Jyl bastalǵaly beri elimizde jemqorlyq qylmysy úshin 300-den astam adam zańdy jazasyn alǵan. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń aqparatyna súıensek, olardyń 78-i para alǵany, al 147-si para bergeni úshin sottalǵan. Alaıaqtyq ta azaımaı tur. Sońǵy tórt aıda bul qylmys túrine qatysty 40 derek tirkelgen.
«Asa iri kólemde para alǵany úshin ustaldy», «qyzmettik laýazymyn asyra paıdalanǵany úshin jazaǵa tartyldy», «memleket qarjysyn talan-tarajǵa salǵany úshin sotty boldy». Shyny kerek, mundaı sózderdi jıi estýge qoǵamnyń da eti ólip barady. Jan-jaqtan aǵylǵan aqparattyń deni jemqorlyqqa qatysty. Oǵan da selsoq qaraıtyn nemquraıdylyqqa kózimiz de, boıymyz da úırenip barady. Bul tusta barlyq másele para alyp, basy bálege qalǵan memlekettik qyzmetshiler men laýazymdy tulǵalardyń jaýapsyzdyǵymen ǵana shektelmeıdi. Sybaılas jemqorlyqtyń áleýmettik jáne qylmystyq salmaǵyn áli de saralaı almaı júrgen elimizdiń árbir azamatynyń tanym-túsinigi de kóp túıinge shyrmaý bolyp tur.
Máselen, bıyldyń ózinde laýazymdyq ókilettikterin asyra paıdalanǵany úshin 19 adam sottalsa, laýazymdyq ókilettiligin asyra paıdalanǵan 7-i de jazasyz qalmaǵan. Bas bostandyǵynan aıyrýǵa – 85, bas bostandyǵyn shekteýge 26 adam kesilgen. Eń soraqysy, jyl bastalǵaly beri jemqorlyǵy úshin sottalǵan sol 300-den astam adamnyń 60-sy arnaýly, áskerı nemese qurmetti ataǵynan, synyptyq sheninen, dıplomatııalyq dárejesinen, biliktilik synybynan jáne memlekettik nagradalarynan aıyrylǵan. Solaryń biri – taıaýda ǵana «polısııa podpolkovnıgi» sheninen aıyrylǵan B.Bılıalov esimdi eks-polısııa qyzmetkeri. Almaty oblysynyń Ile aýdandyq polısııa basqarmasynyń orynbasary laýazymyn atqarǵan ol Qylmystyq kodekstiń 170-babynyń 1-bóligimen qozǵalǵan adam densaýlyǵyna qasaqana ortasha zaqym keltirý isin toqtatý úshin 870 myń teńge kóleminde para alǵany úshin isti bolǵan edi. Aýdandyq sot tártip pen zańdylyqtyń kúzetinde emes, kerisinshe jemqorlyqtyń jaǵynda júrgen saqshyny sheninen aıyryp qana qoımaı, 26,1 mıllıon teńge kóleminde aıyppul tóleýge de mindettegen.
Qyzmettik laýazymyn paıdalanyp, para alǵandardyń taǵy biri – aqtaýlyq memlekettik qyzmetshi. Qujatqa qoıatyn «qoltańbasyn» mıllıonǵa baǵalaǵan «Munaıly aýdany ákimi apparatynyń turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy jáne avtomobıl joldary» MM basshysy B.Ábdiqalyq «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» jáne «Jumyspen qamtý-2020» memlekettik baǵdarlamalary aıasynda jeke basynyń jaǵdaıyn da jaqsartyp alýdy kózdegen. Osy baǵdarlamalar boıynsha júzege asyrylatyn Munaıly aýdanyndaǵy kentishilik joldar qurylysyn júrgizý kezinde oryndalǵan jumys aktilerine qol qoıǵany úshin para alǵan basshyǵa qatysty Aqtaý qalalyq soty 30 mıllıon teńge aıyppul tóleý jóninde sheshim shyǵardy. Al mekeme basshysyna para berip, problemasyn tezirek sheship alǵysy kelgen «Janrın» JShS dırektory N.Súıinov 15 mln teńge aıyppul arqalady.
Sot sheshimi shyqqan ár derektiń artynda adam taǵdyry turǵany túsinikti. Alaıda zańdy jazaǵa tartylǵan ár adamnyń azamattyq jaýapkershiligin de esten shyǵarmaǵan durys. Sebebi eń birinshi ózimizdi, tártip pen talapqa degen kózqarasymyzdy, is-áreketimizdi ózgertpeı, qoǵamdaǵy indetti túp-tamyrymen joıa almasymyz anyq. Qoǵamnyń ózgergenin qalasaq, máseleni parasyz sheshýge talpynǵanymyz jón. Ol úshin jol saqshysy toqtatsa, zańsyzdyqty aqshamen emes, jaýapkershilikpen sheship úırengenimiz jón. Jumysqa ornalasý úshin tanys emes, erik-jiger men bilim-biliktilikti aralastyryp ádettengenimiz abzal. Bank pen HQKO-da sharýany tezirek bitirý úshin «barmaq basyp, kóz qyspaı-aq» qujattarymyzǵa muqııat bolǵanymyz jón. Eń bastysy – óz problemamyzdy zańsyz áreketpen sheshýge jol bermeýimiz qajet.