Joıqyn judyryqty jigitterdiń jetistigi

1956 jyly Máskeýde tusaýy kesilgen Spartakıadada Balqash qalasynda týyp-ósip, Meńgereı Haırýtdınov pen Nıkolaı Lı syndy bilikti bapkerlerdiń qol astynda jattyqqan Vladımır Kárimov 57 kılo salmaqta qola medaldy ıelendi. Bul – jerlesterimizdiń osy baıraqty básekede oljalaǵan tuńǵysh júldesi. 1959 jylǵy dodada úsh bylǵary qolǵap sheberimiz jeńis tuǵyryna kóterildi: Anatolıı Kadetov bas júldeni oljalady, Maqsut Omarov kúmispen kúptelse, Ábdisalan Nurmahanov qola medaldy moınyna ildi. 1963 jyly A.Kadetov úshinshi oryndy qanaǵat tutsa, Iýrıı Selıverstov ta úshinshi satyǵa taban tiredi. 1967 jyly da dál sondaı nátıjege qol jetkizdik. Bul joly Á.Nurmahanovpen birge Vıktor Mınakov úzdik úshtikti túıindedi.

1971 jyly alty birdeı jerlesimiz Spartakıadada tabysty óner kórsetti. Oleg Gýrov – birinshi, Jandos Kókimov – ekinshi, Marat Jaqsybaev, Ábdirashıd Ábdirahmanov, Iýrıı Hrıanın jáne Vık­tor Grebenıýk úshinshi oryndardy enshi­ledi. 1975 jylǵy jarys Tashkentte uıym­dastyryldy. О́zbekstannyń bas shaharynda Vasılıı Plakýshıı men Aleksandr Shevchenko kúmiske qol sozsa, Tóleýǵazy Tur­synhanov qola medaldy ıelendi. 1979 jyly Qazaqstannyń eki boksshysy altyn tuǵyrǵa kóterildi. Olar – Kámil Safın men Vıktor Demıanenko. Serik Nurqazov pen Valerıı Rachkov fınalda utylsa, Qanat Jaqsybaev pen Serik Qonaqbaev qola medaldy moıyndaryna ildi. Sonyń arqasynda jerlesterimiz jalpy esepte úshinshi satyǵa jaıǵasty. 

1983 jyly Qazaqstan quramasy koman­dalyq saıysta ekinshi orynǵa kóterildi. Vıktor Demıanenko men Erik Hakimovke teń keler eshkim tabylmasa, Rashıd Kabırov pen Alekseı Cherepanov sheshýshi tusta utyldy. Shýhrat Ahmetjanov, Jumataı Túsi­pov jáne Serik Nurqazov jartylaı fınalda súrindi. 1986 jyly sol nátıjeni qaıtaladyq. Igor Rýjnıkov – birinshi, Ámzeli Aqylbaev, Evgenıı Zaısev jáne Aleksandr Mıroshnıchenko – ekinshi, Kárimjan Ábdirahmanov, Stanıslav Smırnov jáne Tımofeı Chernov úshinshi oryndarǵa taban tiredi.

KSRO-nyń sońǵy Spartakıadasy 1991 jyly Mınskide ótti. Belarýs astanasynda Bolat Temirov, Qanatbek Shaǵataev, Igor Shıshkın jáne Nıkolaı Kýlpın teńdessiz dep tanylsa, Mereke Júsipov, Nurjan Smanov jáne Anatolıı Kýshkov kúmiske qol sozdy. Murat Qasenov, Bolat Nııazymbetov jáne Mıhaıl Iýrchenko qola medaldy ıelendi. Nátıjesinde, atalǵan jarystyń komandalyq esebindegi bas júlde bizdiń jigitterge buıyrdy.

Táýelsizdikke qol jetkizgennen keıin jer-jahannyń eń úzdik boksshylary bas qosqan Olımpııa oıyndarynda kúsh synasý qurmetine ıe boldyq. Bul múmkindikti otandastarymyz utymdy paıdalandy. 1996-2021 jyldar aralyǵynda alaýy tutanǵan jeti jarystyń úsheýiniń jalpykomandalyq esebinde úzdik úshtiktiń sanatyna endik. Osyndaı orasan zor tabysqa 1996 jyly Atlanta, 2000 jyly Sıdneı jáne 2016 jyly Rıo-de-Janeıroda qol jetkizdik. 2004 jyly Afınada Taıland quramasymen birge úshinshi jáne tórtinshi oryndardy ózara bólistik. 2012 jyly Londonda tórtinshi satyǵa jaıǵastyq. 2008 jyly Beıjińde jetinshi oryndy qanaǵat tuttyq. Biz úshin tek byltyr Tokıoda ótken saıys sátsiz aıaqtaldy. Nebári qos qola medaldy qorjynǵa salǵan otandastarymyz qalyń toptyń arasynda qalyp qoıdy.

Jalpy, bokstan Qazaqstan ulttyq qurama komandasynyń Olımpıadalardaǵy kórsetkishine kóńilimiz tolady dep esh qym­syn­baı aıtýǵa bolady. Otandastarymyzdyń arasynan Olımpııa oıyndarynda my­na boksshylarymyz oljaǵa keneldi: Altyn – Vasılıı Jırov (1996), Bekzat Sat­tar­­hanov (2000), Ermahan Ybyraıymov (2000), Baqtııar Artaev (2004), Baqyt Sár­sekbaev (2008), Serik Sápıev (2012) jáne Danııar Eleýsinov (2016). Kúmis – Bolat Jumadilov (1996, 2000), Muhtarhan Dildábekov (2000), Gennadıı Golovkın (2004), Ádilbek Nııazymbetov (2012, 2016) jáne Vasılıı Levıt (2021). Qola – Bolat Nııazymbetov (1996), Ermahan Ybyraıymov (1996), Serik Eleýov (2004), Erkebulan Shynalıev (2008), Ivan Dychko (2012, 2016), Sáken Bıbosynov (2021) jáne Qam­shybek Qońqabaev (2021). Odan bólek Jırov, Artaev jáne Sápıev syndy úsh bir­deı sańlaǵymyz Olımpıadanyń eń úzdik bok­sshysyna tıesili Vel Barker kýbogyn ıelendi.

Álem chempıonattaryndaǵy tabysy­myz da tolaǵaı. 1993-2021 jyldar aralyǵynda atalǵan jarystyń jalaýy 15 márte jelbiredi. Jerlesterimizdiń aldynda úsh komanda ǵana bar. Olar – Kýba, AQSh jáne Reseı. Qalǵan alpaýyttar artymyzdan syǵalap qaldy. Álem chempıonatynyń koman­dalyq esebinde otandyq bylǵary qolǵap sheberlerimizdiń kórsetkishteri mynadaı: 1-oryn – 2013 jyl. 2-oryn – 2021 jyl. 3-oryn – 2003, 2005, 2017, 2019 jyldar. 5-oryn – 1999, 2007 jyldar. 7-oryn – 2011 jyl. 8-oryn – 1997, 2015 jyldar. 9-oryn – 1995 jyl. Al 1993, 2001 jáne 2009 jyldary «TOP-10» komandanyń qataryna qosyla almadyq.

Álem chempıonattarynda jeńis tuǵy­ryna kóterilý baqyty esimderi tómende atal­ǵan boksshylarymyzǵa buıyrdy: Altyn – Bolat Jumadilov (1999), Galıb Jafarov (2003), Gennadıı Golovkın (2003), Serik Sápıev (2005, 2007), Erdos Jańa­bergenov (2005), Birjan Jaqypov (2013), Mereı Aqshalov (2013), Danııar Eleýsinov (2013), Jánibek Álimhanuly (2013), Qaırat Eralıev (2017), Bekzat Nurdáýletov (2019), Temirtas Júsipov (2021) jáne Sáken Bıbosynov (2021). Kúmis – Bolat Jumadilov (1995), Ermahan Ybyraıymov (1997), Muhtarhan Dildábekov (1999), Galıb Jafarov (2001), Serik Sápıev (2011), Ádilbek Nııazymbetov (2011, 2013), Ivan Dychko (2013, 2105), Danııar Eleýsinov (2015), Ábilhan Amanqul (2017), Qamshybek Qońqabaev (2017, 2019), Mahmud Sabyrhan (2021) jáne Serik Temirjanov (2021). Qola – Vasılıı Jırov (1993, 1995), Bolat Jumadilov (1997), Ermahan Ybyraıymov (1999), Birjan Jaqypov (2005), Mırat Sársembaev (2005), Baqtııar Artaev (2005, 2007), Erkebulan Shynalıev (2007), Serik Sápıev (2009), Ǵanı Jaılaýov (2011), Ivan Dychko (2011), Qaırat Eralıev (2013), Berik Ábdirahmanov (2013), Erjan Jomart (2017), Abylaıhan Júsipov (2017, 2019, 2021), Vasılıı Levıt (2017, 2019), Sáken Bıbosynov (2019) jáne Tursynbaı Qulahmet (2019).

Olımpııa oıyndarynyń nátıjesi

(1996-2021 jyldar aralyǵy)

Oryn

Komandalar

Altyn

Kúmis

Qola

Barlyǵy

1.

Reseı

11

4

17

32

2.

Qazaqstan

7

7

8

22

3.

О́zbekstan

5

2

8

15

4.

Ýkraına

4

4

7

15

5.

Belarýs

0

2

0

2

6.

Ázerbaıjan

0

1

8

9

7-8.

Moldova

0

0

2

2

7-8

Armenııa

0

0

2

2

9-10.

Lıtva

0

0

1

1

9-10.

Grýzııa

0

0

1

1

11-15.

Qyrǵyzstan, Tájikstan, Latvııa, Estonııa, Túrikmenstan

0

0

0

0

Álem chempıonattarynyń nátıjesi

(1993-2021 jyldar aralyǵy)

Oryn

Komandalar

Altyn

Kúmis

Qola

Barlyǵy

1.

Reseı

26

21

22

69

2.

Qazaqstan

14

15

22

51

3.

О́zbekstan

9

15

19

43

4.

Ýkraına

7

12

11

30

5.

Ázerbaıjan

7

4

11

22

6.

Armenııa

1

1

6

8

7.

Grýzııa

1

1

4

6

8.

Belarýs

0

2

6

8

9.

Lıtva

0

1

3

4

10.

Tájikstan

0

0

3

3

11-15.

Qyrǵyzstan, Túrikmenstan, Lıtva, Estonııa, Moldova

0

0

0

0