Naýryzda 12 paıyzǵa shyǵyp, rekordtyq meje ornatqan ınflıasııa deńgeıi sáýir aıynda jyldyq mánde 13,2 paıyzǵa kóterildi. Sońǵy bir jylda azyq-túlik taýarlary – 17,9, azyq-túlikke jatpaıtyn taýarlar – 11,1 jáne aqyly qyzmetter 8,9 paıyzǵa qymbattaǵan. Ásirese byltyrǵy sáýirmen salystyrǵanda jańa pisken kókónis, qumsheker, kartop pen qus etiniń baǵasy aspandaı túsipti.
Baǵany yryqtandyrýmen úkimet belsendi aınalysyp jatyr. Sonyń ishinde Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi dúkenderdiń ruqsat etilgen saýda ústemesin saqtaýdy qatań qadaǵalaıdy. Al Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Erbol Qarashókeevtiń aıtýynsha, qazir eldegi áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik qory shamamen 643,5 myń tonnany quraıdy. Qant zaýyttary ónimin esepke almaǵanda, shamamen 30 myń tonna qant qory bar.
Úkimet basshysy Álıhan Smaıylov aı basynda azyq-túliktiń negizsiz qymbattaýyna jol bergen óńirlerdiń ákimderine bul máselege jetkilikti baqylaý jasalmaı otyrǵandyǵyn atap kórsetken edi.
«Azyq-túlik baǵasyn ustap turý – birinshi kezektegi mańyzdy másele. Men birneshe ret «aınalym shemasyn» qarjylandyrýdy arttyrýdy tapsyrǵan edim. Alaıda búginde jumys tıisti deńgeıde oryndalǵan joq. Osy aıdyń sońyna deıin qarjylandyrýdy 100 mlrd teńgege deıin arttyrýdy tapsyramyn. Aldaǵy agrarlyq maýsym qarsańynda óńirlerdiń birinshi kezektegi mindeti kúzgi aýyl sharýashylyǵy ónimderin jetkizýge forvardtyq sharttar jasasý bolýǵa tıis. Eger qazir múmkindikti jiberip alsaq, maýsymaralyq ýaqytta biz baǵanyń ósýine taǵy da tap bolamyz», dep eskertken bolatyn Premer-Mınıstr.
Ulttyq statıstıka bıýrosy baǵa statıstıkasy departamentiniń dırektory Qýanyshbek Jaqypbekulynyń aıtýynsha, jyl basynan beri ındeks qurylymyndaǵy azyq-túlik taýarlarynyń úlesi 40,7 paıyzdy, azyq-túlikke jatpaıtyn taýarlar 30,2 paıyzdy, aqyly qyzmetter 29,1 paıyzdy qurady.
«Aı saıyn bıýro taýarlar men qyzmetterdiń tolyq jıyntyǵy boıynsha baǵalardyń ózgerisin tirkeıdi. Onda azyq-túliktiń, turmystyq jáne sharýashylyq taýarlarynyń, eresekter men balalar kıimderiniń, densaýlyq saqtaý, kólik qyzmetteriniń jáne t.b. qyzmet pen taýarlardyń baǵasy eskeriledi, barlyǵy – 508 pozısııa. Biz baǵany barlyq oblys ortalyǵynda, astanada jáne qalalar men aýdan ortalyqtarynyń belgili bir sheńberinde túrli menshik nysanyndaǵy saýda jáne qyzmet kórsetý salasy kásiporyndarynyń iriktemeli jelisi boıynsha baqylaımyz», deıdi.
Sondaı-aq avtomobıl baǵasy – 19,2, turmys quraldary – 18,1, jeke qoldanys taýarlary – 15,1, qurylys materıaldary – 14,7, jýý jáne tazalaý zattary – 14,3, jıhaz – 13, toqyma buıymdary – 8, farmasevtıka ónimderi 7,6 paıyzǵa ósken. Qymbatshylyqtan qyzmet kórsetý salasy (+8,9 paıyz), turǵyn úı-kommýnaldyq qyzmetter de (ortasha 5,6 paıyzǵa) tysqary qalmaǵan.
Jyldyq ınflıasııa 13,2 paıyzǵa jetkenimen, sáýir ınflıasııasy naýryzben salystyrǵanda (3,7 paıyz bolǵan edi) tómen – 2 paıyzdy qurap otyr. Telegramdaǵy RiskTakersKZ kanalynyń sarapshylary elde ınflıasııanyń ósýine geosaıası jaǵdaı qatty áserin tıgizdi deıdi.
«Bıznes birtindep beıimdeletin shyǵar, al baǵanyń ósýine áser etken valıýtalyq shok aıyrbas baǵamynyń kúsheıýine baılanysty birte-birte báseńdeıdi. Naryqtaǵy monopolııany joıý jáne olıgarhtarmen kúresý sharalary baǵa ósimin tejeýi múmkin. Eger suranys pen usynystyń jańa shoktary bolmasa ınflıasııa 15 paıyz deńgeıinen tómen qalyptasady dep kútemiz. Jyl qorytyndysy boıynsha bizdiń bazalyq boljamymyz – 14 paıyzdan joǵary», dep jazady sarapshylar.
Qarjyger Andreı Chebotarevtiń paıymdaýynsha, baǵa ósimine qatysty óz paıymyn bylaı jetkizedi.
«Teńge soǵysqa deıingi deńgeıine oraldy, endi baǵa nege tómendemeıdi dep suraıdy bári. Birinshiden, teńgege degen senim báribir tómen. Qazirgi kúsheıgeni ýaqytsha, bir kúni qaıtadan álsireı bastaıdy dep oılaıdy. Ekinshiden, bizde psıhologııa baǵany tikeleı tómendetý óte qıyn bolatyndaı etip qalyptastyrylǵan. Jalpy alǵanda, teńgege degen senimniń tómendiginen baǵany keri qaıtarý óte qıynǵa soǵady. Baǵany tómendetý teńge kýrsyn tómendetýden de qıyn», deıdi sarapshy.
Tutyný taýarlary men qyzmetterine baǵanyń ózgerýi
paıyzben, ósýi
2022 jylǵy
sáýir
Anyqtama:
2022 jylǵy
naýryz
2021 jylǵy
sáýirge
2021
jylǵy
jeltoqsanǵa
2022 jylǵy
naýryzǵa
2021 jylǵy naýryzǵa
2022 jylǵy aqpanǵa
Taýarlar men qyzmetter
13,2
7,3
2,0
12,0
3,7
Azyq-túlik taýarlar
17,9
11,6
3,1
15,4
5,8
Azyq-túlik emes taýarlar
11,1
4,9
1,2
10,9
2,8
Aqyly qyzmetter
8,9
3,6
1,0
8,3
1,4
Baǵanyń ósýi (sáýir 2021j.-sáýir 2022j., ósim, paıyzben)
54,6% qumsheker
16,9% jylqy eti
46% jańa pisken kókónister
15,8% kondıterlik ónimder
30,3% kartop
15,4% pasterlengen sút
28,8% qus eti
14,8% qyshqyl sút ónimderi, jańa pisken jemister, nan
25,5% jarmalar
13,6% et ónimderi
23,4% makaron ónimderi
12,8% sary maı
22,7% un
12,4% shoshqa eti
22,3% kúnbaǵys maıy
18% mıneraldy jáne as sý
19,3% qatty irimshik
16,2% salqyndatylǵan sýsyndar
18,3%, toqash jáne unnan jasalǵan ónimder
16% temeki ónimderi
17,5% qoı eti
11,7% alkogoldi sýsyndar