Jýyrda dúnıeden ozǵan, qazaqtyń klassık aqyny Esenǵalı Raýshanovtyń sózine jazylǵan «Qara baýyr qasqaldaq» áni – taǵdyrly tarıhı týyndy. Biri bilse, biri bilmes bul án – Jeltoqsan oqıǵasyndaǵy qasiretke arnalǵan. Alǵashqyda ándi dombyramen, baıanmen oryndaǵan.
Keıinnen Asqar Momynov degen jigit jetekshilik etetin Shardara aýdanynda qurylǵan «Naz» toby shyrqaıdy. Atalǵan topta qyrǵyzdyń Elik degen ánshi qyzy da bolypty. «Qasqaldaqty» ol sahnada qulpyrtyp, tipten tamasha oryndaǵan, deıdi biletinder.
Kóp uzamaı toptyń ánshisi Bolat Qusaıynov «Qara baýyr qasqaldaqty» «Tamashada» oryndaıdy. Ánniń halyqqa keńinen tanymal bolǵany osy kez.
Kompozıtor Lesbek Amanovtyń aıtýynsha, ánniń mátinin «Juldyz» jýrnalynda jarııalanǵan aqyn óleńderi arasynan baıqap qalady da, ishinen birneshe ret qaıtalap oqyp, osy án dúnıege keledi.
«Oıyn astarlap jetkizgen óleńde Kolbındi qańǵyp kelgen shúregeıge teńep otyrǵanyn birden túsindim» deıdi L.Amanov. Alaıda aqyn Esenǵalı Raýshanov ony joqqa shyǵarady. «Bul óleń meni az áýrelegen joq. О́z basym onyń ánine kóńilim tola bermeıdi. Nege? Qazaqta qaı óleń ánge suranyp tur? Áýeli osy máseleni pysyqtap alý kerek qoı. О́nerdiń ishki áleminiń kabysýy degen bolady. Keıbireýler bul óleńniń sózin óziniń yńǵaıyna qaraı buryp, shýmaqtar qosyp aıtady. О́nerde odan ótken soraqylyq, qııanat joq. Men de kezinde kitapqa enbeı kalǵan óleńder barshylyq. Úlken kúshpen jaryq kórgen kitabymda «Qasqaldaq» burmalanyp shyqty. «Qańǵyp kelgen shúregeı, kólge pana bolmaıdy» degen joldardaǵy «qańǵyp» sózi «adasyp» dep túzelgen. Bul degeniń óleńdi túsiný túgili, qarapaıym tehnıkalyq qurylymyn bilmeý, bolmasa túsinýge tyryspaý degen sóz emes pe? Bireýler bul ándi Qonaevqa arnalǵan dese, bireýler Kolbındi aıtady. Bul beker. Kolbınge shúregeı kelmeıdi. Qaıdan bileıin, bál- kim, Qonaevty qasqaldaqtan góri irirek qusqa teńegen durys shyǵar... Jalpy meniń shyǵarmashylyǵymda jeke adamdarǵa, kompartııaǵa, saıasatqa arnalǵan qyzyl óleńder bolǵan emes... Munymen maqtanaıyn dep otyrǵanym joq, durysy sol. Sondyqtan «Qasqaldaq» eshkimge arnalmaǵan. Ol sol tógilgen qanǵa oqylǵan dúnıe... Bir qýanatynym, bul óleńniń kitaptan buryn «Juldyzǵa» shyqqan nusqasy bar edi. Án avtory sony paıdalanypty», deıdi aqyn.
Ne desek te, shaıyr júregin jaryp shyqqan saf óleń sazgerdiń syrly pernelerine qona ketip, qanshama býyn qaıyrmasyna qosylyp kele jatqan ǵumyrly án dúnıege keldi. Aqıqatyn ýaqyt tarazylaı jatar, degenmen án tarıhyna ár kezde úńilip turǵan durys der edik.
Altynaı ALTYNBEK,
Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń 2-kýrs stýdenti