Qarabalyq aýdanynda qazaq jýrnalıstıkasynyń atasy Muhametjan Seralınniń 150 jyldyǵyna arnalǵan ekspedısııa jumysy bastaldy. Jergilikti ólketanýshylar men mýzeı qyzmetkerleri aqyn shyǵarmalarynda sýretteletin oqıǵalar ótken óńirlerdi aralap, qalamgerdiń ádebı murasyn nasıhattaýdy kózdeıdi.
Ekspedısııa buǵan deıin Lısakov qalasyna arnaıy baryp, Muhametjan Seralınniń osynda turatyn atalas týystarymen kezdesip, birshama tyń derekterdi jazyp alypty. Odan keıin Qamysty aýdanyna at basyn tiregen jumys toby osy óńirdegi Orqash aýyly men Qarasý ózenine bardy. Ardager jýrnalıst, ólke tarıhynyń bilgiri Vladımır Maksımenkonyń aıtýynsha, bul sapardyń ózindik máni bar. О́ıtkeni aqynnyń «Gúlkáshıma» poemasynda baıandalatyn oqıǵalar osy Orqash óńirindegi Qarasýdyń jaǵasynda bolǵan. Sol zamannyń kórinisterin shynaıy bederlep, sheber sýrettegen poemanyń basty keıipkerleri de osy óńirde týyp-ósken, ómirde bolǵan adamdar.
– 1903 jyly Orynbor qalasynda basylyp shyqqan «Gúlkáshıma» dastany bir-birine qosyla almaǵan qos ǵashyqtyń tragedııasyn baıandaıdy. Bul shyǵarma sońǵy kezeńde kóp oqylmaı qaldy. Qazirgi jastardan surasań bilmeıdi. Ony oqymaı, sórege ysyra salýǵa bolmaıdy. О́ıtkeni Muhamedjan Seralın óz shyǵarmalaryn keıingi jastarǵa úlgi, ǵıbrat bolsyn dep jazǵan. Qalamger kótergen máselelerdiń ózektiligi búgin de joıyla qoıǵan joq. Sondyqtan «Gúlkáshımanyń» qazirgi qoǵamda keleńsiz oqıǵalarǵa tap bolyp, basyna sor baılap alyp jatatyn jeńiltek boıjetkender men ushqalaq bozbalalarǵa berer ónegesi mol. Poemanyń bas keıipkerleri – Baımuhammet pen Gúlkáshıma. Baımuhammet Tobyldyń jaǵasynda, Gúlkáshıma Orqash óńirinde ómir súrgen. Orqashtyń mańyndaǵy Qarasýdan Syr boıyna uzatylady. Bizdi Muhametjan Seralınniń pedagogtik qyzmeti men aǵartýshylyq baǵyttaǵy qaıratkerligi de qatty qyzyqtyrady. M.Seralınniń urpaqtary úlken kómek kórsetýde. Ekspedısııa jumysyna ne kerektiń bárin taýyp berip, qoldaý kórsetip otyrǵan Qarabalyq aýdanynyń ákimi Rýslan Halyqovqa da alǵysym sheksiz, – dedi V.Maksımenko.
Búginde seksenniń seńgirine shyqqan qart jýrnalıst Vladımır Maksımenko «Gúlkáshımany» orys tiline tárjimalap jatyr. Qarabalyq aýdandyq tilderdi oqytý ortalyǵynyń basshysy Erlan Ábilov túpnusqa mátindegi aýdarmashy túsinbegen sózder men tirkesterdi túsinýge kómektesip jatyr eken.
«Gúkáshıma» keıipkerleriniń shynaıy ómirde bolǵan adamdar ekenin Erlan Ábilov te rastap otyr.
– Ǵashyqtyq dastanyndaǵy oqıǵalar Qostanaı tóńireginde órbigen.
Shyǵarmada sonymen qatar, 1894 jylǵy Qostanaı jármeńkesi týraly da baıandalady. Bul dastan sol kezeńdegi qazaq dalasyndaǵy ishki kóshi-qon máselesine qatysty derekterimen de qundy. Mysaly, Tobyldy mekendegen Tileýbergenniń aýzymen kishi júz jappastan taraıtyn úńgit rýynyń Arqaǵa qoıan jylǵy jutta aýyp kelgeni týraly derek aıtylady. Shyǵarmanyń bas keıipkeri Baımuhammet osy úńgit rýynyń azamaty. Al Gúlkáshıma Medetbaıqyzy Qarasýdy meken etken. Shyǵarmada kezdesetin Qaırankól qazirgi Beıimbet Maılın aýdanyndaǵy aýyldyq okrýg ataýy, – dedi E.Ábilov.
Ekspedısııa músheleri aldaǵy ýaqytta «Aıqap» jýrnaly shyǵyp turǵan Troısk óńirine baryp qaıtýdy josparlap otyr. Keıin ekspedısııa barysynda jınaqtalǵan derekter júıelenip, M.Seralınniń 150 jyldyǵyna arnalǵan estelikter jınaǵy jaryq kórmek.
Qostanaı oblysy