Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń basshysy Kabýlge saparynda Aýǵanstannyń ulttyq densaýlyq saqtaý júıesiniń tolyq ydyraýy múmkin ekenin eskertti. Bul ssenarııdi boldyrmaý úshin BUU Tótenshe jaǵdaılarǵa kómek qorynan 45 mıllıon dollar bóldi, dep jazady Egemen.kz.
BUU tótenshe jaǵdaı qorynan qarajat bólingeni týraly gýmanıtarlyq kómek koordınatory Martın Grıffıts málimdedi.
«Biz aýǵandyq densaýlyq saqtaý júıesiniń kúıreýine jol bere almaımyz, bul apat bolar edi. Adamdarǵa eń qajet kómek kórsetilmeı qalady. Mysaly, dárigerler ómirlik kórsetkishter boıynsha kesar tiligin jasaı almaıdy nemese jaraqattarǵa kómek kórsete almaı qalar edi», deıdi ol.
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń basshysy, doktor Tedros Adhanom Gebreıesýs Kabýlda sóılegen sózinde, búginde aýǵandyq dárigerler «adamdar arasynda» tańdaý jasaýǵa májbúr ekenin aıtty. Sebebi «olardyń muqtaj adamdarǵa kómektesýge múmkindigi joq». DDSU basshysy mundaı qorytyndyǵa Talıban qozǵalysynyń ókilderimen - Aýǵanstannyń is júzindegi bıligimen, sondaı-aq medısınalyq qyzmetkerlermen jáne naýqastarmen kezdesýinde kelgen. «Qarjylyq qoldaý bolmasa, myńdaǵan medısınalyq mekemeler qajetti quraldardy satyp ala almaıdy, al dárigerlerge jalaqy tólenbeıdi», deıdi ol.
Sonymen qatar Aýǵanstandy dári-dármekpen qamtamasyz etýde kúrdeli problemaǵa aınalǵan. Oǵan jetkizý joldarynyń jabylýy sebep bolǵan. Koronavırýstyń taralýy kezinde, kovıdti emdelýshilerge qyzmet kórsetetin 37 aýrýhananyń toǵyzy jabylǵan. Qysqartýlar aýrý juqtyrǵandardy anyqtaý men naýqastarmen baılanysta bolǵandardy izdeýden bastap vaksınasııaǵa deıingi pandemııamen kúresýdiń barlyq jaǵdaıyna áser etken.
Doktor Tedros Aýǵanstandaǵy áıelder men qyzdardyń quqyǵyna nazar aýdardy.
«Elde jumys isteıtin medısınalyq mekemelerdiń sany azaıǵan jáne dáriger áıelder jumysqa shyqpaǵandyqtan aýǵan áıelderi aýrýhanaǵa júginbeýge tyrysady», dedi ol. Onyń aıtýynsha, DDSU seriktesterimen birge Aýǵanstandaǵy qyzdar men áıelderdiń densaýlyǵyna, bilim alýyna jáne áıel dárigerlerdi oqytýǵa ınvestısııa salýǵa mindetti.
DDSU habarlaýynsha, bılik «Talıbanǵa» ótkenge deıin Aýǵanstannyń 2,2 mıllıon turǵyny COVID-19 vaksınasyn alǵan.
«Sońǵy aptalarda halyqty vaksınasııalaý qarqyny kúrt tómendedi. Vaksınanyń 1,8 mıllıon dozasy paıdalanylmaı qaldy», dedi doktor Tedros.
Ol jaǵdaıdy ózgertý úshin shuǵyl sharalar qabyldaýǵa jáne jyl sońyna deıin Aýǵanstan turǵyndarynyń kem degende 20 paıyzyn koronavırýs ınfeksııasyna qarsy vaksınalaýǵa shaqyrdy.