Christie’s jáne Aguttes aýksıon úıleri Albert Eınshteınniń qoljazbasyn satylymǵa shyǵarady, onda fızık jalpy salystyrmalylyqty dáleldeýge tyrysqan, dep habarlaıdy Egemen.kz Irish Times-qa silteme jasap.
Aýksıon 23 qarashada Parıjde ótedi, lot 2-den 3 mıllıon eýroǵa deıin baǵalandy. Bul Eınshteınniń aýksıonǵa shyǵarylǵan eń qundy qoljazbasy ekendigi aıtylǵan. Fızık ony 1913-1914 jyldary dosy, shveısarııalyq ınjener Mıshel Bessomen birlesip qurǵan. Mátinniń ózi Merkýrıı orbıtasyndaǵy anomalııany sheshýge arnalǵan teńdeýler men esepteýlerden turady.
Merkýrııdiń orbıtasyndaǵy planeta Kúnge jaqyn ornalasqan núkte, onyń perıgelııasy ýaqyt óte kele Kún júıesindegi basqa denelerdiń áserinen baıaý qozǵalady. Eger Eınshteın men Besso teńdeýleri osy yǵysýdyń nátıjesin kórsetse, salystyrmalylyq dáleldener edi. Alaıda, qoljazbada keıbir dálsizdikter boldy. Máselen, 28-bette Eınshteın kún massasynyń maǵynasynda qate jiberdi, nátıjesinde ǵalymdar bul tásilden bas tartty.
Sıýrıhten ketip bara jatqanda, Besso qoljazbany ózimen birge alyp ketti, sonyń arqasynda jazbalar aman qaldy. 1915 jyldyń kúzinde Eınshteın bul tásilge qaıta oraldy, durys esepteýler júrgizip, birqatar maqalalarda nátıjelerin jarııalaý arqyly jalpy salystyrmalylyqtyń dálelderin tapqan.