• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qoǵam 19 Naýryz, 2021

Ulttyq jospar ál-aýqatty arttyrýǵa baǵyttalady

490 ret
kórsetildi

Osy jyldyń aqpanynda Qazaqstannyń 2025 jylǵa deıingi damýynyń Ulttyq jospary bekitildi. Bul – elimizdiń uzaq merzimdi damý strategııasyn jáne jalpyulttyq basymdyqtaryn iske asyrý úshin ázirlengen irgeli qujat. Ol koronadaǵdarystyń saldaryn joıýǵa, jańa jaǵdaıǵa turaqty jáne ınklıýzıvti ekonomıkany damytýǵa baǵyttalǵan.

 

Negizi eldiń 2025 jylǵa deıin­gi Strategııalyq damý jospary 2018 jyly qabyldanǵan bolatyn. Alaıda pandemııa jahan­dyq ekonomıkaǵa keri áser etip, elderdiń damý ssenarııine tú­begeıli ózgeris engizdi. Ul­ttyq jos­pardy qurý osyndaı qajet­tilikten týyndady.

Strategııalyq josparlaý jáne reformalaý agenttiginiń tóraǵasy Qaırat Kelimbetovtiń aıtýynsha, Ulttyq jospar azamattardyń ál-aýqaty, ınstıtýttardyń sapasy jáne myqty ekonomıka syndy úsh baǵyt boıynsha 10 jalpyulttyq basymdyqtan turady.

– «Ádil áleýmettik saıasat» jalpyulttyq basymdyǵy nátı­jeli jumyspen qamtýǵa jáne áleý­mettik salamattylyqty qam­­tamasyz etýge baǵyttalǵan júıe­li sharalardy qamtıdy. Bul rette, eńbek naryǵyn qalpyna keltirý, jumyssyzdyq deńgeıin tómendetý úshin tıisti sharalar qabyldanady. Áleýmettik qam­syzdandyrý salasy jańa Áleýmettik kodeksimen rettelmek. Nátıjesinde, jumyssyzdyq deńgeıi 2025 jylǵa qaraı 4,7 pa­ıyzdan aspaıtyn bolady. Mem­lekettiń áleýmettik tólemder men járdemaqylar boıynsha bar­lyq áleýmettik mindettemesi tolyq kólemde oryndalady. Inflıasııa deńgeıin eskere otyryp, áleýmettik tólemderdi ındeksteý júrgiziledi, – dedi Q.Kelimbetov.

«Qoljetimdi jáne tıimdi den­saýlyq saqtaý júıesi» jalpy­ulttyq basymdyǵy adamdardyń densaýlyǵyn jaqsartýdy, qol­daýdy jáne qalpyna keltirýdi, sondaı-aq qazirgi jáne bolashaq urpaqtyń ıgiligine yqpal etetin turaqty densaýlyq saqtaý júıesi tujyrymdamasyn damytýdy kózdeıdi. Bul rette, dárigerlerdiń jalaqysyn 2023 jylǵa qaraı 2,5 ese ósirý mindeti tur. Barlyq óńirde 20 zamanaýı medısınalyq ortalyq, Nur-Sultan jáne Al­maty qalalarynda eki ǵylymı-ın­novasııalyq kópbeıindi klınıka salynady. Qabyldanǵan shara­lardyń nátı­jesinde qazaq­standyqtardyń ómir súrý uzaq­tyǵy 75 jasqa jetedi.

«Sapaly bilim berý» basym­dyǵy básekege qabiletti adam kapı­talyn damytýdy kózdeıdi. Sondyqtan 2023 jylǵa qaraı muǵalimderdiń jalaqysyn eki ese ósirý josparlanýda. 2025 jylǵa deıin elimizde 800 jańa mektep salynady. Bul apatty jáne úsh aýysymdyq mektepterdi joıyp, oryn tapshylyǵy máselesin ret­teıdi. Budan bólek, Nazarbaev ýnı­versıtetiniń tájirıbesi bo­ıynsha 2 jetekshi joǵary oqý orny qurylmaq.

– «Azamattardyń múddesin qorǵaıtyn ádil jáne tıimdi memleket» jalpyulttyq basymdyǵy zańnyń naqty ústemdigin qamtama­syz etýge baǵyttalǵan quqyqtyq negizderdi jetildirýdi kózdeıdi. Nátıjesinde, ekonomıkalyq qyz­metti yntalandyrý, ómir súrý sapasyn jaqsartý jáne azamat­tar quqyqtarynyń qorǵalý deń­geıin arttyrý úshin jaǵdaılar jasal­maq, – dedi agenttik tóraǵasy.

«Memlekettik basqarýdyń jańa modeli» basymdyǵy halyq pen bıznestiń múddesin qa­na­ǵat­tandyrýǵa baǵdarlanǵan mem­lekettik basqarýdyń servıs­tik jáne «adamǵa baǵdar­lanǵan» mo­delin engizýdi qup­taıdy. 2025 jylǵa qaraı mem­lekettik organ­dardyń barlyq qyzmeti avtomattandyrylady ári elektrondy formatqa aýys­tyrylady. Memlekettik apparat pen kvazımemlekettik sektordyń sa­ny 25 paıyzǵa qysqarmaq.

– «Patrıotızm qundylyq­taryn dáripteý» jalpyulttyq basymdyǵy ulttyq biregeılikti saqtaýǵa jáne árbir azamattyń sanasyn jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan. Jastardyń ózin ózi tanytýy, qa­ıy­rymdylyq mádenıetiniń deń­geıin arttyrý jaıy qamty­lady. «Ulttyq qaýipsizdikti ny­ǵaı­tý» basymdyǵy 2025 jylǵa deıingi Ulttyq qaýipsizdik strategııa­sy sheńberinde ulttyq múddelerdi tıimdi qorǵaýdy qam­tamasyz etedi. Nátıjesinde, qoǵam­dyq qaýipsizdik 80 paıyzǵa deıin qamtamasyz eti­lip, kóleńkeli ekonomıka úlesi 15 paıyzǵa deıin tómen­deıdi, – dedi agenttik basshysy.

Ulttyq jospar aıasynda eko­nomıkalyq qatynastardyń jańa júıesin qalyptastyrý jaǵ­da­ıynda ártaraptandyrylǵan jáne ınnovasııalyq ekonomıkany damy­týǵa baǵyttalǵan qu­ry­lymdyq reformalar iske asyrylmaq. Ult­tyq ekonomıka mınıstri Áset Erǵalıevtiń má­limetinshe, refor­malardyń nátıjesinde ekono­mı­kadaǵy orta kásipkerliktiń úlesi 15 paıyzǵa deıin ósedi. Al shaǵyn jáne orta bızneste jumys isteı­tinderdiń sany 4 mln adamǵa deıin kóbeımek.

– Ekonomıkanyń bazalyq salalarynda qosylǵan quny jo­ǵary óndiristi damytý úshin sapaly jańa tásilder iske asyrylady. Ekonomıkany ındýstrııa­landyrý jónindegi jumystyń negizgi ná­tıjesi óńdeýshi ónerkásip óni­miniń kólemin 1,5 ese ulǵaıtý bolmaq. Agroónerkásipte negizgi ba­symdyq aýqymdy jáne keshendi ekojúıelerdi qalyptastyrýǵa arnalady. Osy maqsatta 350 myń fermerlik jáne úı sharýashy­lyǵyn tarta otyryp, aýyl sha­rýashylyǵy ónimderin óndirý jáne qaıta óńdeý boıynsha 7 iri ekojúıe qurylady. Aýyl sharýa­shylyǵynyń jalpy óniminiń kólemi 1,3 ese, qaıta óńdelgen agro­ónerkásip óniminiń úlesi 70 paıyzǵa deıin ulǵaıady, – dedi Á.Erǵalıev.

Sondaı-aq ekonomıka salalaryn sıfrlandyrý, jasandy ıntellekt jáne Big Data ele­mentterin engizý jumystary jal­ǵasady. El halqynyń 99 paıyzy sapaly ınternetke qol jet­kizip, oblys ortalyqtary men res­pýblıkalyq mańyzy bar qala­lar 5G joǵary jyldamdyqty ınter­netpen qam­tylady.  

– Týrızmdi damytý sharalary onyń úlesin ishki jalpy ónimniń 8 paıyzyna deıin ósirýge múmkindik beredi. Úılestirilgen makroekonomıkalyq saıasat salyq-bıýdjet turaqtylyǵyn saqtaý jáne tıimdi monetarlyq saıasatty iske asyrý, sondaı-aq básekeli jáne tıimdi qarjy naryǵyn damytý esebinen qamtamasyz etil­mek. «Ekonomıkalyq jáne saý­da dıplomatııasyn belsen­di damytý» jalpyulttyq ba­sym­­dyǵy Qazaqstannyń naq­ty básekege qabilettiligin art­tyrý­­dy jáne onyń álemdik eko­nomıkalyq qo­ǵamdastyqtyń jaýapty qaty­sý­shysy retindegi mártebesin nyǵaı­týdy kózdeıdi. Syrtqy eko­no­mıkalyq saıasatta ınvestısııalardy belsendi jáne targettep tartý, sondaı-aq qazaqstandyq eksportty ilgeri­letý mańyzdy basymdyqqa aı­nalady. Osyǵan oraı 2025 jylǵa qaraı tikeleı sheteldik ınvestısııa kólemin 30 mlrd dollarǵa jetkizý josparlanýda. Shıkizattyq emes eksport eki ese, ıaǵnı  41 mlrd dollarǵa ulǵaıady, – dedi Ulttyq ekonomıka mınıstri.

«Teńgerimdi aýmaqtyq damý» jalpy­ulttyq basymdyǵy óńir­ler­diń áleýetin ashýdy jáne olar­dyń áleýmettik-ekonomı­kalyq júıeleriniń básekege qa­bilet­tiligin nyǵaıtýdy kózdeı­di. 2025 jylǵa qaraı ýrbanızasııa deńgeıi 62,6 paıyzdy quraıdy degen boljam bar. Sonymen qatar árbir tirek aýylǵa deıingi barlyq res­pýblıkalyq jáne jer­gilikti jol qaıta jańartylyp, jón­deledi. 3,5 myńnan astam aýyl jańa óńir­lik standarttarǵa sáıkes jań­ǵyr­tylady.

Ulttyq jospar 2025 jylǵa qaraı ekonomıkanyń ósýin 5 pa­ıyzǵa qamtamasyz etpek.

Sońǵy jańalyqtar