Memleket halyq únine qulaq asa ma? Shyǵys Qazaqstanda shyryldaǵan kásipkerler Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtan taǵy kómek surady.
Aıtýlarynsha, Shyǵysta memlekettik satyp alý júıesin jemqorlyq jaılapalǵan. О́ńirdegi bir top kásipker tenderdi ádiletsiz ótkizýdi ádetke aınaldyrǵan bılik ókilderin jaýapkershilikke tartýdy talapetip otyr. Oılaryn ortaǵa salǵan kásipkerlerdiń qatarynda máslıhat depýtattary da bar.
Kásipkerlerdiń kótergen máselesi bireý ǵana – tenderdiń ádil ótýi. Shyǵystaǵy belgili kásipker Erjan Sqaqov oblystyq ákimdiktiń ókilderi qoıǵan shartpen kelispegen. Sodan berikompanııasy tenderden negizsiz qaǵylyp qalypjúr. Jalpy, sońǵy jyldary óńirde memlekettik satyp alýǵa qatysty daý órship keledi. О́ıtkeni oblys ákimdigi tenderdi ózderimen jumys isteýge yńǵaıly kásipkerlerge ǵana beretin kórinedi.
– Tenderdiń oblystyq ákimdikke jaqynjúretin azamattarǵa ǵana berilip jatqany durys emes. Al bul týraly ashyq aıtqandarǵa qatysty qylmystyq is qozǵaý aqylǵa syımaıdy, – deıdi kásipker Rafaıl Hazıpov.
Ras, kásipkerler tarapynan óńir basshylyǵyna shaǵym kóp. Mysaly, Semeıde qatty-turmystyq qaldyqtar polıgonyn salý úshin múldem tıimsiz nesıe rásimdegileri kelgen. Ol úshin 8 mlrd teńge emes, ózge oblystardaǵydaı 2 mln teńgemen-aq jumys isteýge bolar edi dep esepteıdi dóńgelek ústelde bas qosqandar. Radıologııalyq keshenniń qurylysyna áý basta 6,5 mlrd teńge bólingen edi. Keıin taǵy osyndaı mólsherde qarjy bólgen eken. Semeıdegi radıologııalyq ortalyqqa dıagnostıkalyq qondyrǵylardy jetkizýge jaýapty kompanııa basshylyǵy da buqaralyq aqparat quraldary ókilderine óz pikirin bildirdi. Aıtýlarynsha, sońǵy 6-7 jyldan beri atqarǵan jumystary úshin 2,5 mlrd teńge qarjysyn áli ala almaı júr. Sotta da jeńip shyqqan, biraq bálendeı nátıje joq.
– Bar dúnıege ekinshi ret qaıta qarjy bólingen. 6,5 mlrd teńge. Az aqsha emes. Ne sebepten bólindi? Nelikten osy kúnge deıin jańaǵy nysanda jumys aıaqtalmaǵan? Aqsha qaıda ketti? Bizdiń aqshamyz qaıda? Aıta bersek, suraq óte kóp, – deıdi «Medtehnıka» AQ bas dırektorynyń mindetin atqarýshy Bahtııar Sápıev.
Sonymen qatar jyr bolǵan Semeıdegi jylý energııa ortalyǵynyń qurylysyna qatysty másele de kóterildi. Investısııalyq kelisimshart iri túrik fırmasynyń qolynda bolǵanymen, sot arqyly ol buzylǵan. Al qala turǵyndary qysta qazandyqtan shyqqan býdaq-býdaq qara tútinnen tunshyǵyp jatady. Onyń ústine kóptegen úıge jylý da jetpeıdi.
– Semeı halqy úshin qazandyq aýadaı qajet. Qysta qar beti qap-qara bolyp jatady. Ońjaǵalaýda ǵana 48 qazandyq bar edi. Búginde birazy qysqartyldy. Qazandyqtar eshqandaı súzgisiz jumys isteıdi. Shyǵaryndylar kádimgideı aýaǵa tarap jatyr, – deıdi ınvestor kompanııanyń ókili Oljas Esenǵarın.
Este bolsa, byltyr О́skemendegi bıznesmender tenderge qatysty shaǵym aıtqan-tuǵyn. Bıyl Semeıdegi bir top kásipker oblys ákiminiń jumysyna kóńili tolmaıtyndaryn jetkizdi. Pikir bildirip qana qoıǵan joq, Memleket basshysynan kómek surap ashyq hat joldady. Al oblys ákiminiń keńesshisi Ermak Sálimov árbirdaýly másele sotta qaralýy kerektigin aıtty.
– Men osy kompanııanyń basshylyǵymentanyspyn. Burynǵy joba boıynsha olar Semeı qalasynda memleket-jekemenshik áriptestikpen bes balabaqsha salýǵa nıet bildirgen. Kelisimshart bar. Biz olarǵa jer berdik. Olardyń quqyq belgileıtin qujattary da joq emes. Alaıda olar jumysqa kirisken joq. Sodan keıingi joba – jylý qazandyǵy edi. Mine, jaýap. Máseleni tek zań boıynsha sheshý kerek. Zań bar, sot bar. Aıǵaı-shý shyǵarǵan durys emes, – deıdi ákimniń keńesshisi E.Sálimov.
Kásipkerlerdiń aıtýynsha, jergilikti bılikke qarsy shyqqan adamnyń bárine qysym kórsetiledi. Sondyqtan kóbi óz pikirlerin ashyq aıtýǵa bata almaıdy. Degenmen bul jolǵy jıynǵa aýdandaǵy azamattar da onlaın formatta qosylyp, ádiletsiz ótken tenderler týraly búkpesiz aıtty.