Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda elimizdegi sanıtarlyq-epıdemııalyq jaǵdaı qaraldy.
Elimizdegi qazirgi epıdemııalyq jaǵdaı, halyqty vaksınalaý barysy jáne Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmalaryn oryndaý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar týraly Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soı, Almaty oblysynyń ákimi Amandyq Batalov, Atyraý oblysynyń ákimi Mahambet Dosmuhambetov, Aqtóbe oblysynyń ákimi Ońdasyn Orazalın baıandady.
Vaksınalaý kabınetteri kóbeıtiledi
Respýblıka boıynsha vırýstyń reprodýktıvtilik kórsetkishi 1,16 quraıdy. Infeksııalyq tósektik oryndar júktemesi – 36%, reanımasııalyq tósektik oryndar júktemesi – 22%. Qazirgi ýaqytta COVID-19 taralý qarqyny boıynsha «qyzyl aımaqta» – Nur-Sultan jáne Almaty qalalary, Atyraý, Aqtóbe, Almaty, Batys Qazaqstan jáne Aqmola oblystary, «sary aımaqta» – Shymkent qalasy jáne Qaraǵandy oblysy. Qalǵan óńirler – «jasyl aımaqta».
Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soıdyń aıtýynsha, álemde COVID-19 aýrýy men odan ólim-jitim boıynsha jaǵdaı shıelenise túsýde. Búgingi kúni álemniń 221 elinde 130 mln-nan astam KVI jaǵdaıy tirkelgen, aýrýshańdyqtyń ósýi 0,5 dep baǵalanýda. 2,8 mln-nan astam adam qaıtys boldy, ólim kórsetkishi 2,2%-dy qurady.
Qazaqstanda osy jyldyń 6 sáýirine COVID-19 oń nátıjesimen 256 837 naýqas jáne KVI-men 50 839 jaǵdaı tirkeldi. Epıdemııalyq jaǵdaıdy baǵalaý matrısasyna sáıkes «qyzyl aımaqta» 7 óńir bar: Nur-Sultan jáne Almaty qalalary, Atyraý, Batys Qazaqstan, Almaty, Aqmola jáne Aqtóbe oblystary. Bul rette Almaty jáne Nur-Sultan qalalary «qyzyl aımaqta» 28 kún, Batys Qazaqstan oblysy – 20 kún, Atyraý oblysy – sońǵy eki apta, Aqtóbe jáne Almaty qalalary – sońǵy apta, Aqmola oblysy bir táýlik boıy tur.
«Sary aımaqta» 2 aımaq bar: Shymkent qalasy jáne Qaraǵandy oblysy. Qalǵan 8 óńir «jasyl aımaqta». «Naýryz aıynda aqpan aıymen salystyrǵanda syrqattaný 30%-ǵa óskenin atap ótkim keledi, osylaısha táýligine 1800-ge deıin jaǵdaı tirkeldi. Sáýirdiń 5 kúninde 9 983 jaǵdaı tirkeldi, táýligine 2 myńǵa deıin naýqas tirkelýde. Aýrýdyń ósýi brıtandyq jáne ońtústikafrıkalyq shtamdardyń aınalymymen baılanysty. Osyǵan baılanysty óńirlerdiń ákimderi ınfeksııalyq tósektik oryndarmen jáne MSAK mobıldi brıgadalarymen qamtamasyz etý boıynsha shuǵyl sharalar qabyldaýy qajet», dedi A.Soı.
Epıdemııalyq ahýaldy eskere otyryp, sáýir aıynda testileýdiń táýliktik sany táýligine 57 myń zertteýge deıin artqany baıqalady, bul zerthanalardyń qolda bar táýliktik qýatynyń 50%-yn quraıdy jáne aqpanmen salystyrǵanda 1,6 ese artqany baıqalady. Bıyl 6 sáýirdegi jaǵdaı boıynsha KVI-men aýyratyn naýqastarǵa medısınalyq kómek kórsetý úshin respýblıkada 28 730 tósektik oryn qory bar 275 ınfeksııalyq stasıonar jumyldyryldy. Infeksııalyq stasıonarlardyń júktemesi − 36%, reanımasııalyq stasıonarlardyń júktemesi 22 %-dy quraıdy. Infeksııalyq tósektik oryndardyń eń kóp júktemesi Batys Qazaqstan oblysynda, Nur-Sultan qalasynda, Almaty oblysynda, Almaty qalasynda baıqalady.
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimetteri boıynsha «brıtandyq shtamm» álemniń 130 elinde, «ońtústikafrıkalyq shtamm» 80 elinde, al «brazılııalyq shtamm» 45 elinde anyqtaldy. «Jańa mýtasııalardy anyqtaý maqsatynda biz turaqty negizde respýblıka aýmaǵynda aınalymda júrgen KVI shtamdaryna genetıkalyq zertteý júrgizýdemiz. Máselen, naýryz aıynda respýblıka aýmaǵynda «brıtandyq» jáne «ońtústikafrıkalyq» shtamdarynyń aınalymy anyqtaldy. Sońǵy zertteýler kórsetkendeı, brıtandyq koronavırýs nusqasy bastapqy shtamǵa qaraǵanda, aýrýhanaǵa jatqyzý men ólimniń joǵary yqtımaldylyǵymen baılanysty. Brazılııalyq shtamm budan qaýipti bolyp sanalmaıdy, biraq ol bastapqy COVID-19 shtamyna qaraǵanda tez taralady», dep túsindirdi A.Soı.
Sondaı-aq brıtandyq koronavırýs shtamy ótken jylǵy shtammen salystyrǵanda 1,7 ese, ońtústikafrıkalyq shtam 1,5 ese jáne brazılııalyq shtamm 2 ese tez taralatyny anyqtaldy. Sonymen qatar reprodýktıvtik sannyń ósýi 1,1-den 1,9-ǵa deıin artýy múmkin, bul birtindep osy shtamdardyń ústemdigine ákeledi. Úkimet 2020 jyldan bastap qabyldaǵan shekteý sharalary 6 aı ishinde jańa vırýstardyń tasymaldanýyna jol bermeýge múmkindik bergenin atap ótken jón. A.Soı jańa shtamdarǵa monıtorıng júrgizý jalǵasyp jatqanyn naqtylady.
Bıyl 1 aqpannan bastap KVI-ge qarsy vaksınalaý naýqany jalǵasýda. Birinshi sáýirden bastap vaksınalaýǵa jatatyn adamdardyń sanattary keńeıtildi. Kestelerdi jergilikti atqarýshy organdar jasaıdy. «Búgingi tańda birinshi komponentpen – 194 706, ekinshi komponentpen – 72 110 azamat egildi. Respýblıka boıynsha 1000 turǵynǵa shaqqandaǵy kórsetkish 10,3 paıyzdy qurady» dedi mınıstr.
Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda sáýir aıynda 2 mln doza vaksına jetkiziledi dep kútilýde, bul tıisti kontıngenttiń 23,4%-yn qamtýǵa múmkindik beredi. Immýndaý josparyna sáıkes, óńirlerge vaksınalardy jetkizýdiń kólemi men merzimi aldyn ala anyqtaldy. О́ndirýshilermen júrgizilgen kelissózderdi eskere otyryp, Qazaqstanda birinshi jartyjyldyqta vaksınalardyń 6 mln-nan astam dozasyn qabyldaý josparlanyp otyr, bul tıisti kontıngenttiń 64%-yn qamtýǵa múmkindik beredi. Mundaı kólem KVI-ǵa qarsy vaksınalaýǵa jatatyn kontıngentti jáne óteýsiz negizde egilýge nıet bildirgen adamdar úshin qoljetimdiligin barynsha keńeıtýge jaǵdaı týǵyzady.
Vedomstvo basshysy habarlaǵandaı, bıyl aqpan aıynda VAK sheshimimen halyqty COVID-19-ǵa qarsy ımmýndaý jónindegi keshendi jospar bekitildi. Vaksınany óndirý jáne jetkizý barlyq GMP jáne GDP standarttaryn, sondaı-aq «sýyq tizbegin» saqtaı otyryp júrgiziledi. KVI-ǵa qarsy vaksınalaý máseleleri boıynsha 9 myńnan astam medısına qyzmetkeri oqytyldy. 600-den astam vaksınalaý kabıneti, 800 muzdatqysh jabdyq jáne 3 myń termokonteıner daıyndaldy. Naýryz aıynyń sońyna deıin 300 myń azamatqa vaksınalaýdyń qoljetimdiligi qamtamasyz etilip, 11,3 mln shprıs satyp alyndy. «Joǵaryda aıtylǵan qosymsha vaksınalardy jetkizý jáne egý pýnktterin ashý qajettiligimen qatar, biz taǵy 14,5 mln birlik shprıs satyp alý boıynsha jumys júrgizip jatyrmyz» dedi A.Soı.
Epıdemııaǵa qarsy kúres pen iskerlik belsendilikti saqtaý arasyndaǵy teńgerimdi saqtaý maqsatynda elde sıfrly tehnologııalar belsendi engiziletin bolady. Atap aıtqanda, vaksınalanǵan tulǵalardy esepke alý jáne monıtorıng júrgizý úshin ázirlengen «Kovıdke qarsy pasport»; jumys istep turǵan bıznes sýbektileriniń jumys isteýin qamtamasyz etý jáne tyıym salynǵan qyzmet túrlerin qaıta bastaý úshin Ashyq jobasyn masshtabtaý jáne ony «Kovıdke qarsy pasportpen» kiriktirý; monıtorıng toptarynyń jumysynyń tıimdiligi men ashyqtyǵyn arttyrý úshin uıaly operatorlardyń ıesizdendirilgen derekteri negizinde «adamdardyń shoǵyrlaný oryndaryn anyqtaý kartalary» engiziledi. Sondaı-aq tósektik oryn qorynyń júkteme deńgeılerine basa nazar aýdaryla otyryp, eldegi epıdemııalyq ahýaldy baǵalaý matrısasynyń qosymsha ólshemsharttary daıyndalyp, VAK-tyń bekitýine usynylatyn bolady.
Qyrkúıekte vaksına salynǵandar sany 10 mln adamǵa jetedi
Máseleni qorytyndylaǵan Premer-Mınıstr Asqar Mamın Úkimet tarapynan halyqtyń syrqattanýshylyq deńgeıin tómendetý men vaksına alǵandardyń sanyn arttyrý jóninde jedel sharalar qabyldanyp jatqanyn atap ótti. Bıylǵy sáýir aıynan bastap óńirlerde aı saıyn 2 mln adamdy vaksınalaý qamtamasyz etiledi. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi vaksınasııalaý boıynsha naqty jospar daıyndady. «Qyrkúıek aıynda vaksınalaýǵa jatatyn 10 mln adamǵa vaksına salýdy aıaqtaýdy josparlap otyrmyz. Sodan keıin ujymdyq ımmýnıtettiń jınaqtaýshy áseri kútiledi» dedi A. Mamın.
Aýrýhanalarda dári-dármekterdiń bir aılyq qory bar, al «SQ-Farmasııa» qoımalarynda jáne dárihanalarda 2 aılyq qor jasaldy. Sonymen qatar barlyq óńirlerde dári-dármekter, jeke qorǵanys quraldary men shprısteri bar 3 aılyq turaqtandyrý qorlary quryldy. «Jalpy, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń barlyq tapsyrmasyn oryndaý boıynsha júıeli jumys júrgizilýde» dedi A.Mamın.
Premer-Mınıstr Densaýlyq saqtaý mınıstrligine, ákimdikterge «qyzyl aımaqtaǵy» óńirlerde vaksına alatyndardyń sanyn arttyrý boıynsha sharalar qabyldaýdy jáne qabyldanǵan josparǵa sáıkes vaksınany jetkizýdi qamtamasyz etýdi tapsyrdy. Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligine Densaýlyq saqtaý mınıstrligimen, ákimdiktermen birlesip vaksınalaýdyń mańyzdylyǵy týraly aqparattyq-túsindirý jumystaryn keńinen júrgizý tapsyryldy. Densaýlyq saqtaý, Sıfrlandyrý, Ishki ister mınıstrlikterine, «Atameken» UKP, óńirlerdiń ákimdikterine osy jyldyń sáýir aıynyń sońyna deıin bıznes sýbektileriniń qyzmetin qalpyna keltirý jáne epıdemııaǵa qarsy sharalardy júrgizý úshin «adamdardyń shoǵyrlaný oryndaryn anyqtaý kartalaryn» engizý men mobıldi monıtorıngteý toptarynyń tıimdiligin jaqsartý maqsatynda barlyq óńirge Ashyq jobasyn kezeń-kezeńimen engizý tapsyryldy.
6 myń shaqyrym jol salynyp, jóndeledi
Úkimet otyrysynda jol-kólik ınfraqurylymyn damytý máseleleri qaraldy. Nur Otan partııasynyń saılaýaldy baǵdarlamasynda 2025 jylǵa qaraı 12 myń shaqyrym joldy rekonstrýksııalaý jáne 27 myń shaqyrym jergilikti avtojol jelisin jóndeý boıynsha aýqymdy mindetter qoıylǵan. Bıyl 1,2 myń km jol boıynda kólik qozǵalysyn ashyp, jalpy uzyndyǵy 6 myń km avtomobıl joldaryn rekonstrýksııalaý, jóndeý jáne salý boıynsha iri jobalardy aıaqtaý kerek. Taldyqorǵan – О́skemen (768 km), Qaraǵandy – Balqash – Qapshaǵaı (645 km), Qalbataý – Maıqapshaǵaı (415 km) jáne t.b. iri jobalar iske asyrylady. Qyzylorda – Jezqazǵan avtojolynyń rekonstrýksııasy jobasy júzege asyryla bastaıdy. Ákimdikter 2,6 myń shaqyrym jergilikti avtojoldardy salýdy josparlap otyr. Jol boıyndaǵy servıstiń 125 jańa nysanyn salý kózdelgen. Úkimet basshysy Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligine ákimdiktermen jáne «QazAvtoJol» UK» AQ-pen birlesip, josparlanǵan jobalardyń ýaqtyly iske qosylýyn jáne bıyl jyl sońyna deıin bólingen qarajattyń tolyq ıgerilýin qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
Premer-Mınıstr bıylǵy jyldyń sońyna deıin rekonstrýksııalanǵan ýchaskelerde «aqy tóleýdi» ónerkásiptik paıdalanýǵa engize otyryp, avtomobıl joldaryn ózin ózi qamtamasyz etýge kóshirý boıynsha jumysty aıaqtaý qajettigin atap ótti, bul avtomobıl joldaryn normatıvtik kúıde kútip-ustaýǵa múmkindik beredi. Oblys ákimdikterine «Atameken» UKP-men birlesip jol boıyndaǵy servıs obektilerin jańǵyrtý jáne olardy Ulttyq standartqa sáıkes keltirý jónindegi jumysty jandandyrý tapsyryldy. «Qoıylǵan mindetterdi iske asyrýdyń tıimdiligi asa mańyzdy. Barlyq is-sharalar belgilengen merzimderde aıaqtalýy tıis», dedi A.Mamın.