymnyń eńbegin qalaı madaqtasaq ta jarasady. Bárimizdiń kóz aldymyzdan Sultannyń bozbala shaǵynan bastap, azamattyq tulǵalyq deńgeıge deıingi qalyptasý ómir joly esh boıamasyz nanymdy beınelengen. Eki serııa­ly fılmniń óne boıynan qazaq halqynyń dara da dana ulynyń júrip ótken joldary ár kezeńniń ýaqyt tabynan naqty beder-belgi qaldyrǵandaı úlken áser aldyq.

Menińshe, «Elbasy joly» epopeıasynyń tusaýkeseriniń sátti kesilgenine qaraǵanda, óskeleń urpaq úshin de tálim-tárbıesi mol óner týyndysy bolary anyq.

Qostanaı

Maqsatqa jetýdi úıretedi

Tatıana BÝLGASEVICh,

qalalyq perınataldy

ortalyǵynyń dırektory.

Fılmnen alǵan áserim erekshe. Fılm bizdiń ata-analarymyzdyń jastyq shaǵynyń jeńil bolmaǵandyǵyn kórsetedi. Soǵystan keıingi kezeńniń aýyrlyǵy kınoda senimdi, sodyr saıasattyń izi jaqsy kórsetilgen. Biz bala bolsaq ta ata-analarymyz elimizdegi alyp qurylystardy salý jeńil bolmaǵandyǵyn aıtyp otyratyn. Elbasy men onyń zamandastary qıyndyqtardy kórip júrip, Nursultan Ábishulynyń ózi aıtqandaı, bolattaı shyńdaldy.

Fılm maǵan Elbasynyń adam, azamat, tulǵa retinde qalyptasýyn boıamasyz shynaıy kórsetýimen unady. Munda at jalyn tartyp mingennen-aq Nursultan Ábishulynyń aldyna maqsat qoıa bilgendigi baıqalady. Búgingi álem moıyndaǵan tulǵanyń saıasatker retindegi kóregendik ereksheligine de jas kezindegi tańǵalarlyq tabandylyǵy negiz bolǵan shyǵar degen oıda otyrdym.

Temirtaýda betin balqyǵan bolattyń jalyny sharpyp, sharshap júrgen Sultannyń árdaıym kitap oqyp otyratyny baıqalady. Bul, birinshiden, shynaıy shyndyq, ekinshiden, búgingi jastarǵa tamasha úlgi. Fılmniń kórkemdigine, rejısserlik baılamdaryna da rıza bolyp otyrasyń. Taǵy bir súısintkeni, akterler óte sheber oınaıdy ári durys iriktelipti.

Biz kınozaldan shyqqanda ylǵı jastar fılmniń kelesi kórsetilimine kezekte tur eken. Osyǵan shúkirshilik ettim, bir jaǵy tolqyp ta kettim.

Atyraý

Erdiń joly

Samat SAǴYNDYQOV,

«Embimunaıgaz» AQ qyzmetkeri.

Ádette ár adamnyń azamat retinde qalyptasý, ómirdiń san alýan qıyndyǵynda shyńdalý joly árqıly bolyp keledi. Al táýelsiz Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev metallýrgten búgingi Memleket basshysyna deıingi shyńdalýdyń shynaıy úlgisin kórsetken tulǵa. Jalyndaǵan jastyq shaǵynda jan qınamaı-aq tabys tabatyn kásipti emes, qyzýy bet qarıtyn dom­na peshiniń janynda turyp, metall balqytatyn metallýrg mamandyǵyn tańdaýynan qıyndyqpen kúrese biletin tabandylyǵyn ańǵaramyz. Árıne, ár mamandyqtyń ózindik qıyndyǵy bar desek te, metallýrgııa salasynda jumys jasaý, biz oılaǵandaı, sonshalyqty ońaı emes qoı. Mundaı kásip ataýlynyń ishindegi qıyndyǵy kóp mamandyqty jan-jaqty meńgerýge erik-jigeri myqty azamattar ǵana tóze alady.

 Nursultan Nazarbaevtyń Ýkraınada oqyǵan kezinde qazaqtyń bilimge qushtarlyǵyn tanytýy men metallýrgııanyń qazanynda qaınap, kez kelgen qıyndyqty taısalmaı, jeńe biletin alǵyrlyǵyn búgingi táýelsiz elimizdiń órenderine ónege bolatyn erdiń joly deýge tolyq negiz bar. «Elbasy joly» kınoepopeıasyn kórgende birden osy oıǵa bekidik. Táýelsiz Qazaqstandy álemge tanytqan Tulǵanyń ár kezeńdegi shyńdalý joldary kıno týyndyda, ásirese, «Otty ózen», «Temir taý» bólimderinde shynaıy somdalǵan. Bul týyndy osynysymen de qundy dep oılaımyn.

О́skemen

Otanshyldyqqa tárbıeleıdi

Valerıı QASYMBAEV,

«Omartashy» sharýa qojalyǵynyń tóraǵasy.

Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev týraly «Elbasy joly» kınoepopeıasyn tamashalap otyrǵanda meniń kóz aldyma balalyq shaǵym elestedi. Qazaqtyń ulan-ǵaıyr saıyn dalasy kósilip jatyr. Kólikke mingen jas jigit Temirtaýǵa jetip, eńbek jolyn bastaǵansha júregi alaburtyp, jan-jaǵyna qumarta kóz salady. Nuraǵańnyń Qazaqstan Magnıtkasyndaǵy eńbek joly, metallýrgter arasyndaǵy bedeli, qyzmet baspaldaqtarymen tez ósip kemeldenýi, sportpen shuǵyldanýy sondaı tartymdy shyqqan. Fılmniń ekinshi serııasynda da Nuraǵańnyń beınesi sátti shyqqan dep aıtýǵa bolady. Ásel Saǵatova, Nurjuman Yqtymbaev, basqa akterler Elbasy men ákesiniń, anasynyń rólin tartymdy somdaı bilgen.

О́skemendegi «Úlbi» Mádenıet saraıyna jınalǵan bir myńnan astam kórermen fılmdi erekshe yqylaspen tamashalady. Aıta ketý kerek, kıno jastarǵa eldi súıýde, patrıottyq tárbıe berýde erekshe oryn alady. Kez kelgen jas «shirkin men de Nuraǵań sııaqty elime eleýli, halqyma qalaýly azamat bolyp óssem» dep armandaıtyny belgili. Qysqasy, fılm óte sátti shyqqan.

Kókshetaý

О́reli ónege

Jylqybaı ǴALIAKPAROV,

«Jas» sharýa qojalyǵynyń jetekshisi.

Talǵap qaraıtyn bolsaq, kıno óneriniń ǵıbraty júrekke jaqyn turady. Men bul oraıda táýelsiz elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev jaıly túsirilgen derekti fılmder men hronıkalyq kórsetilimderdi qalt jibermeýge tyrysamyn. О́ıtkeni, shalǵaı aýyldardyń turǵyndary úshin bul Elbasymen syrttaı tildesip, syrlasýdyń, qundy oılarynan taǵylym órbitýdiń ońtaıly múmkindigi.

Áý bastaǵy «Balalyq shaǵymnyń aspany» fılminen bizdiń urpaq qymbat sanaıtyn Qoja, Tımýr sııaqty balalardyń beınesi elestegeni bar. Bizdiń aýyldyń balalary Sultanǵa eliktegenin de baıqaǵanmyn. Kınogerlerimiz taǵy da erlik jasady. Kútip júrgen dúnıemiz jalǵasyn taýyp, «Elbasy joly» kınoepopeıa­syna aınaldy. Osy shynshyl shyǵarmanyń Tuńǵysh Prezıdent kúnine oraılastyrylyp somdalǵany, ulyq merekemiz Táýelsizdik kúni qarsańynda ekranǵa shyǵarylǵany halqymyzdy maqtanysh sezimine bóleıtini anyq. «Otty ózen» men «Temir taý» aýdan ortalyǵyndaǵy eń ásem mádenıet úıinde jarty aıdan astam kórsetiletin bolady. Aýyldaǵy kisilerdi alyp kelip, alǵashqy kezekte tamashaladyq. Áser ushan-teńiz.

Bizdi mereılendiretin taǵy bir jaı, Sultan rólinde jerlesimiz Nurlan Álimjannyń oınaıtyndyǵy. Birjan babasynyń tektiligine tartqan ulanymyzǵa rahmet aıtyp, maqtan tutamyz.

Almaty

Boıymdy maqtanysh bıledi

Merýert О́TEKEShOVA,

aktrısa.

Qazaq tarıhynda halqyn aqylmen, parasattylyqpen bas­qar­ǵan tarıhı tulǵalar bolǵan. Solardyń sara jolymen, syndar­ly saıasatymen egemendi elimizdi basqaryp kele jatqan N.Á.Na­zar­baevtyń orny erekshe. Tuńǵysh Prezıdentimizdiń eńbek joly – qazaqstandyqtar úshin úlgi men taǵylymnyń mektebi.

 Bas keıipker Sultannyń Temirtaý qalasyndaǵy metal­lýr­gııalyq zaýytqa jumysqa barýy, sol jerden Ýkraınaǵa oqýǵa attanýy, Dneprodzerjınskidegi oqýyn aıaqtap, Temirtaý qalasyndaǵy zaýytqa qaıtyp oralyp, eńbek jolyn bastaýy fılmniń sıýjetine arqaý bolǵan.

Asyly, yqylym zamannan beri qoǵamdyq ómirde qalyptasqan belgili bir qubylys – kesek, birtýar tulǵalardyń jaratylysy erekshe bolyp, kópshilik ortada bala kezden tanylatyndyǵy. Sóıtip, jasynan kózge iligip, qaı iste de maqsatkerlik minez-bolmysymen daralanyp, shoqtyǵy bıik turatyndyǵy. Fılmniń bas keıipkeri Sultan osyndaı jan. Qurby-qurdastaryna qaraǵanda áldeqaıda eresek. Ony erekshelegen basty nárse – pikir aıtýdaǵy jáne áreket etýdegi derbestik pen jetekshilikke turaqty umtylysy.

Sultan nege jetse de – monshaqtaǵan terin qolymen sypyryp, ot shashqan domna peshiniń qyzýyna qaqtalyp júrip jetti. О́ziniń júrek otyna sendi. Beınetten boıyn tartpady. О́mirdiń ystyq-sýyǵyna almas qylyshtaı sýarylyp ósti. Osylaısha, jas Sultannyń aldynan jańa múmkindikter ashyldy. Onyń árdaıym birinshi bolýǵa degen umtylysy, ózgelerdi qyzyqtyrýǵa jáne sońyna erte bilýge qabilettiligi baıqalyp, baǵalandy. Temirtaýda ózine usynylǵan partııalyq, komsomoldyq jumysqa shaqyryldy. Fılmde Elbasymyzdyń jastyq shaǵy osyndaı naqty oqıǵalardyń negizinde órilgen. Epıkalyq qulashta túsirilgen kartınany tebirenbeı otyryp kórý áste múmkin emes.

Fılmniń ıdeıalyq-kórkemdik deńgeıi óte joǵary, zaman aǵymynyń, óz ýaqytynyń kórinisin, adamdardyń ómiri men tynys-tirshiligin barynsha jan-jaqty, dálme-dál kórsete bilgen tamasha týyndy.

Munda barlyq obrazdardy shynaıy beıneleı bilgen akterler sheberliginiń de alatyn orny úlken. Bul rette, ásirese, bas keıipkerdi somdaǵan Nurlan Álimjannyń eńbegi eren. Fılmde onyń talanty barlyq qyrynan jarqyraı kóringen. О́ziniń keıipkeri beınesin, obrazyn dáldikpen nanymdy jetkize bilgen Sultannyń jary Saranyń beınesin somdaǵan jas aktrısa Mádına Esmanova úshin bul úlken kınodaǵy debıýttik ról eken. Soǵan qaramastan ol qanatqaqty beınesin óz dárejesinde kórsete bilgen. Fılmnen erekshe áserlendim, boıymdy maqtanysh sezimi bıledi. Bizdiń ulan-baıtaq elimizdi bala jasynan jeti ónerdi janyna serik etip ósip, segiz qyrly, bir syrly azamat bolyp jetilgen uly tulǵa basqarady. Ultymyzdyń abyroıyna, kıesine aınalǵan osyndaı nar tulǵaly Prezıdentimiz úshin maqtanamyn.

Qyzylorda

Tolaıym týyndy

Aıjan О́MIRSERIKOVA,

№101 orta mektebiniń muǵalimi.

Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń ómir joly týraly kóptegen maqalalar, derekti dúnıelermen tanyspyz. Eń aldymen ol bizdiń ózimizge kerek. Sebebi, Táýelsiz Qazaqstannyń tarıhyn jasaǵan tolaǵaı tulǵanyń tolaıym tirlikterin bilýge tıispiz. Onan soń bala tárbıesimen tikeleı aınalysqandyqtan Elbasynyń beınesin óskeleń urpaqqa tanytyp, Elbasynyń ónegesinde eline adal qyzmet etýge nasıhattaımyz.

Prezıdent Nursultan Nazarbaev týraly «Elbasy joly» atty kınoepopeıanyń túsirilgendigi týraly baspasózden oqydyq. Keshe Qyzylorda qalasynda alǵashqy kórsetilimi boldy. Arnaıy baryp, tamashaladyq. Baspasózden, kitaptan Elbasy týraly oqyǵan bólek te, al ony kıno arqyly tamashalaý tipti basqasha áser etedi eken. Kınoepopeıanyń «Otty ózen», «Temir taý» atty taraýlarynda Elbasynyń ómiri shynaıy kórsetiledi. Basynan ótken ártúrli jaǵdaılar sýrettelip, kórermenge rııasyz jetkiziledi. Shyǵarmany tamashalap shyqqan kórermenderdiń kókireginde maqtanysh sezimi turǵany anyq. Sebebi, Táýelsizdiktiń kemesin eshqandaı qıynshylyqqa uryndyrmaı, halqymyzdy berekeli ómirge jetkizgen taý tulǵanyń ómirin, qıynshylyǵy men qýanyshyn, maqsaty men muratyn ekrannan tamashalaý ár qazaqstandyqqa erekshe áser etetinin óz basymyzdan ótkerip qaıttyq. Eń bastysy, bul elimizdiń bolashaǵy sanalatyn jastarǵa jasalǵan erekshe syı. Olar Elbasynyń ómir jolyna qarap tárbıe alady, sol arqyly bıik murattarǵa umtylady.

Aqtaý

Búgingi bıiktiń bastaýy

Raýshan NUR,

Aqtaý qalasyndaǵy

№24 orta mektep dırektory.

«Elbasy joly» fılmi kóńilimizden shyqty. Aýyldan arman qýyp alysqa at­tan­ǵan jas jigit ómirdiń qıyndyqtaryna moıymaı, eńbek maıdanynda shyńdala, ji­gerlene túsedi. Jas jigitterdiń ómirinde kúsh-qaırattyń atqaratyn róli men alatyn orny, mańyzy asa zor. Bosbelbeý bol­masań ǵana jolyń ashyq, mereıiń ústem.

Týǵan jerden jyraqta júrgen, shahtada jumys istegen Sultannyń boıynan osy er jigitke jarasatyn jaqsy qylyqtardyń barlyǵy tabylýy – ony búgingi bıik tuǵyrǵa bastaǵan sekildi. Jastyq shaqtaǵy súıispenshilik sezimin bastan keshý, qyzmettegi qıyndyqtar, kópti kórgen aǵa býyn aqylyna qulaq asý, qyzmet baspaldaǵynyń alǵashqy satylaryna qadam basý jáne ony jaýapkershilikpen atqarýǵa qulshynys kınoda tartymdy, nanymdy beınelengen.

Árbir óner týyndysy halyqtyq bolýy úshin halyqtyń júregine jaqyn, qulaǵyna sińimdi bolýy shart, «Elbasy joly» kórkemdik sapa jaǵynan da kórnekti týyndy bolyp shyqqan. Otandyq kıno óneriniń jańa týyndysy, Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń júrip ótken, shyńdalǵan jolyn bederlegen jańa túsirilim ózinen keıingi maǵynaly lentalardyń izashary bolǵaı!

Oral

Shyǵarma shyraıy – shyndyq

Aqserik ÁITIMOV,

tehnıka ǵylymdarynyń kandıdaty.

Fılmdegi rejısserlik sheshim­derdiń shynaıylyǵy, tap-taza ómirdiń ózinen alynǵan qospasy joq kórkemdik kesteleri súısindirmeı qoımaıdy. Kınotýyndyda búgingi Elbasynyń mamandyq tóresiniń biri – metallýrg bolyp júrgende sheteldik keıipker qyzdyń onyń kelisti kelbetimen quıyp qoıǵandaı kıim kıisi men symdaı tartylǵan symbatyna qarap metallýrg ekenine kúmán keltirýi de tabıǵı qalypta sýretteledi. Tek ol qyz qurysh quıýshynyń qolyndaǵy múıizdeı qatyp qalǵan sarǵysh súıeldi kórgennen keıin ǵana raıynan qaıtady. Fılmde mundaı ómir men óndiristiń ózinen alynyp, shyndyqpen sýarylǵan detaldar men shtrıhtar az emes eken.

 Boıamasyz, qospasyz aıtylǵan óner týyndysy ǵana júrekterge jete alady. Tabıǵılyq qashanda adam janyna jaqyn keledi. Sondyqtan da kez kelgen qarapaıym adam mundaı shyǵarmany jaqyn qabyldaıdy.

Sol úmitimizdiń aqtalǵany úshin de otandyq kınotarlandarǵa sheksiz rızashylyǵymyzdy jetkizgimiz keledi. Meniń oıymsha, bul kınoepopeıa barsha qazaqstandyqtardyń boıynda el men jerdi sheksiz súıe bilý sezimin qalyptastyrýǵa, qazaqstandyq patrıotızmdi tereńdetýge, Otanǵa adal qyzmet jasaýǵa úlken yqpalyn tıgize alady.