Elbasy Nursultan Nazarbaev «Táýelsizdik – táńirdiń bizdiń urpaqqa bergen úlken baqyty, halqymyzdyń máńgilik qundylyǵy. Biz búginge deıingi barlyq jetistikterimizge táýelsizdiktiń arqasynda qol jetkizdik. Táýelsizdik – bul bizdiń basty baılyǵymyz, baǵa jetpes jetistigimiz», dep kemel oı túıip, nurly bolashaqty naqtylaǵany málim.
Elbasy Nursultan Nazarbaev «Táýelsizdik – táńirdiń bizdiń urpaqqa bergen úlken baqyty, halqymyzdyń máńgilik qundylyǵy. Biz búginge deıingi barlyq jetistikterimizge táýelsizdiktiń arqasynda qol jetkizdik. Táýelsizdik – bul bizdiń basty baılyǵymyz, baǵa jetpes jetistigimiz», dep kemel oı túıip, nurly bolashaqty naqtylaǵany málim.
«О́zin ózi bılegen el baqytty» dep armandaǵan qazaqqa tarıh Táýelsizdiktiń mártebeli bıigine kóterilý qurmetin syılaǵany tegin bolmaǵan shyǵar. Shań basqan muraǵattar men el jadynda saqtalǵan erlik, órlik rýhtaǵy jyrlarǵa úńilsek, elimizdiń Táýelsizdikke jetý jolynda qansha belesten ótip, sansyz qıyndyq kórip, nendeı qurbandyqqa barǵandyǵyn zerdeleı alamyz. Árıne, bul ótkenniń enshisinde qaldy desek te, som bilektiń kúshimen, aq naızanyń ushymen elin, jerin qorǵaǵan ata-babamyzdyń eren erligi, asqaq armany ekeni haq. Egemendi el bolý jolyndaǵy halqymyzdyń qaıyspas qaısarlyǵy, eń bastysy – ár urpaq óz kezeginde ata-baba amanatyn aman saqtap, keler urpaq ókiline ótkizý paryzyn minsiz atqarǵandyǵy ǵalamat qoı. Aqyldyń keni, danagóı qarttaryn tyńdap, qudiretti kúsh ıesi hám qasıetti abyzdarymen de maqtana alatyn qazaq tarıhy baılyǵymen de, qundylyǵymen de búgingi urpaq boıynda maqtanysh sezimin uıalatady.
Táýelsizdik! Osy bir qasıetti sózdi qaıtalaǵan saıyn janyń tebirenedi, elimizdiń arǵy-bergi tarıhy oıyńa oralady. Sonaý Attıla men Elteris qaǵannan, Kúltegin men Tunykók jyraýdan jalǵasyp, keshegi Jánibek pen Kereı irgesin qalaǵan qazaq handyǵynyń muratyn jalǵastyrýshy Abylaı hanmen maqtanbaıtyn qazaq kemde-kem. О́ıtkeni, el Táýelsizdiginiń bir bastaýy qazaqtyń tutastyǵyn saqtap qalýǵa zor eńbek sińirgen Abylaı han emes pe?! Úsh júzdiń basyn qosyp, Tóle bı, Qazybek bı, Áıteke bı syndy danagóılermen keńese otyryp, Ańyraqaı shaıqasynda qazaqtyń kók týyn jelbiretken osy Abylaı han ǵoı.
Synaptaı syrǵyǵan ýaqyt aǵysymen keńestik dáýir óktemdigin júrgizgen kezde sol bir zobalań jyldardyń kesirinen ulty úshin qurban bolǵan arystarymyzdyń aıaýly armany, kózdegen maqsaty derbes el bolyp, óz shańyraǵyn qurý emes pe edi?! Berilesek, keshegi 16 jeltoqsandaǵy aq qar, kók muzdyń ústinde turyp, júregin eline degen maqtanyshpen sýarǵan Qaırat, Lázzat syndy jastarymyzdyń elim, jerim dep qyrshynynan qıylǵan ǵumyry osynyń dáleli. Endeshe, búgingi Táýelsizdik tańymen birge kúnniń shýaǵyna bólene beıqam uıyqtap, jadyrap oıanatyn jas urpaqtyń keleshegi jarqyn bolyp, baqýatty ǵumyr keshýi – ata-babanyń óshpes, eren eńbegi, batyrlyǵy, erjúrektigi men eline degen súıispenshiliginiń qaıta janǵan shamshyraǵy deýge negiz jetkilikti.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev quryp, Táýelsizdigin tórtkúl dúnıege pash etken Qazaqstan derbes, Táýelsiz el bolýdyń barlyq kezeńderinen ótti. Búgingi Qazaqstan Respýblıkasy – Ata Zańy quzyrly, Kók týy jelbiregen, Eltańbasy aıbyndy, Ánurany asqaq asqaraly el. Biz ulttyq valıýtasy bar, qarjy júıesi qalyptasqan, sheteldermen saýda-sattyǵy jaqsy úılesim tapqan jáne eksportqa óz ónimin shyǵara alatyn, jan-jaǵyna jaltaqtamaıtyn, ózgelerdiń óktemdigine kónbeıtin, etek-jeńin jınaǵan, qajet bolsa ózge elge aqyl aıtyp, ónege bola bilgen tuǵyrly bıikke sanaýly jylda jetken jeńimpaz el bolǵanymyzben maqtanýǵa tıispiz.
Táýelsiz bolý – baqyt. Táýelsizdikke qoly jetken elder aldynda odan da bıik maqsattar týyndaıdy. Ol – qol jetken tabystardyń baıandy bolýy. Ol úshin táýelsizdikti nyǵaıtyp, elimizdiń erkindigin eńbekpen eseleýimiz qajet. Qazaqstan taıaýdaǵy jyldar ishinde álemdik básekege barynsha qabiletti 30 eldiń qataryna kirýi tıis. Bul degenimiz – básekege tótep berý. Álemdik básekege tótep berýdiń basty sharty – kúshti rýh pen bilim. Táýelsizdiktiń jıyrma eki jylynda Qazaqstandaǵy joǵary bilim berý júıesiniń mazmuny da, baǵyty da, mańyzy da ózgerip, jańa sıpatqa ıe boldy. Elbasynyń júrgizip otyrǵan syndarly saıasatynyń arqasynda bilim salasynda kóptegen reformalar júzege asyp, tyń ıdeıalarǵa dem berip, jańasha betburys jolyna tústi. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda qabyldanǵan «Bolashaq» baǵdarlamasynyń ózi memleketimiz úshin qanshama mańyzy boldy. Bıyl, mine, bul baǵdarlamanyń júzege asqanyna da 20 jyl tolyp, bilim júıesiniń lokomotıvine aınaldy. Ilim men bilimniń damýy – adamzat órkenıetiniń ólshemi, desek bul jolda da Elbasy kóregendik tanytty. О́ıtkeni, qashanda bilimi kúshti el ozady, bilimi álsiz el oǵan qyzmet etedi. Bul – dáleldi qajet etpeıtin zańdylyq.
Ábdimanap BEKTURǴANOV,
I.Jansúgirov atyndaǵy Jetisý memlekettik ýnıversıtetiniń rektory,
zań ǵylymdarynyń doktory, professor.
TALDYQORǴAN.