AQSh-ta kıber shabýyl kesirinen eldegi eń úlken munaı qubyrynyń biri – Colonial Pipeline isten shyqty. Atalǵan kompanııa shyǵys jaǵalaýdyń 45 paıyzyn janarmaımen qamtamasyz etedi.
Colonial Pipeline-niń jalpy uzyndyǵy 9000 shaqyrymǵa jýyq, AQSh-tyń 14 shtatyn basyp ótedi. Qubyr negizinen kólik janarmaıyn, dızel jetkizýmen aınalysady. Eldegi 7 áýejaıǵa kúnine 400 mıllıon lıtr janarmaı jetkizedi. Osyndaı alpaýyt korporasııanyń jumysyna kedergi keltirgen – qarapaıym kompıýterlik vırýs.
«Qazirgi tańda basty maqsatymyz – qyzmetimizdi qaýipsiz túrde qaıta qalpyna keltirip, jetkizý jumystaryn jolǵa qoıý. Bul jumysqa kirisip kettik», delingen kompanııanyń taratqan málimdemesinde.
Vırýstyń qaıdan kelgenin anyqtaý úshin Colonial Pipeline arnaıy mamandar shaqyryp, mán-jaıdy naqtylaý úshin zań organdaryna aryz bergen. Shabýyldyń naqty sebebi men ony kimniń jasaǵany belgisiz.
Sinopharm vaksınasy maquldandy
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy Qytaı bıligine tıesili Sinopharm kompanııasynyń koronavırýsqa qarsy vaksınasyn shuǵyl túrde qoldanýǵa ruqsat etti.
Ol – Qytaıda jasalǵan koronavırýsqa qarsy eki ekpeniń bireýi. Qazirgi tańda bul vaksına álemdegi mıllıondaǵan adamǵa salyndy.
Sondaı-aq DDU kez kelgen juqpaly aýrýǵa qarsy qytaı vaksınasyn paıdalanýǵa ruqsat berdi. Osy aptanyń basynda DDU-nyń jekelegen sarapshylary Sinopharm kompanııasynyń janama áserler týraly bergen málimetteriniń sapasyna alańdaýshylyq bildirgen-di. DDU-nyń tótenshe jaǵdaıǵa baılanysty vaksınany qoldanýǵa ruqsat etýi ónimniń qaýipsizdigi men tıimdiligin ańǵartady. Sondaı-aq atalǵan ekpeni kedeı elderdi vaksınamen qamtamasyz etetin ǵalamdyq baǵdarlamaǵa engizýge múmkindik beredi.
Buǵan deıin DDU birqatar kompanııanyń ónimin qoldanýǵa ruqsat etken edi. Atap aıtqanda, Pfizer-BioNTech, AstraZeneca, Johnson & Johnson vaksınalaryn, ótken aptada Moderna jasaǵan ekpeni qoldanýdy maquldady.
Aýǵanstandaǵy apatty apta
Aýǵanstan astanasy Kabýlda mektep mańynda jarylys bolyp, 58 adam qaza tapty. 150-ge jýyq turǵyn jaraqattandy.
Senbi kúni keshke jarylǵan bomba qalanyń Deshti-Barchı mańyn dúr silkindirdi. Atalǵan aımaq buǵan deıin de DAISh sodyrlarynyń nysanyna ilikken edi. Eshqandaı top senbidegi jarylys úshin jaýapkershilikti óz moınyna alǵan joq.
Aýǵanstan prezıdenti Ashraf Ganı shabýyldy aıyptaǵan málimdeme jasady. Sondaı-aq ol Talıbandy da aıyptady. «Talıban ózderiniń zańsyz soǵysy men zorlyq-zombylyqtaryn kúsheıte otyryp, qazirgi daǵdarysty beıbit jáne túbegeıli sheshýden bas tartqandaryn jaǵdaıdy kúrdelendirý arqyly taǵy da kórsetti», dedi Ganı. Al Talıban beıbit turǵyndarǵa baǵyttalǵan shabýyldy aıyptaıtynyn málimdep, oǵan qatysy joq ekenin habarlady.
Eýropalyq Odaqtyń Aýǵanstandaǵy mıssııasy oqıǵany «qorqynyshty shabýyl» dep málimdedi. «Bul – jekkórinishti terrorıstik akt. Qyzdar oqıtyn mektepke jasalǵan shabýyl – Aýǵanstannyń keleshegine balta shabý, elin damytatyn balalardy óltirý», dedi mıssııa Twitter-degi paraqshasynda.