«Qazaqstannyń teń quqyqtar men múmkindikter ınstıtýty» qoǵamdyq qorynyń prezıdenti Margarıta О́skembaeva turmystyq zorlyq-zombylyq qurbany bolǵan áıelderdiń 40 paıyzdan astamy kúıeýlerine qaıta oralatynyn aıtady.
«Daǵdarys ortalyqtarynyń qyzmetin jetildirý, otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý jáne agressorlarmen jumys isteý jónindegi sharalardy ázirleý jáne iske asyrý» respýblıkalyq jobasynyń bastalýyna arnalǵan onlaın baspasóz-konferensııasyna AQDM Jastar jáne otbasy isteri komıtetiniń tóraǵasy Shahmardan Baımanov, «Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy» basqarmasy tóraıymy Lıma Dıas jáne basqa da qoǵam qaıratkerleri qatysty.
ARASHA baspana mysalynda (Almaty q.) biz turmystyq zorlyq- zombylyq qurbany bolǵan áıelderdiń 40%-dan astamy agressor jubaılaryna oralatynyn kóremiz. Onyń ártúrli sebepteri bar – biri sýymaǵan sezimderiniń jeteginde kúıeýine qaıta keledi, biriniń baratyn jeri joq. Kúıeýi túzelýge ýáde beredi. Osy áıelderdiń jartysy ómirlerin jańadan bastap otbasynda qalady, ekinshi jartysy qaıtadan bizge júginedi», deıdi M.О́skenbaeva.
Osyǵan baılanysty, atalǵan jobany iske asyrý aıasynda agressorlarmen jumys isteýdiń praktıkalyq ádisteri nusqaýlyqtar men áreketter algorıtmin jasaý arqyly qoldanylady.
«Joba turmystyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alýǵa jáne Qazaqstandaǵy jaǵdaıdy jaqsartý boıynsha keshendi sharalar qabyldaýǵa baǵyttalǵan. Mysaly, daǵdarys ortalyqtarynyń qyzmetin jetildirý. Biz olardyń elimizdiń barlyq óńirinde jumys isteıtinin bilemiz, turmystyq zorlyq-zombylyq qurbandaryna áleýmettik qyzmetter kórsetýdiń standarty bar. Biraq olardyń naqty sany áli belgisiz. Joba aıasynda qor alǵash ret elimizdiń 10 áskerı oqý ornynda aqparattyq-túsindirý naýqanyn júrgizetin kúsh vedomstvolarynyń otstavkadaǵy qyzmetkerlerin erlermen áńgimelesýge tartady. Onda er adamdar bilim alady – bolashaq polıseıler, áskerıler. ARASHA tájirıbesinde kúshtik qurylym ókilderi otbasynda agressor bolǵan jaǵdaılar boldy. Olar emosııaǵa berilmeı, máseleni kúsh qoldaný ádisi arqyly sheshýge úırengen. Jumysy aýyr. Úıge kelip, áıeline, balalaryna minez kórsetedi. Al tańerteń dym bolmaǵandaı gúl berip keshirim suraıdy jáne ári qaraı ómir súre beredi. Áıelder mundaı jaǵdaıǵa kónip, ondaǵan jyldar boıy solaı ómir súrýge májbúr» deıdi M.О́skenbaeva.
Lıma Dıas óz sózinde turmystyq zorlyq-zombylyq qurbandaryna kómek kórsetý jónindegi daǵdarys ortalyqtaryna alǵys bildirdi. «Osy joba aıasynda seriktes bolǵan daǵdarys ortalyqtaryna shyn júrekten alǵysymdy bildiremin. Búginde atalǵan ortalyqtar qarjylyq qıyndyqtarǵa qaramastan, turmystyq zorlyq-zombylyq qurbandarynyń qupııalylyǵyn, turǵyn úı, psıhologııalyq, zańdyq jáne áleýmettik kómek turǵysynan keshendi qoldaýdy qamtamasyz etýde», dedi ol.
Sondaı-aq joba sheńberinde óńirlerde turmystyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý tetikterin jetildirý jónindegi alǵashqy respýblıkalyq jobalyq keńse qurylady. Agressorlardyń qolynan zardap shekken 500 áıel men olardyń balalaryna psıhologııalyq kómek kórsetiledi. Osy jobany iske asyrý sheńberinde agressorlarmen jumys isteýge oqytý boıynsha trenıngter men vebınarlar josparlanǵan: áıelderdi zorlyq-zombylyqtan qorǵaý jónindegi 75 ınspektor jáne kámeletke tolmaǵandarmen jumys jónindegi ınspektor barlyq óńirde oqýdan ótip, óz biliktiligin arttyrady.
Eske sala keteıik, joba Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy men Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń granttyq qoldaýymen júzege asyrylýda. Al Almaty qalasyndaǵy turmystyq zorlyq-zombylyq qurbandaryna arnalǵan ARASHA baspanasy – 2017 jylǵy 1 shildeden bastap jumys isteıtin «Qazaqstannyń teń quqyqtary men teń múmkindikteri ınstıtýty» qoǵamdyq qorynyń áleýmettik jobasy. Munda áıelder psıhologııalyq, zańgerlik kómek alady, jumysqa ornalasady nemese mamandyq alýǵa kómektesedi. О́z jumysynyń basynan bastap 2021 jylǵy 1 sáýirge deıin ARASHA baspanasy turmystyq zorlyq-zombylyqqa ushyraǵan 418 janǵa keshendi qoldaý kórsetti.