Almaty oblysynyń qolóner sheberleri ulttyq dástúrdi jańǵyrtyp otyr. Mysalǵa, quraq kórpe tigý óneri Tekeli qalasynda damyp keledi. Mundaǵy Balalar shyǵarmashylyq ortalyǵynda jergilikti oqýshylar ulttyq oıý-órnekti kórpe-jastyq tigýdi úırenip júr. Qolónerdi jańǵyrtýmen quraq kórpe tigý sheberhanasy stýdııasynyń ıesi, taldyqorǵandyq Aıman Joltaı da aınalysýda. Jalpy, Jetisý óńirinde mundaı mysaldar óte kóp.
Eńbekshiqazaq aýdany Rahat aýylynyń turǵyny, jas sheber Abzal Ákimbek ulttyq mýzykalyq aspaptarynyń 50-den astam túrin daıyndaıdy eken. Onyń qolynan shyqqan dombyra, qobyz aspaptaryna qyzyǵýshylar kóp. Al Abzaldyń ózi babalar murasyn saqtaı otyryp, tabysty da molaıtýǵa bolady degen oıda. О́ıtkeni 23 jastaǵy jas sheber kúndelikti tynymsyz eńbek etip, sheberhana jumysyn júrgizip otyr. О́zi yntaly izbasarlaryn qolónerge baýlyp, ustazdyq qyrynan da tanylyp úlgeripti.
– Ulttyq mýzyka aspaptarynyń tarıhyn bilýge, jasalýyn meńgerýge degen qyzyǵýshylyǵym bala kúnimnen oıandy. Shamamen 7-synypta osy qyzyǵýshylyǵym dombyra jasap úırenýime sebep boldy. Men mektepti bitirgenshe bos ýaqytymnyń bárin sheberhanada ótkizetinmin. Keıin kolledjde oqyp, ony bitirgennen keıin sheberhanada bir jyldaı jumys istep, tájirıbe jınadym. Munan soń jeke isimdi ashýǵa bel býdym. Bir jyl boıy óz betimmen jumys istegennen keıin jeke bıznes ashyp, damytý kerektigin túsindim. Sóıtip memlekettiń qoldaýyn alý úshin Kásipkerler palatasynyń óńirlik fılıalyna kómekke júgindim. Kóp uzamaı, «Jas kásipker» baǵdarlamasy boıynsha 2,5 mln teńge somasynda grant utyp aldym. Oǵan zamanaýı stanoktar, basqa da qajetti qural-jabdyq satyp aldym. Bul meniń bastamama úlken qoldaý boldy. Sodan beri erinbeı eńbektenip, ulttyq qolónerdi jalǵastyrý úshin jas balalardy aspaptar jasaýǵa úıretip kelemin. Aldaǵy ýaqytta otandyq jáne halyqaralyq kórmelerge qatysýdy oılap júrmin, – deıdi qolóner sheberi Abzal Ákimbek.
Al Qapshaǵaı qalasynda turatyn kópbalaly ana Janat Medetqyzy bolsa ulttyq sıpattaǵy quraq kórpeler tigýdiń kóne tehnologııasyn qaıta jańǵyrtyp otyr. Bul iste 15 jyldyq tájirıbesi bar sheber qapshaǵaılyq jas qyz-kelinshekterdi osy ónerge baýlyp jatyr. Al oryndalǵan tapsyrystar Qazaqstannyń túkpir-túkpirine jóneltiledi.
– Bizdiń buıymdarymyzdy
qapshaǵaılyqtar ǵana emes, Atyraý, Aqtaý, Ýfa qalalarynyń turǵyndary da satyp alady, tipti Túrkııa, jaqynda Chehııa elderine de jiberildi. Biz úshin sapa – birinshi oryndaǵy mańyzdy másele. Halqymyzdyń dástúrlerin saqtaýǵa óz úlesimizdi qosyp, baı mádenı muramyzdy álemge tanytqymyz keledi. Bul isti jalǵyz tigin mashınasymen tósek jabdyqtaryn tigýden bastaǵan edim. Qazir irgesi keńeıip, bıznestiń aýqymy úlkeıip keledi. Mundaǵy maqsatym – ózim sekildi kópbalaly analarǵa kómek kórsetý. Bizdiń kishkentaı sehymyz birte-birte aıaǵynan turdy. Alǵashynda 50 adam jumys istegen, barlyq qajetti tehnıkany satyp alǵannan keıin 20 adam jumysqa ornalasty. Qazir sehty keńeıtip jatyrmyz. Toqymadan kıimder tiksek deımiz. 100 adamǵa deıin jumysqa tartsaq degen josparymyz bar, – deıdi seh ıesi Janat Medetqyzy.
Shaǵyn sehtaǵy sheberler kúnine 40-50 qalyńdyqtyń jasaýyn tige alady eken. Olardyń qolynan shyqqan jastyqtar, kórpeler, japqyshtar óziniń túrli oıý-órnekterimen kóz tartady. Jalpy, quraq quraý – kórkemdik talǵamdy talap etetin shyǵarmashylyq jumys. Quraq tústerin tańdaý, formalaryn tabý, olardy bir-birimen úılestirý – ońaı is emes. Degenmen seh sheberleri jumystyń kúrdeliligine qaramastan sehta jalpy jıyrmadan astam buıym túrin daıyndaıdy.
Aıtpaqshy, kópbalaly ana indet ýshyǵyp turǵan kezde de kómek berýden tys qalǵan joq. Onyń sehynda 13 myń danadan astam medısınalyq qorǵanys betperdesi tigilip, turǵyndarǵa tegin taratylǵan-dy.