О́ndiristi jańǵyrtý, zııandy qaldyqtardy azaıtý, zamanaýı tazartý súzgilerin ornatý, «jasyl beldeý» qurý – ekologııany jaqsartýda basymdyq beriletin baǵyt. Bul rette «ArselorMıttal Temirtaý» birqatar is-sharany júzege asyrýda. Temirtaý ákimdiginde ótken kezdesýde osy baǵdarlamanyń tıimdiligi talqylandy.
Negizinen, qaldyqtardyń kóbi aglomerasııalyq óndiriske tıesili. «Arselor Mıttal Temirtaý» AQ ekologııa jónindegi dırektory Madına Qýantaevanyń aıtýynsha, zııandy shyǵaryndylardy azaıtý úshin tazartý qurylystaryn qaıta jańartý júrgizilýde. Mysaly, aglomerat korpýsy boıynsha joba 100% oryndaldy. Ekologııalyq áser – 2021 jyldyń ekinshi jartyjyldyǵynda nysan engizilgen sátten bastap shań shyǵaryndylaryn 200 tonnaǵa azaıtý.
Tazartý qurylystary birqatar nysan da jańǵyrtylǵan. №5 aglomerasııada elektrsúzgishti ornatý esebinen shań shyǵaryndylary aldyńǵy osyndaı kezeńmen salystyrǵanda 500 tonnaǵa tómendedi. Osyǵan uqsas qondyrǵylar taǵy eki aglomerasııada salynady. Sondaı-aq gazoanalıtıkalyq jabdyqtar tolyq ornatylǵan.
Sonymen qatar elektr súzgileri áktasty kúıdirý sehyna ornatylady. Avtomatty monıtorıng quraldary gaz ben shań shyǵaryndylary týraly derekterdi tirkeıdi.
Qazandyq sehtaryndaǵy kúrdeli jáne aǵymdaǵy jóndeýlerdi oryndaý esebinen shańnyń 300 tonnadan asa tómendeýi sekildi ekologııalyq áseri baıqalǵan.
Madına Qýantaeva kompanııanyń basqa bólimshelerindegi ekologııalyq jobalar týraly da aıtyp berdi. Koks-hımııa óndirisinde tútin qubyry, 242 gaz shyǵaratyn kótergish jáne basqa qurylymdar aýystyryldy. Qazirgi ýaqytta koks gazyn tazartý júıesi men tazartý qondyrǵylaryn qaıta qurý jumystary júrgizilýde. Hımııalyq ónimderdi aýlaıtyn jańa seh salynady.
Bul rette 2020 jylmen salystyrǵanda lastaýshy zattardyń jalpy shyǵaryndysynyń 2 300 tonnaǵa tómendeýi kezinde óndiristik ekologııalyq baqylaý nátıjeleri boıynsha kásiporynnyń ónimdiligi artty. Bul 2021 jyly oryndalǵan is-sharalar tıimdiliginiń jaqsy kórsetkishi.
Bıyl koks sehynyń aspırasııalyq qondyrǵylaryn, vagon aýdarǵyshtardyń shań tazalaý jabdyqtaryn qaıta qurý boıynsha jobalar josparlanǵan. Kompanııa koks gazyn kúkirtsýtekten tazartýdyń tolyq sıklyn engizý týraly sheshim qabyldady.
Domnalyq óndiristi jańǵyrtý boıynsha iri joba kózdelgen. Ony iske asyrý 2024 jylǵa belgilengen. Jańartý energetıkalyq óndiriste de júrgiziledi.
«Tabıǵı gazdy paıdalanýǵa kóshý – mańyzdy aspekt. Bul salada jobalaý jumystary júrgizilýde. Kompanııanyń bolat departamentine osy maqsatqa 300 mln tekshe metr tabıǵı gaz bólindi. Gaz qubyryn iske qosý 2022 jyldyń tórtinshi toqsanyna josparlanǵan. Gaz JEO-BÚS, TMIS-1 jáne domna sehyna beriledi, gazǵa kóshý nysandarda kezeń-kezeńimen júrgiziledi», dep túsindirdi kompanııanyń ekologııa jónindegi dırektory M.Qýantaeva.
Kompanııa Temirtaýdy kógaldandyrýǵa da qatysady. Kombınat aýmaǵynda 5 myńnan astam aǵash, qalanyń ortalyq dańǵyldarynyń biri – Metallýrgter dańǵylynda 6 myńǵa jýyq aǵash otyrǵyzyldy. «ArselorMıttal Temirtaý» AQ «Jasyl beldeý» aksııasy aıasynda uıymdar men ekoeriktilerge 3myńnan astam kóshet usyndy.
Kásiporynnyń sanıtarlyq-qorǵaý aımaǵynyń shekarasyndaǵy aýa sapasy týraly aqparat ashyq túrde jarııalanady. Atmosferalyq aýanyń jaǵdaıy týraly málimetter «ArselorMıttal Temirtaý» saıtynda bar, sondaı-aq metallýrgııa kombınatynyń ortalyq ótkeli aldyndaǵy monıtorda kórsetiledi.