Qazaqstandyq ǵalymdar jasandy spýtnık konstrýktorlaryn, ınsýlttan keıin ońaltýǵa arnalǵan trenajer men tıtan ımplant oılap tapty, dep jazady Egemen.kz Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Jerdiń kishi jasandy spýtnıkteriniń ınnovasııalyq konstrýktorlaryn ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń ǵalymdary oılap tapty. Qurylǵy oqýshylar men stýdentterdi ǵaryshtyq apparatty jobalaý jáne qurastyrý negizderine úıretýge arnalǵan. Jabdyq memlekettik tilde baǵdarlamalyq qamtamasyz etýmen jáne qajetti ádistemelik materıaldarmen jaraqtalǵan. Esterińizge sala keteıik, buǵan deıin Ilon Mask kompanııasy JOO ǵalymdary ázirlegen «Al-Farabi-2» nanospýtnıgin iske qosqan bolatyn.«Konstrýktormen jumys isteý barysynda bilim alýshylardyń tehnologııa salasyndaǵy daǵdysy damıdy. Olar osy ǵarysh apparatyn jobalaýda praktıkalyq bilim alady. Konstrýktordyń kómegimen oqýshy nemese stýdent óz nanospýtnıgin jınap, ony gelıı sharynyń kómegimen stratosferaǵa jibere alady. 2017 jyly QazUÝ-dyń «Al-Farabi-1» alǵashqy nanospýtnıgi ǵaryshqa ushyrylǵanyn atap ótkim keledi. 2018 jyly Ilon Mask kompanııasy bizdiń ýnıversıtette qurylǵan «Al-Farabi-2» ekinshi nanospýtnıgin iske qosty», dedi ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ ǵylymı-tehnologııalyq parkiniń dırektory Ámirhan Temirbaev.Sondaı-aq QazUÝ ǵalymdary fızıka zańdaryn zertteý úshin mobıldi apparattyq-baǵdarlamalyq keshen qurdy. Jabdyqtyń kómegimen ártúrli zerthanalyq jumys júrgizýge bolady. Keshen basqa jabdyqtarmen salystyrǵanda birqatar artyqshylyqqa ıe. Mobıldi apparattyq-baǵdarlamalyq keshen yqsham jáne mobıldi: búkil keshen portatıvti chemodanǵa salynyp, batareıamen jumys isteıdi.D.Serikbaev atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan tehnıkalyq ýnıversıtetiniń ǵalymdary medısınalyq ımplantant úlgilerin shyǵaratyn tájirıbelik-ónerkásiptik ýchaski qurdy. О́nimder jergilikti shıkizat — joǵary sapaly tıtannan jasalǵan. Joba joǵary tehnologııalyq salanyń ımportyn almastyrýǵa baǵyttalǵan. Otandyq ımplanttar ózindik quny boıynsha aıtarlyqtaı tómen, ıaǵnı azamattardyń áleýmettik osal sanattaryna qoljetimdi.«Travmatologııa jáne ortopedııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń ǵalymdarymen birlese synyqtarǵa arnalǵan 12-den astam suranysqa ıe ımplantatty anyqtadyq. Biz jasaǵan ınnovasııalyq tıtan keıdjder omyrtqa aralyq dıskilerdi aýystyrý úshin qoldanylady. Olar qurylymy men qasıeti boıynsha adam súıegine barynsha uqsas. Implantattardy 3D-prınterde basyp shyǵaramyz, qazir tájirıbeli úlgiler klınıkalyq synaqtardan ótip jatyr. Tıtan ımplantattarynyń adam aǵzasyna tez beıimdeletini baıqalady», dedi ortalyqtyń ǵylymı qyzmetkeri, PhD doktor Baǵdat Azamatov.Dulaty University stýdentteri ınsýlt alǵan naýqastardy ońaltýǵa arnalǵan ınnovasııalyq trenajer oılap tapty. Olar qurylǵyny «Science Slam-Qazaqstan» ǵylymı shoýynda tanystyryp, jas ǵalymdar arasyndaǵy baıqaýdyń jeńimpazy atandy.«Aldymyzǵa ınsýltpen aýyratyn naýqastardy ońaltýǵa arnalǵan arzan ári tıimdi trenajerdy ázirleý mindetin qoıdyq. Dızaıny ártúrli bulshyqet toptaryna jattyǵýlar jasaý úshin yńǵaıly etip jasaldy. Júkteme dárejesin jáne serippelerdiń kerneýin ózgertýge bolady. Sondaı-aq trenajer kómegimen ınsýlt alǵan naýqastardy ońaltý úrdisin aıtarlyqtaı tezdetetin jeke kýrs uıymdastyrýǵa bolady. Taǵy bir artyqshylyǵy –metaldan, aǵashtan jáne bylǵarydan jasalǵan. Sondyqtan kóp ýaqyt paıdalanýǵa jaramdy, tozbaıdy», dedi ázirleýshilerdiń biri, jas ǵalym Aleksandr Skalkın.