Jastardy baspanamen jarylqaý joldary

Búgingi tańda jastardyń óz úıine qol jetkizýine múmkindik beretin tıimdi joldardyń ishinde jalǵa beriletin baspana jıi atalady. Belgili bir merzimge deıin ájeptáýir tómendetilgen jaldaý aqysymen beriletin mundaı bas­panalar jastardyń basybaıly úı alýyna qarjy jınaýǵa kómek­tesedi. Alaıda bul tetiktiń de kemshin tustary barshylyq. Mu­ny atalǵan is-sharada aldymen sóz alǵan Prezıdent janyndaǵy Áleý­mettik-ekonomıkalyq refor­ma­­lardy saraptaý jáne monı­to­rıng ortalyǵy sa­rap­­shy­lyq tobynyń keńesshisi Ádil Qus­manov jan-jaqty aıtyp berdi.

– Biz jaldamaly baspana berýdiń qoldanystaǵy erejesine birqatar saraptama júrgizdik. Qazir jastarǵa jaldamaly pá­ter­ler berilip keledi. Onda qar­­sy mindettemeler tetigin en­gizý kózdelmegen. Máselen, baspa­na 3,5 jylǵa jalǵa beriledi. Jastar oǵan azyn-aýlaq aqsha tólep turady. Ýaqyty kelgende baspanany qaıtaryp beredi. Bul bir jaǵynan jaqsy, ekinshi jaǵynan adamdardy qarjy jınaýǵa yntalandyra almaıdy. Sondyqtan Jastar «Otbasy banki» nemese basqa ekinshi deńgeıli bankter arqyly qarjy jınaýǵa yntaly bolatyndaı mindettemeler tetigin engizýimiz qajet. Jalǵa alý merzimi aıaqtalǵan kezde ol bas­panany nesıege alýǵa bastapqy qarjy jınaı alýy tıis. Bul bir jaǵynan tabysy birshama joǵary adamdarǵa qatysty. Al jalaqysy tómen azamattarǵa basqa tetik qarastyrǵan jón. Ja­taq­hana berý máselesin de qaras­tyrǵan durys bolar. Onda da jataqhana ýaqytsha jáne tu­raqty turýǵa berilýi kerek. Mun­daı jataqhanalarda turatyn adamdar baspanany nesıe arqyly satyp alýǵa qajetti alǵashqy jarna jınaǵanǵa deıin turý qajet, – dedi Á.Qusmanov.

Sonymen qatar sarapshy qazir­gi ýaqytta kez kelgen jas jalaqy­synyń qansha bolǵanyna qara­mastan baspanany jalǵa alatynyn aıtty.

– Máselen, meniń mıllıon teńge tabys tabatyn dosym bar jáne ol jaldamaly páter aldy. Menińshe, bul – ádil emes. Oǵan qaraǵanda baspanaǵa muq­taj jandar bar ári olar páter­ge qol jetkize almaı otyr. О́ıtkeni esh­qandaı shekteý joq. Son­dyq­tan jastarǵa jalǵa beriletin páter usynǵan kezde olardyń aılyqtaryn da eskergen jón. Ipotekaǵa qarajat jınaı almaı júrgenderge arnalǵan jańa tetikter engizý qajet, – dedi ol.

Jıyn barysynda «Jastar» ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń dırektory Ázız Ysqaqov ta tal­qylanǵan máselege qatysty óz­deriniń zertteýlerinen máli­met keltirdi. Onyń aıtýynsha, jas­tardyń boıyna naqty qar­jylyq tártipti sińirýge múmkindik beretin mindettemeler tetigi qajet. Bul olarǵa páter satyp alýdy naqty ári júıeli túrde jos­­parlaýǵa, ózderiniń adamı ka­pı­t­alyn damytýǵa múmkindik beredi.

– Qańtar oqıǵasyna deıin júrgizilgen zertteýlerge sáıkes, jas­tardyń basym bóligi bas­pana jaǵdaıyn jaqsartýǵa úmit artqan. О́kinishke qaraı, joǵa­ry oqý oryndary qansha jataq­hana qajet degen saraptama júr­gizbeıdi. Onsyz jataqhana salý jaıly boljam jasaı almaısyz. Menińshe, bul baǵytta osy qyz­metti básekelestik ortaǵa shy­ǵa­rý­­dyń aıtarlyqtaı áleýeti bar, – dedi Á.Ysqaqov.

Osy rette is-sharaǵa ZOOM ar­qyly jıynǵa qatysqan «Ot­basy bankiniń» ókili qarjy ıns­tıtýty tarapynan jastardy baspanamen qamtý máselesi jiti talqyǵa túspegenin aıtady.

– Qazir Májilis qaraýynda tur­ǵyn úı saıasatyndaǵy bir­qatar reforma týraly zań jobasy jatyr. Biz bul turǵydaǵy ıdeo­lo­gııa­ny ózgertip jatyrmyz. Bas­­­pananyń qoljetimdiligine qatys­t­y qandaı da bir baspaldaq bola­­dy ári barlyq ustanym otba­sy­­nyń kirisi tóńireginde qalyp­­tas­­tyrylady. Eger ol shekten tómen bolsa, onda «Otba­sy banki» olar­dy basym tártip­pen qa­raı­dy jáne bul sanat jeńil­dik­pen nesıe alýǵa úmitker sanalady. Jas­­tar sanatynda da osyndaı múm­­kin­dikter qarastyrýǵa bola­dy. Bizdiń bank negizinen áleý­met­­tik osal topqa, naqty bir sa­­­nat­­­­­pen kezekke turatyn adam­dar­­­ǵa jeńildikpen nesıe berý­ge ba­­sym­­dyq jasaıdy. Bul ret­tegi bas­­­ty másele – atalǵan sanat qan­­daı qarajat esebinen nesıe ala­­tyn­­dy­ǵynda. О́ıtkeni kez kel­gen jeńil­dikti zaım respýb­lı­ka­lyq jáne jergilikti bıýdjetke arqa súıeıdi, – dedi bank ókili.