Biz bolashaqqa ınvestısııa salýdy tek teńge nemese dollarmen ǵana elestetemiz. Al baǵaly metaldardy satyp alyp, ony depozıt retinde saqtaýǵa úırenise almaı kelemiz. Shyntýaıtynda, altyn – naǵyz qunyn joǵaltpaıtyn ınvestısııa quraly.
Qundy metaldardyń ishinde eń tanymaly – altyn. Bul metall túri qaı zamanda da qundy bolǵan. Baǵzy zamanda da altyn úshin talasqandar da, adamnyń qunyn altynmen baǵalaǵandar da az bolmaǵan. Qazaq óte qymbat turatyn, kólemdi zattyń mólsherin «at basyndaı altyn» dep beıneleýi de tegin emes.
Qazir de altyn baǵaly bıiginen túsken joq. Keıbireýler bankke salǵan depozıtiniń bir bóligin altynǵa aıyrbastap qoıatyny da sondyqtan. Elimizde de osy qundy metalǵa suranys bar. Osyny eskergen Ulttyq bank 2017 jyldan bastap, halyq úshin tazartylǵan altyn quımalaryn satý jáne satyp alý baǵdarlamasyn iske qosty. Baǵdarlama iske qosylǵannan beri jalpy salmaǵy 2,4 tonnalyq 65 416 altyn quıma satylypty.
Búginde Qazaqstanda altyn quımalardyń bes túri satylady: 5, 10, 20, 50 jáne 100 g salmaqtaǵy quımalar. Al satyp alýshylar arasynda eń tanymaly 10 gramdyq quıma eken. Onyń jalpy satylym kólemindegi úlesi shamamen 29%-dy nemese 18 672 danany quraıdy.
О́tken aıda qazaqstandyqtar qansha altyn quıma satyp alǵany jóninde esepti jarııalaǵan Ulttyq bank 2021 jyldyń qańtar-qyrkúıek aılary aralyǵynda ekinshi deńgeıli bankter men banktik emes aıyrbastaý pýnktterinen jalpy salmaǵy 822,9 kg bolatyn 22 837 quıma satylǵanyn aıtady. Tek qyrkúıek aıynda ótken 2 578 quımanyń jalpy salmaǵy – 108,3 kg. Odan keıin halyq kóp suraıtyn quıma túri – salmaǵy 100 gramdyq quıma.
«Baǵdarlama bastalǵaly beri 100 gramdyq 15 001 dana (23%) quıma satyldy, keıin 20 gramdyq quımadan – 12 750 dana (19%), 5 gramdyq quımadan – 10 933 dana (17%), 50 gramdyq quımadan – 8 000 (12%) dana satyldy. Kóbinese, altyn quımalar Almaty, Nur-Sultan jáne Atyraý qalalarynyń turǵyndary arasynda suranysqa ıe», delingen Ulttyq bank taratqan habarlamada.
Jalpy, altyn quımalar ınvestısııanyń senimdi quraly bola alady. Aıtalyq, teńgemen, basqa valıýtamen salynǵan depozıtterge álemdik ekonomıkadaǵy ózgerister, ınflıasııa áser etedi. Osyǵan saı salymyńyz ne ósip, ne quldyrap, ózgerip otyrady. Al altynmen salynǵan depozıt olarǵa qaraǵanda áldeqaıda turaqty ári senimdi. Ashyq derekkózderge júginsek, eger siz 2001 jyly 1000 dollarǵa altyn alyp qoısańyz, qazir salymyńyz kemi 5 600 dollar bolar edi. Osy aktıvtiń kiristiligi sońǵy jıyrma jylda 550%-ǵa ósken.
Bizdegi altyn tek quıma kúıinde eksportqa shyǵarylady. Quıma satyp alý arqyly onyń bırjadaǵy baǵasyn da qarap otyrýǵa bolady. Qymbattaǵan sátte satyp, tabys tabýǵa bolady. Biraq bul baǵaly metaldy ınvestorlar tabys tabý úshin ǵana satyp almaıdy. Altyn olar úshin qorǵanys aktıvi de ispetti. Naryqtyq ekonomıka salasy daǵdarysqa ushyrap, qubylǵan sátte altynmen saqtalǵan aktıvter qunyn onsha joǵalta qoımaıdy. Belgili ınvestorlar jınaq aqshanyń 10%-yn altynmen saqtaý kerek dep keńes beretini sondyqtan.
Altyn quımalar naryǵyndaǵy joǵary satylymdy qamtamasyz etetin taǵy bir faktor – ekinshi deńgeıli bankter men banktik emes uıymdar tutynýshyǵa aqshany tapsyrǵan kúni tólep, altyn quımany keri satyp ala alady.
Ulttyq banktiń málimetinshe, altyn quımany satý baǵdarlamasy júzege asqaly aýmaqtyq fılıaldar jalpy salmaǵy 21,9 kg ólshengen 229 quımany keri satyp alýǵa qabyldaǵan. Al ekinshi deńgeıli bankter men jekelegen banktik emes aıyrbastaý pýnktteri jalpy salmaǵy 236,9 kg ólshengen 9 484 quımany keri satyp alǵan, bul jalpy quımalardyń 14%-yn quraıdy. Qabyldanǵan quımalardyń barlyǵy derlik Ulttyq banktiń aýmaqtyń fılıaldaryna jetpeı-aq, halyqqa satylypty. Demek aqshasyn altyn quımamen saqtaǵysy keletinder barshylyq degen sóz.
Aqshańyzdy altyn quımamen saqtaǵyńyz kelse, ony qalaı kútip-baptaýdy da bilgenińiz jón. О́ıtkeni taýarlyq, estetıkalyq túr-álpeti búlingen metaldy ótkizý de qıyn bolady.
Ulttyq bank mamandary árbir altyn quıma ony qorǵap turatyn elementtermen jáne arnaıy qorapqa salynyp jasalatynyn aıtady. Qorap quımany mehanıkalyq turǵyda qorǵaıdy ári qorap ashylǵan-ashylmaǵanyn ońaı tekserýge bolady. Qorap, sondaı-aq sapa sertıfıkatyna da jaýap beredi. «Quımalardyń beti aınadaı jyltyraq keledi, mıkrojazba beınelenip, arnaıy bederlenedi. Altyn quımasy satylarda osynyń bári tekseriledi, sapa sertıfıkatyna saı bolýy eskeriledi. Sondyqtan quımamen qosa, onyń qaptamasyn da buzbaı, yjdahatty saqtaǵan durys», deıdi bank mamandary.
Al altyn quıma alǵysy keletinderge aıtarymyz, kózdiń jaýyn alardaı jyltyraǵan quımany Halyk Bank, Eýrazııalyq bank, Jusan Bank, BankSentrKredıt jáne banktik emes aıyrbastaý pýnktterinen satyp alýǵa jáne keri satýǵa bolady.