Memlekettik tildi bilý – azamattyq paryz

Memlekettik tildi ómirdiń barlyq salasynda qoldanyp, aıasyn keńeıtý jolynda qyzmet etý jáne óz úlesin qosý árbir qazaqstandyqtyń aldynda turǵan paryz. Týǵan tildiń órisin daýryqpa sóz­dermen emes, tııanaqty qurylǵan jos­par­dyń aıasynda atqarylatyn baıypty is-sharalarmen keńeıtýge de bolady. Osy oraıda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bıylǵy halyqqa arnaǵan Joldaýynda: «Qazaq tili, shyn máninde, bilim men ǵylymnyń, mádenıet pen is júrgizýdiń tiline aınalýda. Jalpy, memlekettik tildi qoldaný aıasy keńeıip keledi. Bul – zańdy qubylys, ómirdiń basty úrdisi. Bolashaǵyn Otanymyzben baılanystyratyn árbir azamat qazaq tilin úırenýge den qoıýǵa tıis» degen joldarynda úlken mán jatyr.

Bul qaǵıdatty «Elektr jelilerin basqarý jónindegi Qazaqstan kompanııasy KEGOC AQ da berik ustanady. Kompanııada memlekettik tildi damytý jáne onyń qoldanylý aıasyn keńeıtý baǵytynda júıeli jumystar atqarylyp keledi. Iаǵnı KEGOC AQ is-sharalar jos­paryna sáıkes memlekettik tildi engizý jumystary mynadaı baǵyttar boıynsha júzege asyrylyp keledi: memlekettik tildi oqytý júıesin uıym­das­tyrý jáne qazaq tilin meńgerýge jaǵdaı jasaý, memlekettik tilde is júrgizýdi jetildirý, ádistemelik kómek kórsetý, memlekettik tildi nasıhattaý jáne tanymaldylyǵyn arttyrý.

KEGOC kompanııasynda 2014 jyldan bastap qazaq tilin meńgerý deńgeıin baǵalaıtyn QAZTEST júıe­si boıynsha Atqarýshy dıreksııa­sy men óńirlik fılıaldary qyzmetkerleri úshin sertı­fı­kattyq testileý ótkizilip turady. Atqa­rý­shy dıreksııasynyń qyzmetkerleri atalǵan júıe boıynsha tildik emtıhannan ótti. Bul tildik emtıhannyń maqsaty – qyzmetkerlerdiń memlekettik tildi bilý deńgeıin anyq­taý­ǵa jáne sonyń nátı­je­sine qaraı qyzmetkerlerge oqytý-úı­re­tý is-sharalaryn qajetti deńgeıde uıymdastyrý. Osy jumystardyń naqty kórinisi retinde 2017-2019 jyldary qyzmetkerlerge qazaq tilinen arnaıy oqytý kýrstary ótkizildi. Nátıjesinde, qyz­metkerlerdiń tildi ıgerý deńgeıleri anyqtalyp, olarǵa arnaıy sertıfıkattar tabystaldy.

Sondaı-aq kompanııa is qaǵazdaryn júr­gizýdi memlekettik tilge kezeń-ke­zeńimen kóshirý maqsatynda qyzmet­ker­lerdi oqytý kýrstary, aýdarma jó­ninde keńester berý, is qaǵazdaryn júrgizetin qyzmetkerlerge arnaıy se­mınar­lar ótkizý, is qaǵazdaryn júr­gi­zý­­diń qazaqsha úlgileri jasalǵan ádiste­melik qural ázirleý syndy ju­mys­tar júıeli júrgizilip keledi. Kom­pa­nııa­da memlekettik tildiń qold­any­lý aıasyn keńeıtý jáne aýdarma sapasyn arttyrý úshin jańartylǵan ádis­te­melik qural basyp shyǵaryldy. Ádis­temeniń elektrondy nusqasy bar­lyq qyzmetkerlerge taratylyp, kom­panııa­nyń korporatıvtik portalyna ornalastyryldy. Sonymen qatar kompanııanyń resmı saıtynda ornalastyrylatyn aqparattar qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderinde beriledi. Kompanııanyń negizgi qyzmeti, aldaǵy jospary jáne jetistikteri týraly BAQ-ta jaryq kóretin maqala-aqparattar da memlekettik jáne resmı tilderde jarııa­lanyp turady.

Osy baǵyttaǵy tıimdi jumystardyń biri retinde aıtar bolsaq, kompanııanyń korporatıvtik portalynda «Memlekettik til» arnaıy papkasy ashylǵan, ondaǵy «Mádenıet», «Is júrgizý», «Qazaq tilin oqımyz» degen taqyryptyq bólimderinde qazaqtyń tili men mádenıetine, ulttyq salt-dástúrine, ádet-ǵurpyna qatysty materıaldar, qyzmet barysynda jıi qoldanylatyn sózder men sóz tirkesteri, qyzmettik jazbalar men qujattardyń úlgileri ornalastyrylǵan. Máselen, «Is júrgizý» bóliminde qyzmet barysynda jıi qoldanylatyn sózder men sóz tirkesteriniń sózdigi, qurylymdyq bólimsheler men laýazymdardyń ataýy, qyzmettik jazbalar men qujattardyń shablondyq úlgileri jınaqtalǵan. Bul óz kezeginde kompanııa qyzmetkerleri úshin óte tıimdi ári yńǵaıly. Iаǵnı jumys barysynda qoljetimdi aqparattardy kez kelgen ýaqytta qoldana alady. Árbir qu­ry­lymdyq bólimsheniń is qaǵazdaryn júr­gizýshileri úshin qujattardyń Qazaq­stan Respýblıkasynyń «Til týraly» zańyna sáıkes ázirlenip, resimdelýin qadaǵalaý jáne qyzmetkerlerge ádiste­melik kómek kór­setý maqsatynda qazaq tilinde is qaǵaz­da­ryn júrgizý kýrstary toqsan saıyn ótkizilip turady.

Sonymen birge ár eki jyl sa­ıyn «Energoınform» AQ qarasty Qatarkól kentindegi oqytý ortalyǵynda Atqarýshy dıreksııasy men óńirlik fılıaldardyń memlekettik tildi engizý men damytýǵa jaýapty mamandarynyń biliktiligin arttyrý maqsatynda «Res­mı-iskerı stıldegi aýdarma mátini», «Kompanııanyń ortalyq apparaty men fılıaldarynda qoldanylatyn energetıkalyq, qarjylyq, zań ter­mınderin birizdendirý» taqyrypta­rynda ózara tájirıbe almasý semınary turaqty túrde ótkizilip turady.

Kompanııa tarapynan memlekettik tildiń qoldanylý aıasyn keńeıtýge baǵyt­tal­ǵan til mamandarynyń biliktiligin art­tyrý kýrstary men semınarlaryna, mem­lekettik til konkýrstaryna jáne t.b. is-sharalarǵa qatysý úshin tıisti qarajat bólinip otyrady. KEGOC kompanııasy memlekettik til baǵdarlamasyn iske asyrý boıynsha Til saıasaty komıtetimen, «Samuryq-Qazyna» AQ-men tyǵyz baılanysta jumys isteıdi. Qazaqstan Res­pýb­lıkasynda tilderdi damytý men qol­danýdyń baǵdarlamasyn oryndaý sheń­berinde kompanııanyń Atqarýshy dırek­sııa­synyń qurylymdyq bólimsheleri, fılıaldary boıynsha memlekettik tilde ázir­lenetin qujattardyń úlesi týraly esep­ter ázirlenip, tıisti organǵa toq­san­dyq, jyldyq esepter jiberilip otyrady.

Budan bólek, KEGOC AQ qyz­met­kerleri memlekettik tildiń qol­da­ny­­lýyn nasıhattaýǵa baǵyttalǵan buqaralyq is-sharalarǵa da belsendi túrde qatysyp otyrady. Máselen, 2016 jyly Mádenıet jáne sport mınıs­trliginiń qoldaýymen ulttyq kompanııalar arasynda «Úshtildi meńgerý – tabysty ómirge qadam» taqyrybynda «Qazmedıa» ortalyǵynda dıspýt-oıyn ótkizildi. Oıyn nátıjesinde «Úzdik spıker» jáne «Úzdik dáıeksóz» nomınasııalary boıynsha bizdiń kompanııanyń qyzmetkerleri úzdik dep tanylyp, arnaıy syılyqtarmen marapattaldy. Sondaı-aq, dástúrli túrde ótip turatyn qazaqstandyq ulttyq dıktantqa kompa­nııanyń 11 qyz­met­keri qatysyp, jaqsy nátıjeleri úshin Alǵys hat tabystaldy. Al 2017 jyly «Samuryq-Qazyna» AQ kompanııalar toby arasynda ótken «Eń birinshi baqytym – tilim meniń» baıqaýynda KEGOC AQ quramasy júldeli 1-shi oryndy ıelendi.

KEGOC AQ 2018 jyly memlekettik tilge qoldaý kórsetý jáne korporatıvtik rýhty jigerlendirý maqsatynda Atqarýshy dıreksııasy, óńirlik fılıaldary jáne «Energoınform» AQ enshiles uıymynda qyzmet isteıtin ózge ult ókilderinen qurylǵan 11 komanda arasynda «Til – tatýlyq tiregi» taqyrybynda konkýrs ótkizdi. О́te qyzyqty ári tartysty ótken konkýrstyń nátıjesinen memlekettik tilge degen qurmet pen qyzyǵýshylyqtyń artyp kele jatqanyn baıqaýǵa bolady.

О́zderińizge málim, bıyl memleketimiz Táýelsizdigimizdiń 30 jyldyǵyn atap ótýde. Osy oraıda «KEGOC» AQ da ún qosyp otyr. Kompanııa basshyly­ǵy men «Energotehkásipodaq» qaýymdas­tyǵynyń qoldaýymen Atqarýshy dıreksııasy men óńirlik fılıaldary qyzmet­kerleri arasynda «Qazaqtyń ulttyq salt-dástúrleri týraly eń úzdik beınerolık» taqyrybynda onlaın-konkýrs uıymdastyrǵan bolatyn. Onlaın formatta ótken sharaǵa 7 komanda qatysyp, shyǵarmashylyq izdeniske toly týyndylar túsirdi. Bul beınerolıkterdi ádil baǵalaý maqsatynda kompanııadan tys, til janashyrlarynan quralǵan táýelsiz qazylar alqasy tartyldy. Baı­qaý­dyń nátıjesinde úzdik dep tanyl­ǵan 3 rolıkke júldeli oryndar berilip, qalǵan 5 komanda yntalandyrý syılyqtaryn ózara bólisti. Al júldeli úsh rolık, ana tilimiz ben ulttyq qundylyqtarymyzdy qoǵamda nasıhattaý maqsatynda kompanııanyń aqparattyq resýrstaryna, áleýmettik jelilerindegi paraqshalaryna ornalastyryldy.

Qazaqtyń tilin, ulttyq salt-dástúr­leri men ádet-ǵuryptaryn halyq arasynda, otbasynda, sonyń ishinde ujymda dáripteý jaqsy úrdis.

Ulttyq bolmysymyzdyń basty tiregi – ana tilimizdiń qunaryn, ǵasyr­dan ǵa­syrǵa jalǵasyp kele jatqan rýhanı qundylyqtarǵa toly salt-dástúrlerimizdi keleshek urpaqqa jetkizý árqaısymyzǵa ata-babamyz amanat etken qasıetti de asa jaýapty mindet dep aıtsaq qatelespeıtinimiz anyq. Al mundaı ıgilikti iske ujym bolyp jumyl­sa, bul úlken kórsetkishtiń belgisi. «Yrys aldy – yntymaq» degen qaǵıdany basty ustanymyna aınaldyrǵan kompanııa ujymy aldaǵy ýaqytta da osyndaı ıgilikti is-sharalarǵa belsendi qatysyp, korporatıvtik jigerin arttyra bermek.

Jańabaı BEKSARY,

KEGOC AQ Apparat basshysy